Mua đá quý bán lại được không?

Mua dễ bán khó

Từ trước tới nay, tính thanh khoản của thị trường đá quý vốn không cao, ở thời điểm hiện nay thì lại càng khó. Đơn cử, ngọc phỉ thúy là một loại đá quý cao cấp nhưng cuối tuần qua, trên các hội nhóm chơi ngọc lan truyền clip một phụ nữ sở hữu mặt dây chuyền phỉ thúy với giá mua không rẻ nhưng khi cần bán thì đi khắp nơi mà không tiệm nào mua. "Phỉ thúy type A có giấy đầy đủ nhưng đem bán thì không ai mua", người phụ nữ này nói. Không chỉ trót mua rồi khó bán lại, nhiều cửa hàng đá quý cũng chỉ hỗ trợ bán lại chứ không cam kết mua lại như vàng, kim cương.

Chị Nguyễn Hương (TP.HCM) kể chị thích một chiếc vòng ngọc type A có giá hơn 200 triệu đồng. Khi chị hỏi tiệm sau này có mua lại không thì được trả lời: "Khi không còn nhu cầu sử dụng, muốn bán, công ty hỗ trợ một số kênh để quý khách có thể đăng pass cho người cần", kèm theo đường dẫn vào 2 hội nhóm chơi ngọc.

Ảnh: Đào Ngọc Thạch

Thực tế, hầu hết những tiệm vàng bạc đá quý bán đá quý hay nữ trang đính kèm đá quý đều không thu lại phần đá trên sản phẩm. Ông T.C, người có hơn 40 năm kinh doanh vàng bạc đá quý tại TP.HCM, nói thẳng các loại đá gắn trên trang sức như ruby, sapphire… thật ra không có nhiều giá trị, chỉ đính lên cho đẹp và phong phú. Vì thế, khi khách đến bán lại các sản phẩm này, tiệm sẽ chỉ thu giá trị vàng, còn phần đá đính trên sản phẩm thì không có giá trị nên tiệm không mua.

Mặt khác, dù có thâm niên trong ngành nhưng ông T.C thừa nhận thị trường đá quý hiện nay vàng thau lẫn lộn, không thể phân biệt nổi. "Mấy chục năm trước đây, một chiếc vòng cẩm thạch có giá mấy chỉ vàng nhưng nay mỗi chiếc vòng cẩm thạch thấy rao bán chỉ vài trăm ngàn đồng. Còn phỉ thúy là hàng cao cấp trong dòng ngọc, rất hiếm thì thấy bày bán tràn lan. Thật sự tôi cũng không biết họ làm bằng đá gì mà rẻ đến vậy", ông T.C nói.

Trong các lại đá quý, kim cương là "vua", có tính thanh khoản cao nhưng trong 2 tuần qua cũng "đóng băng" khi hàng loạt tiệm kim cương, đá quý tại TP.HCM, Cần Thơ… tạm đóng cửa. Những tiệm còn hoạt động cũng thu hẹp giờ giao dịch, khách đến bán không những phải chờ lâu mà còn đối mặt với giá mua thấp. Trên một hội nhóm mua bán kim cương, chị T.P (TP.Cần Thơ) bức xúc kể lúc chị mua kim cương, tiệm cam kết mua lại và khách sẽ chịu lỗ 15%. Tuy nhiên, khi chị mang đến bán, nhân viên báo là nếu kim cương bị mẻ thì không thu. "Khi kiểm tra họ báo 1 viên trầy 4 chỗ, lỗ thêm 40%, cộng thêm lỗ 15% trên giấy là mất 55% giá trị. Lúc mua thì họ chỉ cho khách xem cái mã cạnh, tới khi đi bán thì soi từng tí một. Thấy giá thu vào lỗ quá nên tôi đem về luôn", chị P. cho hay. Tương tự, chị P.O (TP.Hải Phòng) mua viên kim cương cách đây 3 năm với giá 92 triệu đồng. Đến nay bán ra, tiệm chỉ thu với giá 36 triệu đồng vì bị trầy xước. Nhiều khách hàng đi bán kim cương cho biết họ cảm thấy "sốc" khi biết kim cương cũng dễ bị trầy xước hay mẻ đến vậy. Bởi kim cương tự nhiên có độ cứng 10/10 trên thang Mohs, là vật liệu tự nhiên cứng nhất. Thế nhưng viên đá quý gắn trên nhẫn, vòng, dây chuyền, bông tai đeo trên người lại dễ sứt mẻ khiến họ không khỏi hoang mang, nghi ngờ.

