Theo Cục Thuế, một nguồn thu lớn trong thời gian qua như thu từ thương mại điện tử (TMĐT). Đây là lĩnh vực được ngành thuế ưu tiên chiến lược, gắn với việc bảo vệ quyền đánh thuế của Việt Nam trong nền kinh tế số toàn cầu. Một số kết quả được ghi nhận trong 4 năm gần nhất số thu 504.800 tỉ đồng. Trong đó, chỉ tính riêng năm 2025 đạt gần 208.800 tỉ đồng.
Tuy nhiên, trong những nhóm rủi ro và hành vi vi phạm phổ biến có TMĐT ở mức độ ưu tiên quản lý cao. Nhóm này có hành vi trốn thuế, cụ thể khai thấp hoặc không khai doanh thu từ bán hàng online, sàn TMĐT, KOL/KOC. Ngành thuế đã xây dựng và vận hành hệ thống dữ liệu phục vụ công tác quản lý rủi ro, kết nối thông tin từ nhiều nguồn dữ liệu trong và ngoài ngành thuế nhằm hỗ trợ phân tích, giám sát, phát hiện các dấu hiệu rủi ro. Đối với sàn giao dịch TMĐT và thanh toán số, cơ quan thuế liên thông với Bộ Công thương, Ngân hàng Nhà nước, Bộ Thông tin và Truyền thông (sau sáp nhập thành Bộ Khoa học và Công nghệ) dữ liệu giao dịch từ 478 sàn TMĐT, 163,3 triệu tài khoản thanh toán tại 96 ngân hàng thương mại.
Ngành thuế phối hợp cơ quan ban ngành xây dựng dữ liệu
ẢNH: NHẬT THỊNH
Sách trắng Thuế Việt Nam 2026 cũng đề cập nhóm rủi ro và hành vi vi phạm phổ biến còn có gian lận hóa đơn điện tử như mua bán hóa đơn điện tử bất hợp pháp, sử dụng hóa đơn khống để tăng chi phí đầu vào hoặc chiếm đoạt tiền hoàn thuế giá trị gia tăng. Đây là nhóm có mức độ ưu tiên quản lý được đánh giá rất cao. Hình thức phát hiện chủ yếu là chuỗi cung ứng, đối chiếu dữ liệu hóa đơn và phối hợp công an.
Đến nhóm hành vi thứ 2 là chuyển giá với biểu hiện là giao dịch nội bộ tập đoàn không theo giá thị trường để dịch chuyển lợi nhuận sang quốc gia thuế suất thấp hơn. Đây là nhóm có mức độ rủi ro cao. Hình thức phát hiện chủ yếu kiểm tra chuyên đề, so sánh cơ sở liệu giá quốc tế cũng như theo Nghị định 123/2020 của Chính phủ.
Ngoài ra, còn một số nhóm gian lận thuế khác như kê khai sai, khai thấp; gian lận hoàn thuế giá trị gia tăng; doanh nghiệp ma; né tránh nghĩa vụ thuế xuyên biên giới. Biểu hiện của gian lận hoàn thuế giá trị gia tăng là tạo chuỗi hóa đơn mua bán nhiều khâu trung gian để xuất khống đầu vào, chiếm đoạt tiền hoàn.
Gian lận hóa đơn là một trong những hành vi nghiêm trọng nhất, gây thất thu ngân sách lớn và làm méo mó môi trường cạnh tranh. Mặc dù hệ thống hóa đơn điện tử đã được triển khai phạm vi toàn quốc từ ngày 1.7.2022, tình trạng gian lận vẫn tiếp tục diễn biến phức tạp với các phương thức ngày càng tinh vi hơn như tạo lập doanh nghiệp "ma", hình thành chuỗi giao dịch khống hoặc lợi dụng môi trường điện tử để hợp thức hóa đơn bất hợp pháp. Một số vụ án điển hình trong giai đoạn 2024 - 2025 cho thấy quy mô và tính chất của hành vi mua bán hóa đơn bất hợp pháp, với hàng chục doanh nghiệp tham gia, hàng nghìn hóa đơn vi phạm và giá trị giao dịch lên đến hàng nghìn tỉ đồng.
Bình luận (0)