Minh bạch cơ cấu giá điện

Hài hòa lợi ích ba bên

Nêu ý kiến, đại biểu (ĐB) Lê Thị Ngọc Linh (đoàn Cà Mau) cho biết qua các buổi tiếp xúc cử tri, người dân rất quan tâm đến việc giảm chi phí giá điện. Bà đề nghị quy định chặt chẽ về nguyên tắc xác định chi phí hợp lý, hợp lệ, cơ chế kiểm toán độc lập và các yếu tố cấu thành giá; gắn với hiệu quả quản trị, kiểm soát chi phí, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa các bên. Đồng thời, cần bổ sung nguyên tắc, lộ trình xóa bỏ bù chéo phải gắn với đánh giá tác động đối với từng nhóm khách hàng.

ẢNH: TTXVN

ĐB Bùi Văn Dũng (đoàn Thanh Hóa) quan tâm đến đề xuất tại dự thảo về việc Nhà nước có cơ chế bù đắp chi phí hợp lý khi chưa kịp điều chỉnh giá điện. Ông Dũng bày tỏ ủng hộ song lưu ý cần loại trừ các khoản đã được hỗ trợ và xuất phát từ lỗi quản lý; giao Chính phủ quy định nguồn, thời hạn, phương thức và công khai kết quả bù đắp.

Đặc biệt, dự thảo đề xuất cơ chế giá điện theo giờ. Ông Dũng cho rằng chính sách này có thể khuyến khích dịch chuyển tiêu dùng, giảm áp lực đầu tư nguồn và lưới điện, nhưng cái khó là khả năng thích ứng. "Một cơ sở sản xuất có thể sắp xếp ca làm việc, còn gia đình công nhân tan ca buổi chiều thì khó chuyển bữa cơm, giờ học của con sang đêm khuya", ông dẫn chứng và đề nghị chỉ nên thực hiện thí điểm kèm đánh giá tác động theo nhóm hộ, công khai cách tính, đo đếm chính xác và giải quyết khiếu nại nếu có.

Giải trình các ý kiến, Bộ trưởng Bộ Công thương Lê Mạnh Hùng cho biết dự thảo luật quy định giá điện hình thành theo cơ chế thị trường, có sự điều tiết của Nhà nước, phù hợp cấp độ phát triển của thị trường điện cạnh tranh và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Trên cơ sở đó, quan điểm xuyên suốt là giá điện phải phản ánh chi phí hợp lý, hợp lệ.

Theo quy định hiện hành, trước khi kết thúc năm tài chính, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) phải công bố kết cấu chi phí, Bộ Công thương, Bộ Tài chính cùng Kiểm toán Nhà nước sẽ kiểm toán, đánh giá chi phí và công bố minh bạch. Riêng với khung giá phát điện, cơ quan soạn thảo đã tiếp thu theo hướng giao cho một đơn vị độc lập không nằm trong các đơn vị phát điện để xây dựng khung giá điện, vừa bảo đảm tính linh hoạt, vừa bảo đảm tính khách quan, kịp thời.

Nâng tiền đặt trước, chặn thao túng giá đất

Cùng ngày, Quốc hội thảo luận dự án luật Đấu giá tài sản (sửa đổi). Nội dung nhận được nhiều ý kiến là việc nâng tỷ lệ tiền đặt trước lên thành từ 20% - 50% giá khởi điểm trong đấu giá quyền sử dụng đất để giao đất ở cho cá nhân.

ĐB Phan Thị Mỹ Dung (đoàn Tây Ninh) nhận định chính sách trên có thể góp phần ngăn chặn bỏ cọc, song sẽ tạo ra rào cản tài chính rất lớn. Chẳng hạn dự án đất có giá trị hàng trăm tỉ đồng, mức đặt trước cao buộc nhà đầu tư phải huy động khoản tiền rất lớn dù chưa biết kết quả đấu giá thế nào. Điều này có thể vô tình loại bỏ những nhà đầu tư chất lượng, trong khi khả năng đáp ứng tiền đặt trước không đồng nghĩa với năng lực triển khai dự án.

ĐB Lê Thanh Hoàn (đoàn Thanh Hóa) cũng nhận định nếu chỉ nâng tỷ lệ tiền đặt trước thì mới xử lý được "phần ngọn". Thay vào đó nên giải quyết tận gốc rễ, bằng cách quy định người trúng đấu giá được coi là đã giao kết hợp đồng mua bán tài sản đấu giá kể từ thời điểm đấu giá viên công bố người trúng đấu giá. Nếu người trúng đấu giá bỏ cọc dẫn đến đấu giá lại và giá trúng lần sau thấp hơn lần trước thì phải bồi thường phần chênh lệch cộng với chi phí tổ chức đấu giá.

Phát biểu giải trình, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết thời gian qua dư luận bức xúc trước hiện tượng thông đồng, dìm giá, thổi giá lên rất cao rồi bỏ cọc nhằm tạo mặt bằng giá ảo để trục lợi. Để ngăn chặn, dự thảo siết chặt điều kiện tham gia đấu giá, bổ sung quy định cấm tham gia đấu giá từ 6 tháng - 5 năm đối với người trúng đấu giá mà vi phạm nghĩa vụ thanh toán hoặc có hành vi gian lận, phá hoại cuộc đấu giá.

Về nâng mức tiền đặt trước, Bộ trưởng nhận định người có nhu cầu ở thực sự thì trước khi đấu giá đã chuẩn bị tài chính tương ứng, trường hợp không trúng tiền đặt trước sẽ được hoàn trả nhanh chóng. Dự thảo luật không quy định cứng một mức, mà để biên độ nhằm trao quyền linh hoạt cho người có tài sản đấu giá quyết định, căn cứ tình hình thực tế của từng địa phương, từng thời điểm.