Mòn mỏi chờ ngày thoát khỏi ô nhiễm

Khánh Hoan
Khánh Hoan
02/02/2026 05:00 GMT+7

Ở cạnh trạm nghiền xi măng và bãi rác thải, hàng chục hộ dân ở Nghệ An phải sống chung với ô nhiễm, trong khi phương án di dời khỏi khu vực này đang gặp khó.

Liên tục bị "tra tấn" bởi bụi, tiếng ồn

Năm 2016, UBND tỉnh Nghệ An phê duyệt chủ trương di dời 9 hộ dân ở xóm Hải Thịnh, xã Hải Lộc đến nơi ở mới để tránh ảnh hưởng bởi khói bụi, tiếng ồn của trạm nghiền xi măng Sông Lam và cảng biển Nghi Thiết. Sau đó, cơ quan chức năng tiến hành đo đạc, kiểm đếm tài sản và quy hoạch khu tái định cư với 18 lô đất, mỗi lô rộng khoảng 300 m2

Mòn mỏi chờ ngày thoát khỏi ô nhiễm - Ảnh 1.

Nhà dân ở xóm Hải Thịnh phải bịt kín cổng để ngăn bụi

ẢNH: KHÁNH HOAN

Khu tái định cư này đã được xây dựng hoàn thiện hạ tầng từ 4 năm trước, nhưng đến nay, người dân vẫn chưa thể di dời đến nơi ở mới trong khi nơi ở cũ liên tục bị "tra tấn" bởi tiếng ồn, bụi và mùi hôi.

Căn nhà của gia đình chị Nguyễn Thị Ánh nằm cách tường rào của trạm nghiền xi măng và bãi tập kết vật liệu khoảng 50 m, phía trước được bọc kín bởi tấm nhựa và tôn. 

"Sân và thềm tôi vừa lau chùi từ sáng nay, chỉ mấy giờ đồng hồ bụi đã phủ dày rồi. Hôm nay còn may là trời âm u, độ ẩm cao, chứ trời nắng, khô hanh thì bụi mịt mù, không thở được", chị Ánh nói.

Để hạn chế bụi bay vào sân, thềm và nhà, chị Ánh phải cho lắp tấm nhựa áp kín cửa cổng và quây tôn kín mít. Nhưng mỗi khi có gió đông, bụi từ trạm nghiền xi măng và bãi tập kết vật liệu thổi bay đến, chui vào sân, thềm nhà. 

"Từ khi trạm nghiền này hoạt động, chúng tôi ở đây không ai dám mở cửa vì bụi. Các nhà khác cũng phải mua bạt về bịt kín nhà vì không chịu nổi", chị Ánh thở dài, chỉ tay về những căn nhà hàng xóm liền kề cũng chịu cùng cảnh ngộ.

Mòn mỏi chờ ngày thoát khỏi ô nhiễm - Ảnh 2.

Bãi tập kết vật liệu xây dựng và trạm nghiền xi măng cách nhà dân chỉ khoảng 50 m

ẢNH: KHÁNH HOAN

Ông Lê Văn Diện, sống gần nhà chị Ánh, thấy phóng viên đến thì lật đật chạy vào ôm một mớ đơn thư để chứng minh sự gian nan của các hộ dân khi phải sống trong ô nhiễm

"Không chỉ bụi, trạm nghiền hoạt động cả ngày lẫn đêm. Ban đêm gây tiếng ồn rất lớn, chúng tôi không đêm nào được ngủ ngon giấc. Mưa xuống, gỗ dăm đang tập kết ở bãi để chờ đưa xuống cảng bốc mùi hôi nồng nặc, không thở nổi. Hôm nay chưa có gió và thấy chúng tôi kêu nhiều quá, quản lý cảng đã cho tấp bạt lên để đỡ bốc mùi, chứ nếu không đứng đây không thể chịu được", ông Diện nói.

Vợ chồng ông Diện có 3 người con trai, đều đã lập gia đình, sinh sống trên mảnh đất rộng hơn 1.000 m2 từ năm 1975. Vì nhà bị quy hoạch, phải di dời nên không được tách thửa chia cho các con. 

"Các hộ dân chúng tôi bị quy hoạch từ năm 2002 để làm dự án khu du lịch nghỉ dưỡng. Đến năm 2012, dự án này bị bãi bỏ, chúng tôi mới được sửa chữa, làm lại nhà. 4 năm sau, 9 hộ chúng tôi lại bị quy hoạch và phải di dời vì dự án trạm nghiền xi măng và cảng biển. Đến nay đã tăng lên 11 hộ. Đất đai, nhà cửa đã được kiểm đếm từ 3 năm trước, khu tái định cư cũng đã hoàn thiện từ lâu, nhưng đến nay chúng tôi vẫn bị "nhốt" ở đây", ông Diện bức xúc.

