Bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Đức Thành, Giám đốc Trung tâm Cấp cứu, Hồi sức tích cực và Chống độc, Bệnh viện đa khoa An Sinh (TP.HCM), cho biết ngộ độc khoai tây mọc mầm xảy ra do cơ thể hấp thụ hàm lượng lớn các độc tố glycoalkaloid tự nhiên vốn tích tụ mạnh mẽ khi củ khoai chuyển sang màu xanh hoặc nảy mầm.
Bác sĩ cũng lưu ý độc tố tập trung nhiều nhất ở phần mầm và vùng chân mầm, nhưng có thể lan cả vào phần thịt xung quanh. Đặc biệt, các glycoalkaloid (solanine và chaconine) không bị phá hủy bằng cách luộc, xào hay nấu canh.
Độc tố solanine rất bền vững, phương pháp luộc, ninh canh, nướng hay chiên rán thông thường không thể loại bỏ hay làm biến mất chất độc
ẢNH MINH HỌA: N.QUYÊN TẠO TỪ CHAT GPT
Nguy cơ sức khỏe nào khi ăn khoai tây mọc mầm?
Theo bác sĩ Đức Thành, khoai tây mọc mầm chứa 2 glycoalkaloid độc hại là solanine và chaconine. Khi bị ăn phải, các chất này có thể gây ngộ độc thông qua 2 cơ chế chính: Tác động lên hệ thần kinh và phá hủy màng tế bào.
Các biểu hiện ngộ độc khoai tây mọc mầm thường xuất hiện từ 2 - 24 giờ sau khi ăn. Ở mức độ nhẹ, người bệnh có thể có các triệu chứng như tê rát miệng, đau đầu, chóng mặt, lú lẫn, mê sảng, co giật hoặc yếu liệt tay chân... Trường hợp nặng, độc tố có thể ảnh hưởng đến trung tâm hô hấp ở hành tủy, gây suy hô hấp và đe dọa tính mạng.
Bên cạnh đó, 2 độc tố này còn có khả năng phá vỡ màng tế bào, khiến tế bào bị tổn thương hoặc mất tính toàn vẹn. Tại đường tiêu hóa, độc tố gây kích ứng và tổn thương niêm mạc dạ dày, ruột, dẫn đến đau bụng dữ dội, nôn ói, tiêu chảy, thậm chí xuất huyết tiêu hóa. Nếu được hấp thu vào máu ở những trường hợp ngộ độc nặng, độc tố còn có thể phá hủy hồng cầu và ảnh hưởng đến cơ tim, gây rối loạn nhịp tim, tụt huyết áp, trụy mạch, thậm chí ngừng tim.
“Ở người trưởng thành bình thường, chỉ cần ăn khoảng 200 - 450 g khoai tây bị hóa xanh hoặc mọc mầm chứa nồng độ độc tố cao là đã có thể chạm ngưỡng nguy hiểm tính mạng. Song, mức độ ngộ độc phụ thuộc rất lớn vào lượng độc tố tiêu thụ so với trọng lượng cơ thể và tình trạng sức khỏe của từng người”, bác sĩ Thành cho hay.
Không ăn khoai tây mọc mầm: Khi khoai đã nảy mầm hoặc vỏ chuyển sang màu xanh lá cây, độc tố solanine tăng lên gấp nhiều lần
ẢNH MINH HỌA: n.QUYÊN TẠO TỪ CHAT GPT
Làm gì để phòng ngừa?
Theo khuyến cáo từ Cục An toàn thực phẩm - Bộ Y tế và các chuyên gia chống độc, người dân nên tuân thủ các nguyên tắc vàng sau:
Nguyên tắc sử dụng khoai tây
- Không ăn khoai tây mọc mầm: Khi khoai đã nảy mầm hoặc vỏ chuyển sang màu xanh lá cây, độc tố solanine tăng lên gấp nhiều lần.
- Cắt bỏ phần mầm thôi là chưa đủ: Bác sĩ Thành cảnh báo độc tố solanine đã ngấm sâu vào trong ruột củ, việc gọt vỏ hay nấu chín ở nhiệt độ cao thông thường không thể phá hủy được chất độc này.
- Loại bỏ củ bị hỏng: Vứt bỏ ngay những củ khoai có dấu hiệu mềm nhũn, dập nát, héo úa hoặc vỏ lốm đốm xanh đen.
Cách bảo quản khoa học
- Tránh ánh sáng trực tiếp: Ánh mặt trời và ánh đèn cao áp là tác nhân kích thích khoai tây chuyển xanh và mọc mầm nhanh nhất. Nên đặt khoai ở những nơi tối, khô ráo, thoáng mát, nhiệt độ ổn định từ 10 - 15°C.
- Không dùng túi nilon kín: Nên chứa khoai tây trong rổ thông hơi, túi lưới hoặc thùng giấy mở để khoai luôn được khô thoáng.
Hướng dẫn xử trí khi ngộ độc khoai tây mọc mầm tại nhà
Theo bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Đức Thành, các bước xử trí ngộ độc khẩn cấp tại nhà gồm:
Ngừng ngay bữa ăn: Cách ly toàn bộ các món ăn chế biến từ khoai tây nghi ngờ nhiễm độc.
Kích thích nôn: Áp dụng cho người bệnh còn tỉnh táo, vừa ăn xong trong vòng 1 - 2 giờ. Dùng ngón tay sạch ấn nhẹ vào gốc lưỡi để kích thích nôn, giúp tống xuất thức ăn chứa độc tố ra ngoài. Tuyệt đối không gây nôn cho người đã hôn mê, co giật, khó thở hoặc suy giảm ý thức vì dễ gây hít sặc thức ăn vào phổi.
Bù nước và điện giải: Cho người bệnh uống nhiều nước ấm, nước muối loãng hoặc dung dịch Oresol để chống mất nước do nôn mửa, tiêu chảy.
Giữ lại mẫu thực phẩm: Bảo quản phần ăn còn sót lại để giúp bác sĩ xét nghiệm, xác định nguyên nhân độc tố nhanh hơn.
Phải đưa người bệnh đi cấp cứu ngay khi xuất hiện các triệu chứng nặng sau:
Rối loạn tiêu hóa nặng: Nôn ói liên tục, đau bụng dữ dội, tiêu chảy ra máu.
Biểu hiện thần kinh: Tê rát vùng miệng họng, tê lưỡi, chóng mặt, đau đầu nghiêm trọng.
Triệu chứng nguy kịch: Khó thở, rối loạn nhịp tim, tụt huyết áp, giãn đồng tử, co giật hoặc hôn mê.
Bình luận (0)