Anh Xuân Bách, hiện đang sống và làm việc ở TP.HCM là thành viên của CLB Thiên văn nghiệp dư TP.HCM (HAAC) cho biết những ngày cuối tháng 7.2026, trong chuyến công tác tại Gia Lai (Bình Định cũ) tham gia Tuần lễ Thiên văn cộng đồng quốc tế 2026 được tổ chức tại Trung tâm Khám phá khoa học và Đổi mới sáng tạo, anh cùng đoàn bất ngờ nhìn thấy hiện tượng sundog (hay mặt trời ảo, mặt trời giả...).
Mặt trời giả (sundog hay parhelia) thường được nhìn thấy với dạng 2 đốm sáng 7 sắc nằm ở hai bên mặt trời
ẢNH: XUÂN BÁCH
"Trong khuôn khổ của sự kiện Tuần lễ Thiên văn cộng đồng quốc tế 2026, chúng tôi có chuyến đi khám phá núi Xuân Vân sáng sớm 26.7. Khoảng 5 giờ 45 phút sáng, trong quá trình leo núi, tôi bất ngờ nhìn thấy hiện tượng này cùng cả đoàn nên chụp lại", anh Bách chia sẻ.
Anh Đặng Tuấn Duy, Chủ nhiệm CLB Thiên văn nghiệp dư TP.HCM (HAAC) cũng nhận định hiện tượng anh Bách quan sát và chụp được là hiện tượng sundog.
Trong khi đó, một người đàn ông sống ở phường Quy Nhơn Nam (Gia Lai) sáng cùng ngày cũng dậy sớm leo núi, trekking với khối đá "cậu bé học bài" cũng tình cờ phát hiện được hiện tượng trên.
Vì thấy mặt trời "đẹp và lạ hơn so với ngày thường", anh đã nhanh chóng chụp lại khoảnh khắc đẹp với hiện tượng sundog lúc bình minh. Tuy nhiên, chàng trai cũng tò mò về nguyên nhân của hiện tượng này.
Mặt trời giả báo hiệu điều gì?
Mặt trời giả (sundog hay parhelia) thường được nhìn thấy với dạng 2 đốm sáng 7 sắc nằm ở hai bên mặt trời. Nguyên nhân của hiện tượng này chủ yếu do sự khúc xạ ánh sáng mặt trời bởi các tinh thể băng trong khí quyển.
"Chúng có thể xuất hiện dưới nhiều hình dạng khác nhau, đôi khi là những đốm màu hoặc đôi khi, chúng rất mạnh và sáng đến mức trông giống như 2 mặt trời khác trên bầu trời", Space.com mô tả.
Theo các tài liệu, nhiều khả năng cái tên "sundog" có nguồn gốc từ thần thoại Hy Lạp. Cái tên này xuất phát từ câu chuyện thần Zeus, cha của tất cả các vị thần và là thần bầu trời trong thần thoại Hy Lạp dắt chó đi dạo trên bầu trời. Chúng thường xuất hiện như những người bạn đồng hành của mặt trời dưới dạng 2 mặt trời giả.
Chuyên gia cho biết có thể nhìn thấy hiện tượng mặt trời giả trên toàn thế giới và chúng có thể xuất hiện bất cứ lúc nào khi mặt trời ở đường chân trời. Tuy nhiên, có những điều kiện không chỉ khiến hiện tượng mặt trời giả xuất hiện nhiều hơn mà còn làm tăng "hiệu ứng" của hiện tượng này.
Nhiều người dân địa phương cũng hào hứng chụp ảnh cùng hiện tượng sundog
ẢNH: NVCC
Một trong những điều kiện quan trọng nhất để thấy rõ "hiệu ứng" của hiện tượng mặt trời giả là khoảng cách giữa mặt trời và đường chân trời. Mặt trời càng gần đường chân trời thì hiện tượng mặt trời giả càng dễ thấy. Khi mặt trời ở trên cao, ánh sáng mặt trời không thể dễ dàng xuyên qua các tinh thể băng.
Vì hiện tượng mặt trời giả thường xảy ra khi mặt trời ở gần đường chân trời nên thời điểm tốt nhất để ngắm "ảo ảnh mặt trời" này là vào buổi sáng hoặc buổi tối khi mặt trời mọc hoặc lặn. Theo Saigon Astrokids, hiện tượng mặt trời giả thường báo hiệu sự thay đổi về thời tiết.
Bình luận (0)