Ngày mai người Việt đón Xuân phân: Năm 2101 mới có Xuân phân ngày 21.3?

Chuyên trang Timeanddate.com cho biết ngày mai 20.3, Xuân phân diễn ra ở nhiều nơi trên thế giới, bao gồm Việt Nam. Thời điểm xảy ra Xuân phân, mặt trời lúc này sẽ chiếu thẳng vào xích đạo khiến thời gian ngày và đêm gần như bằng nhau trên khắp thế giới. Đây cũng là ngày đầu tiên của mùa xuân thiên văn ở Bắc bán cầu và ngày đầu tiên của mùa thu ở Nam bán cầu.

ẢNH: ĐẠT NGUYỄN

Xuân phân hàng năm diễn ra vào một trong ba ngày là ngày 19, 20 hoặc 21.3, mặc dù múi giờ có thể ảnh hưởng đến điều này ở một số nơi. Dù nhiều người quen thuộc với các sự kiện Xuân phân, nhưng có một số quan niệm sai lầm phổ biến về những gì thực sự xảy ra vào ngày các mùa chuyển từ đông sang xuân.

Người ta thường cho rằng ngày Xuân phân là thời điểm ngày và đêm dài bằng nhau trên khắp thế giới, nhưng trên thực tế có một chút mất cân bằng. Sự phân chia thực sự 12 giờ của ngày và đêm bằng nhau xảy ra sớm hơn một vài ngày (ở Bán cầu bắc) vào thời điểm Xuân phân.

Sự thật thông tin năm 2101 mới có Xuân phân ngày 21.3

Điểm phân này trong tiếng Anh gọi là equinox, xuất phát từ thuật ngữ có cách phát âm gần giống như vậy trong tiếng Latin là aequinoctium, được ghép từ 2 từ là aequus (bằng nhau, tương tự như equal) và noctis (đêm) - chính là để chỉ đặc điểm ngày đêm dài bằng nhau này.

Ở bán cầu Bắc, các nhà thiên văn học và nhà khoa học sử dụng điểm phân tháng 3 làm mốc khởi đầu mùa xuân, kết thúc vào điểm chí tháng 6, khi mùa hè thiên văn bắt đầu. Ngược lại, đối với các nhà khí tượng học, mùa xuân ở Bắc bán cầu bắt đầu 3 tuần trước điểm phân tháng 3, tức là ngày 1.3 và kết thúc vào ngày 31.5

Timeanddate.com cho biết Xuân phân cuối cùng xảy ra vào ngày 21.3 là vào năm 2007 và lần tiếp theo sẽ là vào năm 2101! Dù có thể xảy ra trong 3 ngày 19, 20 hoặc 21.3, tuy nhiên trong thế kỷ 21, điểm phân tháng 3 chỉ xảy ra 2 lần vào ngày 21.3 là vào năm 2003 và 2007.

ẢNH: THANH TÙNG

Tuy nhiên trên thực tế, thông tin trên chỉ đúng với múi giờ UTC (Coordinated Universal Time) tức giờ phối hợp quốc tế. Đây là chuẩn thời gian quốc tế được sử dụng trên toàn thế giới để đồng bộ hóa thời gian giữa các khu vực và hệ thống khác nhau.

Do sự khác biệt về múi giờ, các quốc gia trên thế giới có thể đón Xuân phân sớm hoặc muộn hơn 1 ngày. Tại Việt Nam, Xuân phân ngày 20.3 và ngày 21.3 không hiếm gặp. Năm 2027 tới đây, Xuân phân sẽ diễn ra vào ngày 21.3 tại Việt Nam, theo số liệu từ Timeanddate.com. Trong khi đó Xuân phân ngày 19.3 như hôm nay mới là hiếm gặp ở nước ta.

Xuân phân, Thu phân, Hạ chí và Đông chí là 4 mốc thời gian rất cơ bản. Mặc dù thường được coi là một ngày, nhưng thực tế thì không phải. Trong lịch 24 tiết khí thì mỗi cái tên trên là tên của một tiết khí dài tới 15 ngày và cái mà chúng ta gọi là ngày Xuân phân ngày nay chỉ là ngày khởi đầu của tiết Xuân phân (tương tự với những ngày còn lại).