Ông Diện cũng cho biết, ông và các hộ dân này đã nhiều lần đề nghị tỉnh Nghệ An sớm bồi thường và bố trí đất tái định cư để người dân di chuyển đến nơi ở mới, nhưng vẫn chưa có kết quả. 

"Trong lần tiếp dân mới đây, chúng tôi lên tỉnh thì được lãnh đạo tỉnh trả lời sẽ chỉ đạo các ngành và xã sớm có phương án để tham mưu cho tỉnh. Mấy lần trước chúng tôi đã được hứa hẹn rồi, không biết lần này họ có làm thật không chứ sống trong cảnh ô nhiễm này quá khổ sở", ông Diện phản ánh.

Để gỡ khó cho tỉnh Nghệ An về kinh phí bồi thường giải phóng mặt bằng, mới đây, Công ty CP Xi măng Sông Lam (chủ dự án trạm nghiền xi măng và cảng biển) có văn bản gửi UBND tỉnh Nghệ An đề xuất phương án cho xã Hải Lộc tạm ứng kinh phí từ doanh nghiệp này, sau đó được khấu trừ vào thuế.

Ông Nguyễn Anh Tuấn, quyền Trưởng phòng Kinh tế xã Hải Lộc, cho biết UBND tỉnh Nghệ An đã đồng ý phương án này và xã đã nhận được văn bản chỉ đạo của UBND tỉnh tiếp tục triển khai. Tuy nhiên, do thay đổi chủ đầu tư từ huyện sang xã nên phải làm lại thủ tục thu hồi đất.

"Xã đã làm tờ trình cho phép thu hồi đất gửi UBND tỉnh và UBND tỉnh đã chuyển cho HĐND tỉnh thông qua nhưng không hiểu sao kỳ họp cuối năm vừa rồi vẫn chưa thấy đưa vào chương trình. Xã đang chờ thủ tục này để thực hiện các bước tiếp theo", ông Tuấn nói.

Mong thoát khỏi bãi rác

Mòn mỏi chờ ngày thoát khỏi ô nhiễm - Ảnh 3.

26 hộ dân ở gần bãi rác Nghi Yên đang mong ngóng được di dời

ẢNH: KHÁNH HOAN

Bãi rác thải Nghi Yên (xã Hải Lộc, Nghệ An) được đưa vào hoạt động từ năm 2012. Những tưởng 26 hộ dân sống cạnh QL1A, cách bãi rác gần 1 km không bị ảnh hưởng, thế nhưng sau nhiều năm hoạt động, bãi rác này trở thành nơi ám ảnh của những hộ dân nơi đây.

Ông Lưu Long Châu, một người dân sống ở đây, cho biết những năm đầu, lượng rác thải chưa nhiều nên tình trạng ô nhiễm còn đỡ, 5 năm trở lại đây, nước từ bãi rác nhiều lần chảy xuống kênh Nhà Lê ngay phía sau khu dân cư, tra tấn người dân. 

"Ban đêm, mùi hôi ập đến, đóng cửa cũng không ngăn được mùi. Ban ngày thì ruồi đầy nhà", ông Châu nói.

Theo tính toán ban đầu của cơ quan chức năng, bãi rác này chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến gần 40 hộ dân ở khu vực sát đó và các hộ này đã được di dời đến khu tái định cư mới. 26 hộ sống bên tuyến QL1A ban đầu xác định ít bị ảnh hưởng nên chưa được bố trí phương án di dời. Bức xúc vì ô nhiễm, người dân ở đây đã nhiều lần chặn xe chở rác vào bãi rác.

Bà Nguyễn Thị Châu, một cư dân ở đây, thông tin người dân được hỗ trợ độc hại 500.000đồng/người/6 tháng. "Số tiền này không đáng là bao so với những gì chúng tôi phải chịu đựng hàng ngày. Về lâu dài, không thể để con cháu chúng tôi phải sống trong khu vực môi trường bị ô nhiễm như thế này được", bà Châu nói.

Về tương lai của các hộ dân này, ông Nguyễn Đình Thi, Chủ tịch UBND xã Hải Lộc, cho hay do 26 hộ dân nằm trong diện phát sinh bị ảnh hưởng do ô nhiễm từ bãi rác thải nên chưa có phương án di dời. Xã đã có văn bản gửi tỉnh xin chủ trương nhưng chưa được phê duyệt vì khó khăn trong việc bố trí kinh phí. 

Các hộ dân này sinh sống ở vị trí giáp mặt tiền QL1A nên giá trị bồi thường cao, trong khi việc bố trí đất và hạ tầng khu tái định cư rất tốn kém. Do đó... các hộ dân này vẫn phải sống chung với ô nhiễm.

Top

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.