Minh bạch thị trường để nhà đất không còn kê khai 2 giá

Như Thanh Niên đã thông tin, Bộ Tài chính vừa trình Chính phủ dự thảo nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành luật Thuế thu nhập cá nhân (TNCN). Trong đó nội dung đáng chú ý là đề xuất tính thuế lại đối với những trường hợp kê khai giá thấp bất thường.

Ảnh: Đình Sơn

Theo dự thảo, giá tính thuế chuyển nhượng bất động sản (BĐS) căn cứ theo giá hợp đồng. Cụ thể, thuế TNCN khi chuyển nhượng BĐS được tính bằng 2% giá chuyển nhượng. Thời điểm xác định thu nhập tính thuế là lúc hợp đồng chuyển nhượng có hiệu lực hoặc thời điểm đăng ký quyền sử dụng, quyền sở hữu BĐS.

Dự thảo nghị định quy định cụ thể giá chuyển nhượng BĐS là giá ghi trên hợp đồng chuyển nhượng tại thời điểm chuyển nhượng. Trường hợp trên hợp đồng chuyển nhượng không ghi giá đất hoặc giá đất trên hợp đồng thấp hơn theo bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất (hệ số K) thì giá chuyển nhượng đất sẽ theo bảng giá đất, hệ số K (nếu có) áp dụng tại thời điểm chuyển nhượng.

Trường hợp chuyển nhượng cả quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất như nhà ở, công trình xây dựng, nếu hợp đồng không ghi giá đất hoặc giá thấp hơn bảng giá đất thì phần giá trị quyền sử dụng đất sẽ tính theo bảng giá đất và hệ số K của địa phương. Nếu giá trị nhà, công trình trên hợp đồng thấp hơn mức tính lệ phí trước bạ do UBND cấp tỉnh quy định thì cơ quan thuế sẽ căn cứ theo mức giá do địa phương ban hành.

Làm sao để kiểm soát hiệu quả?

Câu chuyện nhà đất kê khai 2 giá khi chuyển nhượng BĐS được bạn đọc (BĐ) Báo Thanh Niên đánh giá là "đã tồn tại nhiều năm qua". BĐ Hoang Nhan nhận xét: "Giá đất khi mua bán và giá kê khai để tính thuế đúng là thường cách xa nhau. Nhiều trường hợp, chính phía môi giới BĐS sẽ gợi ý việc kê 2 giá này để bớt thuế. Mặt khác, họ làm vậy một phần để mức giá giao dịch thực tế ngoài thị trường luôn không rõ ràng, đến mức muốn bán BĐS cho được giá chỉ có thể nhờ đến tay môi giới".

Cùng nhận định, BĐ phamvandinh cho biết: "Vấn đề khai 2 giá đất quả là… chuyện thường ngày. Lần đầu tiên tôi chứng kiến một giao dịch mà bên mua đề nghị bên bán khai đủ, đúng trên hợp đồng. Khi đó, người bán tỏ ra rất ngạc nhiên. Theo tôi, 2% có gì là cao, khi bán đất 10 tỉ đồng chẳng hạn, nộp có 200 triệu đồng thuế TNCN...".

BĐ Trường Lưu nhận xét thêm: "Đất 2 giá có thể được giải quyết bằng hệ số K tại từng địa phương. Nhưng quan trọng nhất vẫn là phương pháp quản lý hiệu quả để minh bạch thị trường, khiến mặt bằng giá ổn định, công khai. Người dân tham gia chuyển nhượng BĐS khi đó sẽ cảm thấy không đáng vì khoản chênh lệch thuế mà phải gánh rủi ro pháp lý".

Đa số BĐ cũng đồng ý với nhận định cần nâng cao năng lực, trách nhiệm của khâu công chứng hợp đồng chuyển nhượng BĐS "để sẵn sàng nói không với những dấu hiệu bất thường về giá đất kê khai".

Giải quyết độ chênh 2 giá

BĐ Hieu Nghia nhận xét thêm: "Không chỉ nâng cao năng lực công chứng viên mà còn rất cần liên thông dữ liệu giữa công chứng, thuế, đất đai và ngân hàng. Vì giao dịch thực tế với số tiền chuyển nhượng BĐS hiện nay đều phải qua ngân hàng". BĐ ThuongNhan đề nghị: "Rất cần công khai những vụ việc né thuế, lách thuế đã bị xử lý nghiêm, làm điểm, để tăng mức cảnh báo, nhắc nhở các bên buộc phải kê khai giá đất chuyển nhượng một cách trung thực".

Phát biểu trên Thanh Niên, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội BĐS TP.HCM, nhận xét: "Đề xuất của Bộ Tài chính nhằm chống thất thu thuế và minh bạch thị trường BĐS. Nhưng để khả thi và công bằng, điều quan trọng nhất là bảng giá đất phải thật sự sát thị trường, cơ chế áp dụng phải linh hoạt, tránh biến thuế thành gánh nặng cho các giao dịch hợp pháp".

Từ những ý kiến nhận xét trên, BĐ Nguyễn Viết Thanh nêu: "Muốn người dân tự nguyện khai báo đúng giá giao dịch thì đơn giản là tính thuế theo bảng giá đất do địa phương ban hành, chứ chạy theo từng hồ sơ cụ thể để "siết" thuế, tôi e là sự việc thêm phức tạp, tốn kém cho cả cơ quan quản lý lẫn người dân".

Tán thành, BĐ ThuyLe tin tưởng: "Đây là câu chuyện về độ chênh giữa giá thị trường và giá đất ban hành. Giải quyết được độ chênh sẽ giải quyết được nạn đất mua bán bị kê khai 2 giá".