Ngày giỗ Cụ Nguyễn, người miền Tây 'huy động' lực lượng nấu cơm đãi khách thập phương

Bữa cơm của những tấm lòng

Lễ hội truyền thống kỷ niệm 158 năm ngày Anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực hy sinh (1868 - 2026) diễn ra trong 3 ngày, từ ngày 6 - 8.10 (nhằm ngày 26 - 28.8 âm lịch). 

Nhưng hơn một tuần trước ngày khai hội, anh Nguyễn Thanh Bình (xã Châu Thành, tỉnh An Giang) đã tạm gác công việc gia đình để cùng bà con dọn dẹp khuôn viên đình Nguyễn Trung Trực, dựng các trạm cơm từ thiện. Gần 10 năm qua, cứ đến mùa giỗ Cụ Nguyễn, anh Bình lại về đình để góp sức phục vụ bà con thập phương.

ẢNH: TRẦN NGỌC

"Mỗi người mỗi việc, ai cũng tự giác làm vì cái tâm hướng thiện, thể hiện lòng tôn kính, tưởng nhớ ông Nguyễn Trung Trực đã hy sinh vì dân, vì nước", anh Bình chia sẻ.

Cũng giống như anh Bình, tại những trạm cơm ấy, hàng chục người thay nhau khuân rau củ, vo gạo, sơ chế, nấu nướng rồi dọn dẹp. Những nồi cơm lớn liên tục được đưa lên bếp. Từ khoảng 4 - 5 giờ sáng đến 22 giờ, thậm chí khuya hơn, các bếp vẫn đỏ lửa. Chỉ đến khi không còn khách đến dùng cơm, mọi người mới nghỉ. Công việc nặng nhọc, kéo dài, nhưng hiếm khi nghe một lời than.

ẢNH: TRẦN NGỌC

Trong dịp lễ hội, có lẽ "áp lực" nhất trong trại cơm là khâu nấu cơm. Mỗi ngày, chỉ riêng khu vực nấu cơm ở đình Nguyễn Trung Trực, 20 nồi cơm "to đùng" luôn đỏ lửa liên tục từ sáng tới chiều. Trung bình mỗi nồi nấu 70 kg gạo, tương đương hàng tấn gạo/ngày.

ẢNH: TRẦN NGỌC

Ông Nguyễn Văn Hai (xã An Phú, tỉnh An Giang) nói: "Nấu được nồi cơm ngon, thấy bà con ăn no, thấy công sức của anh em mình có ý nghĩa. Những suất cơm chay ở đình chỉ là vài món canh, kho, xào không cầu kỳ, nhưng với người ở xa cả trăm cây số về Rạch Giá dự lễ hội cụ Nguyễn thì ăn một bữa cơm nóng ấm lòng, đôi khi còn quý hơn nhiều thứ khác".

Theo Ban Bảo vệ di tích lịch sử - văn hóa mộ và đình Nguyễn Trung Trực, năm nay có gần 10 trại cơm, 2 trại bánh xèo và 2 trại tàu hũ đăng ký hậu cần, sẵn sàng phục vụ miễn phí cho lễ hội. 

ẢNH: TRẦN NGỌC

Để đảm bảo an toàn thực phẩm, Sở Y tế tỉnh An Giang đã kiểm tra 23 bếp ăn tại các trại cơm, trại bánh xèo và tàu phục vụ lễ hội. Qua kiểm tra, các bếp cơ bản chuẩn bị chu đáo, khu vực chế biến sạch sẽ, khô ráo và thực hiện lưu mẫu thức ăn.

Cùng chung tay thấy khách ăn vui là mình vui

Nếu những trạm cơm là nơi những nồi cơm lớn đỏ lửa, thì phía sau đó là hàng ngàn những tấm lòng âm thầm góp sức.

Bà Lâm Kiều Hạnh (66 tuổi, ngụ xã Thạnh Trị, tỉnh An Giang) cùng nhóm 6 chị em về Rạch Giá làm công quả hỗ trợ sơ chế, phục vụ các bếp ăn. Để tiện làm việc thiện, cả nhóm thuê nhà nghỉ ở lại từ ngày 25.8 đến 27.8 âm lịch.

