Người phụ nữ 52 tuổi và 30 năm mưu sinh bằng nghề bán than ở Quy Nhơn

22/10/2026 05:35 GMT+7

Suốt 30 năm, người phụ nữ 52 tuổi ở Đắk Lắk gắn bó với nghề bán than tại Quy Nhơn, bươn chải mưu sinh, nuôi 2 con khôn lớn bằng công việc nhọc nhằn.

5 giờ 30 sáng, chiếc xe máy cũ chở than củi của bà Trần Thị Lan (ở xã Xuân Lộc, Đắk Lắk) bắt đầu lăn bánh. Hành trình hơn 40 km từ quê nhà xuống phố biển Quy Nhơn lại bắt đầu, như suốt 30 năm qua.

Ba mươi năm gắn bó với nghề bán than

Nhà gần một vựa hầm than củi, ban đầu bà Lan chỉ định nhập than mang đi bán để kiếm thêm thu nhập. Không ngờ, công việc tưởng chỉ làm thêm ấy lại trở thành kế sinh nhai suốt 3 thập niên.

Nắng cũng như mưa, bà vẫn đều đặn chạy xe từ Đắk Lắk xuống Quy Nhơn (Gia Lai). Đến điểm tập kết quen thuộc ven đường, bà lập tức bắt tay vào công việc. Những bao than nặng trịch lần lượt được kéo xuống, bụi đen tung lên theo từng động tác.

Những giọt mồ hôi màu đen - Ảnh 2. — Đến điểm tập kết ở Quy Nhơn, bà Lan bắt đầu phân chia than để giao cho khách

Bên chiếc cân đồng hồ cũ kỹ, bà trút than từ bao lớn sang những túi nhỏ, chia theo lượng khách đã đặt trước. Sau đó, bà lại oằn lưng vác từng bao lên xe, len lỏi qua các con phố để giao cho quán ăn, tiệm đồ nướng.

Những giọt mồ hôi màu đen - Ảnh 3. — Bà Lan cân chia từng phần than theo đơn hàng của khách. Công việc đòi hỏi bà liên tục cúi, bê và sắp xếp những bao hàng nặng

Công việc cứ thế nối tiếp, từ bốc dỡ, cân chia đến giao hàng. Chỉ cần một chuyến giao xa, bà có thể mất thêm nhiều thời gian. Đôi khi, hàng hóa không có người trông nom, bà quay lại thì bao than lớn đã... biến mất. "Thế là coi như đi tong tiền lời của ngày đó", bà kể.

Giữa cái nóng hầm hập, mồ hôi tuôn ra ướt đẫm người. Những giọt mồ hôi hòa với bụi than, để lại từng chấm đen trên gò má. Bà đưa tay quệt vội ngang trán, khuôn mặt vốn đã lấm lem càng thêm đen nhẻm.

Những giọt mồ hôi màu đen - Ảnh 4. — Sau nhiều giờ làm việc, mồ hôi hòa với bụi than bám trên gương mặt bà Lan

Chiếc xe máy cũ cũng mang dấu vết của những năm tháng nhọc nhằn. Tôi trêu bà rằng chiếc xe chắc bộ phận nào cũng kêu, chỉ trừ cái còi, rồi hỏi sao bà không đổi xe mới cho an toàn. Bà cười xòa: "Hỏng đâu thì đem đi hàn vá đó, chứ bà lấy tiền đâu mà đổi xe mới hả em".

Mong các con có cuộc sống sáng sủa hơn

Sau một chuyến giao hàng nặng nhọc, bà Lan tranh thủ ngồi bệt bên lề đường, tựa lưng vào bao than rồi ngửa cổ uống vội ngụm nước lọc. Giữa dòng xe cộ tấp nập, phút nghỉ ngơi hiếm hoi diễn ra chóng vánh.

Ba mươi năm gắn bó với nghề bán than cũng in dấu lên đôi bàn tay bà. Những ngón tay chai sạn, nứt nẻ; muội than bám sâu vào từng kẽ móng. Dù chà xát bằng xà phòng, lớp đen ấy vẫn khó sạch hoàn toàn.

Những giọt mồ hôi màu đen - Ảnh 7. — Đôi bàn tay nhuốm đen muội than của bà Lan sau 30 năm mưu sinh với nghề

Ở quê, chồng bà làm nông nhưng mùa màng thất thường. Vì vậy, bà phải chắt chiu từng đồng từ những chuyến hàng để lo cho gia đình, nhất là việc học của hai con. Con lớn hiện học lớp 12, con út học lớp 8.

Công việc vất vả, tiếp xúc với bụi than mỗi ngày, thu nhập chỉ đủ trang trải cuộc sống. Thế nhưng, hiếm khi bà than thở. Trái lại, người phụ nữ có khuôn mặt lấm lem ấy vẫn thường nở nụ cười rạng rỡ.

Những giọt mồ hôi màu đen - Ảnh 8. — Dù công việc vất vả, bà Lan vẫn giữ nụ cười tươi tắn bên những bao than

Bà bảo, mình đã gắn bó với than đen suốt mấy chục năm, chỉ mong các con được học hành đàng hoàng để có tương lai tốt hơn. "Đời mình gắn với than đen rồi, chỉ mong tụi nhỏ học hành đàng hoàng để đời nó sáng sủa hơn", bà nói.

Đến trưa, chuyến hàng cuối cùng cũng được giao xong. Bà Lan quệt vội mồ hôi trên trán, lại nổ máy, tất tả trở về nhà giữa cái nắng chang chang.

Ngày mai, khi trời còn chưa sáng rõ, người phụ nữ ấy có lẽ lại bắt đầu hành trình quen thuộc. Những bao than tiếp tục theo bà xuống phố Quy Nhơn, còn những giọt mồ hôi lẫn bụi đen vẫn rơi trên chặng đường mưu sinh đã kéo dài hơn nửa cuộc đời.