Theo The Guardian ngày 8.9, hơn 1.300 người đã được xác nhận thiệt mạng và trên 5.500 người vẫn mất tích sau 12 ngày tìm kiếm. Thảm họa xảy ra sau khi một phần sông băng tan chảy sụp đổ, kéo theo lở đất và lũ quét dữ dội tại khu vực Tây Tạng của Trung Quốc và Nepal.
Lực lượng cứu hộ tiến hành các hoạt động tìm kiếm và cứu nạn tại khu vực ở Shigatse, Tây Tạng (Trung Quốc) ngày 2.9.2026
ẢNH: REUTERS
Các nhà khoa học cho rằng biến đổi khí hậu có vai trò trong thảm họa. Dãy Himalaya đang ấm lên nhanh hơn gần 50% so với mức trung bình toàn cầu, trong khi Nepal chỉ đóng góp chưa tới 0,1% lượng khí thải nhà kính toàn cầu.
Ngoại trưởng Nepal Shisir Khanal kêu gọi các nền kinh tế phát thải lớn chia sẻ trách nhiệm, cho rằng thảm họa là lời cảnh báo rõ ràng về tác động ngày càng nghiêm trọng của biến đổi khí hậu đối với các quốc gia dễ tổn thương. "Chúng tôi góp phần rất nhỏ vào biến đổi khí hậu. Những nền kinh tế lớn hơn, gây ô nhiễm nhiều hơn và có lượng phát thải lịch sử lớn hơn phải chấp nhận trách nhiệm chung", ông Khanal nói.
Ông mô tả trận lũ như "một cơn sóng thần từ dãy Himalaya", với dòng nước lẫn bùn đất, đá và mảnh vỡ cao tới 18 - 21 m, di chuyển với tốc độ gần 180 km/giờ. Nhiều thị trấn, làng mạc và tuyến đường bị cuốn trôi, trong khi một số khu vực vẫn bị cô lập.
Theo ông Khanal, mức độ tàn phá có thể tương đương trận động đất năm 2015. Một số ước tính cho rằng tổng thiệt hại vượt 5 tỉ USD, trong khi hơn 20.000 ngôi nhà cùng nhiều tuyến giao thông cần được xây dựng lại. Một số cộng đồng nằm dọc sông có thể phải di dời lên vùng đất cao hơn.
Bộ Tài chính và Bộ Môi trường Nepal đã gửi đề nghị tới Quỹ ứng phó tổn thất và thiệt hại của Liên Hiệp Quốc, yêu cầu 20 triệu USD để khắc phục hậu quả liên quan khí hậu.
Ông Khanal thừa nhận con số này "rõ ràng không đủ" so với thiệt hại thực tế, song cho rằng yêu cầu còn nhằm thúc đẩy cộng đồng quốc tế xây dựng một cơ chế hỗ trợ mạnh hơn cho các nền kinh tế nhỏ và dễ tổn thương.
"Cộng đồng quốc tế không nên xem đây là một thảm họa đơn lẻ. Nó phải được nhìn nhận trong bối cảnh biến đổi khí hậu tại Himalaya", ông nói, cảnh báo những thảm họa tương tự có thể ngày càng tái diễn.
Người Nepal hỏa táng hình nhân, hàng nghìn gia đình vẫn chờ tin người mất tích
Theo The Guardian, Quỹ ứng phó tổn thất và thiệt hại của Liên Hiệp Quốc đang đối mặt khoảng thiếu hụt tài chính lớn. Khoảng 119 quốc gia đã đưa ra các yêu cầu trị giá tổng cộng 2,8 tỉ USD, trong khi nguồn đóng góp hiện mới vào khoảng 400 triệu USD. Mỹ hiện chỉ đóng góp 17 triệu USD, sau khi Tổng thống Donald Trump rút khỏi Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu.
Ông Khanal thừa nhận Nepal sẽ gặp "những thách thức chính trị" trong nỗ lực tìm kiếm hỗ trợ khí hậu, song nhấn mạnh nguồn tài chính không chỉ cần cho cứu trợ khẩn cấp mà còn cho phòng ngừa và giảm thiểu rủi ro trong tương lai.
Ngoại trưởng Nepal cũng bác bỏ cáo buộc rằng Trung Quốc đã không cảnh báo đầy đủ hoặc chia sẻ dữ liệu trước thảm họa. Ông cho biết Nepal đang thảo luận với Trung Quốc về tăng cường phối hợp và chia sẻ dữ liệu tại khu vực Himalaya.
Theo ông Khanal, cả Nepal lẫn các nhà khoa học Trung Quốc đều không nhận biết trước nguy cơ sông băng sụp đổ. "Nhìn lại, chúng ta có thể thấy sông băng này rất dễ tổn thương và đã thu hẹp trong 6 tháng qua. Nhưng trước khi lũ xảy ra, không ai biết sự sụp đổ sắp diễn ra", ông nói.
Bình luận (0)