Nam sinh khiếm thị làm đủ thứ nghề kiếm sống và trở thành 'Sinh viên 5 tốt'

Vượt qua nghịch cảnh

Lương Tuấn Cường (24 tuổi) sinh ra và lớn lên ở P.Việt Trì, tỉnh Phú Thọ. Từ nhỏ, đôi mắt của Cường đã rất kém, do bị teo dây thần kinh thị giác bẩm sinh sau khi sinh non. Gia đình từng cố gắng chạy chữa, điều trị, nhưng cũng không hiệu quả. Đã thế, những nỗ lực kéo dài nhiều năm khiến kinh tế gia đình suy kiệt.

Rồi bố mẹ Cường chia tay nhau, khiến cuộc sống của Cường càng khó khăn hơn. Cường hầu như phải tự lập từ nhỏ. Năm 2019, sau khi học hết cấp 2, Cường không được gia đình đồng ý cho học tiếp cấp 3 do có quá nhiều khó khăn.

ẢNH: NVCC

Không đầu hàng số phận, Cường tự rút hồ sơ, một mình xuống Hà Nội xin học tại Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên Nguyễn Văn Tố. 

"Ban đầu tôi cũng thấy khá là khó, bởi vì một mình xuống Hà Nội. Những sự lựa chọn, công việc, các thứ cũng sẽ khó khăn hơn so với việc ở quê", Cường nhớ lại.

Hà Nội khi ấy với Cường không chỉ là một thành phố đông đúc, mà còn là nơi cậu phải tự tìm cách học tập, kiếm tiền, di chuyển và chăm sóc bản thân. Cường làm nhiều công việc khác nhau như telesale, phát tờ rơi, làm PG thời vụ, bán sim thẻ, dịch vụ viễn thông… để nuôi sống bản thân và phục vụ việc học tập.

Dù khó khăn nhưng Cường vẫn hoàn thành chương trình học tập bậc THPT với thành tích nổi bật. Quyết tâm theo đuổi con đường học tập, Cường đã nộp đơn xét tuyển vào ngành công tác xã hội tại Trường ĐH Khoa học xã hội và Nhân văn (ĐH Quốc gia Hà Nội) và may mắn được tuyển thẳng.

ẢNH: NVCC

Nghị lực phi thường

Vào đại học, Cường tiếp tục đối mặt với nhiều khó khăn khi giáo trình, tài liệu không dành cho sinh viên khiếm thị. "Khi giảng viên yêu cầu cả lớp mở một trang sách, tôi gần như không thể tiếp cận theo cách thông thường. Tôi tìm những phương pháp khác, như chủ động xin thầy cô slide, hoặc chủ động tìm kiếm thêm thông tin trên internet, nên việc học hành cũng khá ổn", Cường chia sẻ.

Không chỉ nỗ lực học tập, Cường còn tham gia rất nhiều hoạt động xã hội. Năm 2022, Cường làm Phó chủ nhiệm Câu lạc bộ Thanh niên khuyết tật Q.Thanh Xuân (cũ) Hà Nội, nay là P.Thanh Xuân. Cường cũng tham gia các tổ chức dành cho người khuyết tật, hoạt động tình nguyện, hội nghị, hội thảo về chính sách, cộng tác viết với một số báo và tham gia các dự án xã hội.

ẢNH: NVCC

Cường tham gia là thành viên Ban điều hành Mạng lưới sinh viên khiếm thị Việt Nam, tham gia Đại hội đại biểu Hội Liên hiệp Thanh niên khuyết tật Việt Nam lần thứ nhất và nhiều chương trình tình nguyện, hoạt động vì cộng đồng.

Những nỗ lực đó đã được ghi nhận, năm học 2024 - 2025, Cường trở thành một trong 3 sinh viên khuyết tật đạt danh hiệu "Sinh viên 5 tốt" cấp trường (danh hiệu cao quý của T.Ư Hội Sinh viên Việt Nam dành cho những sinh viên có thành tích xuất sắc trên 5 tiêu chí: học tập tốt, rèn luyện tốt, tình nguyện tốt, hội nhập tốt, thể lực tốt).

Cường cũng được T.Ư Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam tặng bằng khen vì có thành tích xuất sắc trong phong trào Hội năm 2024; nhận nhiều giấy khen, giấy chứng nhận qua các chương trình tình nguyện, cuộc thi, khóa tập huấn và dự án xã hội.

Đặc biệt, chàng trai khiếm thị giành các huy chương vàng, bạc, đồng tại nhiều cuộc thi, hoạt động biểu diễn khiêu vũ thể thao dành cho người khiếm thị trong các năm 2022, 2023; đồng thời đạt thành tích tại Cúp các CLB khiêu vũ thể thao người khiếm thị Việt Nam năm 2023, 2024.

Không muốn được thương hại

Điều khiến câu chuyện của Cường trở nên đặc biệt không chỉ là nghị lực học tập mà còn ở cách tự xoay xở với cuộc sống của một sinh viên khiếm thị giữa Hà Nội. Trong suốt những năm tháng học đại học, Cường phải tự xoay xở mưu sinh.

Thu nhập chính của Cường là trợ cấp xã hội dành cho người khuyết tật, hơn 1 triệu đồng mỗi tháng. Cường đã nỗ lực tham gia các dự án xã hội, làm việc trong các ban điều hành, điều phối để có thêm một khoản thu nhập nhỏ. "Mỗi tháng, tôi phải chi phí sinh hoạt khoảng 3 - 4 triệu đồng. Cơ bản là vẫn qua được", Cường chia sẻ.

ẢNH: NVCC

Điều Cường trăn trở nhất không phải là những khó khăn mình đã trải qua, mà là cách xã hội nhìn nhận người khuyết tật. Cường cho rằng cộng đồng và truyền thông đã dành nhiều sự quan tâm cho người khuyết tật nhưng sự quan tâm ấy đôi khi vẫn dừng ở lòng thương cảm.

"Chúng tôi mong muốn được nhìn nhận dưới góc độ năng lực, chứ không phải bằng khiếm khuyết. Cần tạo ra sự bình đẳng, cơ hội để chúng tôi hòa nhập một cách bình đẳng", Cường bày tỏ.

Hiện Cường là một trong 26 cá nhân được chọn trao Giải thưởng "Tỏa sáng Nghị lực Việt" năm 2026. Giải thưởng do T.Ư Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam, Hội Thanh niên khuyết tật Việt Nam và Công ty TNHH TCP Việt Nam phối hợp tổ chức, nhằm tìm kiếm và tôn vinh những tấm gương thanh niên khuyết tật tiêu biểu, có ý chí vươn lên trong cuộc sống, khẳng định năng lực bản thân và tích cực đóng góp cho sự phát triển của cộng đồng.