Mở rộng nguồn tuyển giáo viên: Điều kiện nào đảm bảo chất lượng?

Tuy nhiên, các nhà giáo cho rằng cần làm rõ điều kiện tuyển dụng, chú trọng năng lực thực hành và có chính sách thu hút người giỏi gắn bó với trường học.

Tháo gỡ khó khăn về nguồn tuyển giáo viên

Bộ GD-ĐT ban hành Thông tư 91/2026/TT-BGDĐT về chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm cho người có nguyện vọng trở thành giáo viên (GV) cơ sở giáo dục phổ thông, có hiệu lực từ ngày 8.12.2026.

ẢNH: NHẬT THỊNH

Một trong những điểm đáng chú ý là quy định về đối tượng tham gia bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm. Theo đó, người có bằng cao đẳng trở lên hoặc sinh viên đã tích lũy tối thiểu 70% tổng khối lượng học tập của chương trình đào tạo trình độ cao đẳng trở lên, ngành đào tạo phù hợp với các môn mỹ thuật, âm nhạc, nghệ thuật, ngoại ngữ cấp tiểu học, tin học và công nghệ, tiếng dân tộc thiểu số, có nguyện vọng trở thành GV cơ sở giáo dục phổ thông, thuộc đối tượng được bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm.

Từ thực tế giảng dạy và quản lý nhà trường, các nhà giáo nhìn nhận quy định này tạo thêm cơ hội thu hút người có chuyên môn đến với giáo dục. Tuy nhiên, việc mở rộng nguồn bồi dưỡng cần đi cùng yêu cầu bảo đảm năng lực người đứng lớp và hướng dẫn rõ điều kiện tuyển dụng.

Ông Phạm Phương Bình, Hiệu trưởng Trường THPT Hà Huy Tập (P.Dĩ An, TP.HCM), cho rằng việc mở rộng đối tượng bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm góp phần giải quyết bài toán thiếu GV, nhất là ở những môn học khó tuyển dụng.

Theo ông Bình, quy định này vừa giúp nhà trường có cơ hội tiếp cận nguồn nhân lực mới đồng thời đáp ứng nguyện vọng của những người muốn làm việc trong lĩnh vực giáo dục.

Ở góc độ hướng nghiệp, ông Bình nhìn nhận quy định còn tạo cơ hội điều chỉnh lựa chọn nghề nghiệp. Nhiều người có chuyên môn phù hợp, yêu thích giảng dạy cần có cơ hội chuẩn bị cho lựa chọn mới. Nếu phải thi và học lại từ đầu, họ sẽ tốn thêm thời gian, chi phí, thậm chí mất động lực theo đuổi nghề nghiệp.

Ông Bình cho rằng tận dụng nền tảng chuyên môn đã tích lũy, kết hợp bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm có chất lượng có thể góp phần hạn chế lãng phí nguồn nhân lực. Tuy nhiên, cơ hội chuyển hướng phải đi cùng quá trình rèn luyện nghiêm túc để người học đáp ứng yêu cầu của nghề.

Cùng quan điểm, ông Phạm Lê Thanh, tổ trưởng tổ chuyên môn Trường THPT Nguyễn Hiền (P.Bình Thới, TP.HCM), đánh giá quy định thể hiện sự linh hoạt trong chuẩn bị nguồn GV, góp phần tháo gỡ khó khăn về nguồn tuyển ở một số môn học đặc thù.

Dù vậy, ông Thanh nhấn mạnh nghề giáo đòi hỏi sự kết hợp của 3 yếu tố: cái tâm với nghề, trình độ chuyên môn và năng lực sư phạm. Lòng yêu nghề, sự tận tâm với học sinh là nền tảng đạo đức; kiến thức chuyên môn là điều kiện cần; năng lực sư phạm giúp GV chuyển hóa kiến thức thành hoạt động học tập phù hợp.

Chú trọng chất lượng đào tạo, thời lượng thực hành

Ông Huỳnh Thanh Phú, Hiệu trưởng Trường THPT Bùi Thị Xuân (P.Bến Thành, TP.HCM), lưu ý cần phân biệt điều kiện tham gia bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm với tiêu chuẩn tuyển dụng, bố trí giảng dạy ở từng cấp học.

Theo ông Phú, khi triển khai quy định, cần hướng dẫn rõ phạm vi môn học, cấp học; tiêu chí xác định ngành đào tạo phù hợp và cách thẩm định năng lực chuyên môn. Đồng thời, cần làm rõ việc tuyển dụng, ký hợp đồng, xếp lương đối với người có bằng cao đẳng, bảo đảm thống nhất với quy định về trình độ chuẩn và vị trí việc làm. Những hướng dẫn này có ý nghĩa thiết thực với cả người muốn vào nghề và cơ sở giáo dục có nhu cầu tuyển giáo viên.

ảnh: Nhật Thịnh

Còn Hiệu trưởng Trường THPT Hà Huy Tập băn khoăn về chất lượng thực tế của quá trình bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm. Nghề giáo có những yêu cầu đặc thù, đòi hỏi người dạy vừa vững chuyên môn, vừa hiểu tâm lý học sinh, có kỹ năng quản lý lớp và phương pháp giảng dạy.

Chương trình bồi dưỡng, theo thông tư mới, có khối lượng 32 tín chỉ, gồm 12 tín chỉ kiến thức chung và 20 tín chỉ kiến thức chuyên ngành, thực tập sư phạm. Theo ông Bình, khối lượng này chưa đủ nếu cơ sở đào tạo không dành sự quan tâm thích đáng cho thực hành và rèn luyện kỹ năng nghề nghiệp. Cần tăng thời gian học, chú trọng phương pháp giảng dạy và thực tập sư phạm.

Ông Bình cũng bày tỏ lo ngại về việc một số cơ sở tổ chức bồi dưỡng trực tuyến nhưng chưa quan tâm đúng mức đến thực hành. Theo ông, cách tổ chức này có nguy cơ khiến người học chú trọng hoàn tất chứng chỉ hơn là chuẩn bị năng lực giảng dạy.

Theo ông Thanh, yêu cầu đối với GV hiện nay ngày càng cao. Bên cạnh kiến thức chuyên môn, GV cần đổi mới phương pháp dạy học, ứng dụng công nghệ, sử dụng trí tuệ nhân tạo có trách nhiệm và đáp ứng yêu cầu của Chương trình giáo dục phổ thông 2018.

Ủng hộ việc mở rộng cơ hội gia nhập nghề giáo nhưng ông Phú đề nghị chú trọng chất lượng đào tạo, thời lượng thực hành, thực tập sư phạm và đánh giá năng lực thực tế trước khi tuyển dụng. Cơ sở giáo dục có trách nhiệm tiếp tục hỗ trợ và bồi dưỡng thường xuyên đối với GV được đào tạo theo con đường này, giúp họ tiếp tục hoàn thiện năng lực trong quá trình làm việc.