ẢNH: TRẦN NGỌC

"Năm nay, tôi và một chị mang 150 kg rau củ đến góp cho trại cơm bên đình. Mình đi làm như vậy thấy vui hơn, phấn khởi hơn. Để phục vụ cô bác thì không phải một mình mình, người nào cũng vậy, đông người phục vụ cô bác cho nó vui", bà Hạnh nói.

Ở một góc khác, nhóm của chị Nguyễn Thị Hồng Thắm (xã Tân Hiệp, tỉnh An Giang) cũng tất bật với những mẻ bánh bao. Khoảng 50 người trong nhóm đã duy trì việc tổ chức món bánh bao miễn phí tại lễ hội Nguyễn Trung Trực khoảng 10 năm liên tục. Năm nay, họ chuẩn bị tới 1 tấn bột làm bánh đãi khách.

Từ khoảng 3 giờ 30 phút sáng, người gọt củ, người rửa, người xào nhân, người đánh bột, người cán bánh, người bắt bánh, người hấp, người phát bánh, mỗi khâu đều cần người nên nhóm đông thành viên.

ẢNH: TRẦN NGỌC

Ở một trạm khác, bà Nguyễn Thị Kim Diệu (ở xã Châu Phú, tỉnh An Giang) huy động khoảng 70 người đổ 215 chảo bánh xèo chay trong 4 ngày lễ hội phục vụ miễn phí khách dự lễ. Nhóm dự kiến sử dụng khoảng 2 tấn gạo, 2.000 trái dừa, cùng 700 ký gia vị, nguyên liệu khác để đổ bánh xèo. 

"Mỗi ngày, nhóm đổ khoảng 7 bao gạo và phát bánh xèo đến khoảng 16 giờ chiều. Cảm giác rất phấn khởi vì mình làm trước là cúng, sau thì mình đãi cho bá tánh thập phương. Cô bác cầm bánh ăn khen thì mình rất là phấn khởi, rất là vui", bà Diệu nói.

ẢNH: TRẦN NGỌC

Chị Đặng Thùy Dương cùng chồng là anh Israel Martinez Rico (người Tây Ban Nha) từ Mỹ trở về Rạch Giá đúng dịp lễ hội Nguyễn Trung Trực. Lần đầu đến Rạch Giá, anh Rico bất ngờ trước cảnh hàng trăm người cùng góp sức lo ăn uống cho khách thập phương. Từ đó, hai vợ chồng cùng tham gia phát bánh xèo miễn phí cho khách.

Anh Israel Martinez Rico chia sẻ: "Tôi rất vui và ngạc nhiên khi được tham gia lễ hội Anh hùng Nguyễn Trung Trực và làm việc cùng mọi người. Ở Tây Ban Nha cũng có những lễ hội, nhưng không giống không khí tại Việt Nam, nơi người dân cùng đồng lòng chung tay. Nếu có điều kiện, tôi sẽ trở lại Việt Nam để tham gia những lễ hội như thế này".

ẢNH: TRẦN NGỌC

Anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực là thủ lĩnh tiêu biểu của phong trào kháng Pháp ở Nam bộ nửa sau thế kỷ 19, gắn với chiến công đốt tàu L’Espérance trên vàm Nhựt Tảo năm 1861 và trận đánh đồn Rạch Giá năm 1868. 

Trước khi bị thực dân Pháp hành hình tại chợ Rạch Giá, ông để lại câu nói bất hủ về ý chí chống ngoại xâm của người Nam bộ: "Bao giờ người Tây nhổ hết cỏ nước Nam thì mới hết người Nam đánh Tây".

Hàng năm, tỉnh Kiên Giang (nay là tỉnh An Giang) tổ chức lễ hội truyền thống Anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực hy sinh từ ngày 26 - 28.8 âm lịch với nhiều nghi lễ truyền thống và hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao... để tưởng nhớ công lao của Cụ Nguyễn và quảng bá hình ảnh, du lịch địa phương. 

ẢNH: TRẦN NGỌC