Nghệ sĩ Lê Minh Khoa: 'Sự giao thoa tạo nên năng lượng sáng tạo đặc biệt cho TP.HCM'

Bản sắc thành phố trong sáng tạo đương đại

Là một nghệ sĩ hoạt động giữa mỹ thuật và thời trang, anh nghĩ điều gì làm nên "bản sắc Sài Gòn - TP.HCM" trong sáng tạo đương đại hôm nay? Hay khái niệm ấy đang dần bị hòa lẫn trong xu hướng toàn cầu hóa?

Nghệ sĩ Lê Minh Khoa: Đối với tôi, bản sắc Sài Gòn - TP.HCM không nằm ở một hình ảnh cụ thể mà ở tinh thần cởi mở, năng động và luôn sẵn sàng đón nhận cái mới. Đây là vùng đất của sự giao thoa văn hóa và những con người đến từ nhiều bối cảnh khác nhau. Chính sự đa dạng ấy tạo nên nguồn năng lượng sáng tạo rất đặc biệt.

ẢNH: NHÂN VẬT CUNG CẤP

Tôi không nghĩ toàn cầu hóa sẽ làm mất đi bản sắc. Ngược lại, khi tiếp xúc nhiều hơn với thế giới, chúng ta càng hiểu rõ mình là ai. Điều quan trọng là người nghệ sĩ ý thức được giá trị cốt lõi của mình để chuyển hóa thành ngôn ngữ sáng tạo phù hợp với thời đại.

Ký ức đô thị Sài Gòn - TP.HCM ảnh hưởng như thế nào đến ngôn ngữ sáng tạo của anh?

Sinh ra, lớn lên ở TP.HCM và chứng kiến nhiều đổi thay, tôi cũng như nhiều người khác đều mang trong mình những ký ức rất riêng về thành phố này. Những con đường, hàng cây hay các công trình cũ dần lắng lại thành cảm xúc và đi vào tiềm thức sáng tạo.

Khi sáng tác, tôi không tái hiện trực tiếp những hình ảnh ấy mà để chúng chuyển hóa thành màu sắc, nhịp điệu và không gian. Ai cũng có một phiên bản TP.HCM của riêng mình. Việc nhìn về quá khứ là điều tự nhiên vì đó là những điều ta trân quý, nhưng nếu chỉ dừng ở hoài niệm thì dễ bỏ lỡ vẻ đẹp của hiện tại.

Thành phố của đối thoại và sáng tạo

TP.HCM sau 50 năm phát triển đã thay đổi mạnh mẽ về diện mạo đô thị. Theo anh, đời sống văn hóa nghệ thuật của thành phố đang phát triển sâu hơn hay chỉ sôi động hơn về bề mặt?

Tôi cho rằng đời sống văn hóa nghệ thuật hiện nay đang phát triển sâu hơn. Điều đáng quý là cả thế hệ trẻ lẫn những người đi trước đều cởi mở trong việc học hỏi lẫn nhau.

Nhiều bạn trẻ không chỉ sử dụng các hình ảnh văn hóa quen thuộc mà còn đào sâu vào lịch sử, ý nghĩa và bối cảnh của chúng để phát triển theo hướng hiện đại. Trong khi đó, thế hệ đi trước mang đến kinh nghiệm, nền tảng và những giá trị tích lũy qua nhiều năm.

ẢNH: NHÂN VẬT CUNG CẤP

Chính sự đối thoại giữa các thế hệ đang tạo nên một dòng chảy tích cực cho nghệ thuật hôm nay. Từ điện ảnh, âm nhạc, mỹ thuật đến thời trang, tôi đều thấy nhiều nỗ lực đưa văn hóa Việt đến gần hơn với cộng đồng trong nước và quốc tế.

Chúng ta vẫn đang ở giai đoạn đầu của một hành trình dài, nhưng nếu tiếp tục giữ tinh thần học hỏi và đối thoại, nghệ thuật Việt Nam sẽ còn tiến rất xa.

Nhiều nghệ sĩ trẻ hiện nay chịu ảnh hưởng mạnh từ văn hóa quốc tế. Điều đó giúp mở rộng sáng tạo hay đang khiến cá tính văn hóa địa phương dần mờ nhạt?

Tôi nghĩ điều đó giúp mở rộng sáng tạo nhiều hơn. Bản thân tôi cũng thường xuyên đi nhiều nơi để quan sát và tìm cảm hứng mới.

Tiếp xúc với văn hóa quốc tế không đồng nghĩa với việc đánh mất bản sắc địa phương. Điều quan trọng là cách chúng ta tiếp nhận và chuyển hóa những ảnh hưởng ấy. Chúng ta có thể học hỏi cách làm, cách kể chuyện hay quảng bá từ các nền văn hóa khác để làm giàu thêm cho nghệ thuật của mình.

Điều quan trọng không phải mình chịu ảnh hưởng từ đâu mà là có thể biến những điều học được thành dấu ấn riêng hay không.

Theo anh, nghệ thuật và thời trang hôm nay có còn đủ khả năng kể những câu chuyện văn hóa của đô thị, hay đang bị chi phối quá nhiều bởi tính thương mại và mạng xã hội?

Tôi nghĩ nghệ thuật và thời trang vẫn có khả năng kể những câu chuyện văn hóa rất mạnh mẽ. Người nghệ sĩ sống trong hiện tại, quan sát những biến chuyển của xã hội và chuyển hóa trải nghiệm ấy thành tác phẩm.

Mạng xã hội hay yếu tố thương mại, theo tôi, là công cụ giúp những câu chuyện ấy lan tỏa đến nhiều người hơn. Nếu biết tận dụng đúng cách, đây là phương tiện hiệu quả để kết nối nghệ sĩ với công chúng.

Xin cảm ơn anh!

(còn tiếp)