Vì sao các công ty không thu mua đá quý?

Thực tế chính sách thu mua lại đá quý của các đơn vị kinh doanh khá "gắt", đa số là không mua lại. Ngay cả các công ty kinh doanh vàng bạc đá quý lớn cũng gần như không thu mua đá quý hoặc mua vào có điều kiện.

Đơn cử, Công ty Vàng bạc Đá quý Sài Gòn (SJC) áp dụng chính sách hậu mãi đối với đá quý, bán quý ép vỉ như ruby, sapphire, emerald, topaz, citrine, amethyst, synthetic emerald hay ngọc trai bán viên rời, cẩm thạch... nhưng đều không mua lại. Tương tự, trong các chương trình khuyến mãi giảm giá đặc biệt, từ 30% trở lên đối với các loại nữ trang gắn đá quý, bán quý các loại và ngọc trai, công ty chỉ thu mua vàng trọng lượng theo giá niêm yết; kim cương tấm (nếu còn nguyên vẹn) thu bằng 50% giá bán ra, còn các loại đá khác không thu lại.

Công ty CP vàng bạc đá quý Phú Nhuận (PNJ) áp dụng chính sách mua lại đá màu rời, ngọc trai, cẩm thạch tùy theo loại. Đối với đá màu gồm ruby, sapphire, emerald, spinell, tourmaline, garnet, peridot, amethyst, citrine, topaz, rhodolite, opal, quartz có giá dưới 2 triệu đồng/viên thì không mua lại; từ 2 triệu đồng/viên trở lên, mua lại 70% giá trị hóa đơn. Đối với ngọc trai rời thì ngọc trai nước ngọt, mabe các loại, ngọc trai nước mặn giá dưới 3 triệu đồng/viên, không mua lại; ngọc trai nước mặn từ 3 triệu đồng/viên trở lên, mua lại 70%. Đối với vòng cẩm thạch, giá dưới 8 triệu đồng/sản phẩm, không mua lại; từ 8 triệu đồng trở lên/sản phẩm, mua lại 50% giá trị hóa đơn. Công ty còn ghi chú: "đá còn nguyên hiện trạng ban đầu (không bị trầy xước, nứt mẻ, phai màu đá, bị biến dạng, bị bong tróc lớp xà cừ, bị mài mòn, bị sự tác động của các yếu tố (nước hoa, hóa chất, nhiệt độ, sự va đập,…) do khách hàng trong quá trình sử dụng".

Về lý do các tiệm không thu mua lại phần đá trên nữ trang, ông Nguyễn Ngọc Trọng, Giám đốc Công ty vàng Đối tác mới, cho hay: đá trên sản phẩm thì gần như xác định không tái sử dụng được nên các tiệm không tính vào giá thu mua. Đặc biệt thị trường nữ trang đá quý hiện nay đang không tiêu thụ được thì việc mua lại càng hiếm hoi hơn. "Đá gắn trên sản phẩm có đá quý (kim cương, ruby, sapphire), đá bán quý (có 15 - 20 dòng) và đá màu tổng hợp CZ. Trong đó phân khúc đá quý có giá trị cao nên tùy từng đơn vị thu vào từ 70 - 80%; đá bán quý và CZ có giá thấp và không tái sử dụng nên không mua lại. Khác với các loại đá màu, kim cương tấm có thể được tái sử dụng. Tuy nhiên, quy trình này khá phức tạp vì thợ có tay nghề cao phải gỡ đá khỏi trang sức một cách cẩn thận để tránh mẻ đá. Đáng chú ý là chi phí nhân công để gỡ đá có thể tương đương chi phí tiền công để tạo ra một sản phẩm mới. Chính vì vậy mà hầu hết các tiệm không thu vào 2 dòng là đá bán quý và đá tổng hợp. Còn đối với thị trường vòng ngọc, cẩm thạch, phỉ thúy… có chất lượng rất khó có thể kiểm tra được và chủ yếu mang tính sưu tầm, kỷ niệm là chính nên cũng khó mua lại", ông Trọng giải thích.