Nhà vườn hoa kiểng phập phồng vì thời tiết

Nhà vườn mai, cúc lao đao vì mưa, lạnh

Trong khoảng 10 ngày qua, trên các phương tiện truyền thông và mạng xã hội ngập tràn hình ảnh những vườn hoa cúc mâm xôi ở xã Chợ Lách (Vĩnh Long) bung nở vàng rực, sớm hơn cả tháng trước Tết Nguyên đán. Để hỗ trợ bà con nhà vườn, người dân TP.HCM và các tỉnh thành đã chung tay "giải cứu".

Chợ Lách là làng hoa nổi tiếng ở miền Tây với sản lượng cung cấp ra thị trường khoảng 2,5 triệu sản phẩm mỗi năm. Riêng mùa tết, mặt hàng đặc trưng là cúc mâm xôi chiếm khoảng 1,2 triệu giỏ.

ẢNH: CHÍ NHÂN

Theo thống kê sơ bộ của lãnh đạo địa phương, năm nay thời tiết không thuận lợi khiến 30% diện tích cúc mâm xôi nở sớm, nên việc tiêu thụ gặp nhiều khó khăn. Nhiều nhà vườn giải thích năm nay mùa mưa kết thúc muộn và mưa trái mùa xuất hiện thường xuyên, có nhiều trận mưa với lượng lớn. Nước mưa đọng trên búp hoa khi gặp nắng nóng kích thích khiến hoa nở nhanh hơn bình thường.

Chị Nguyễn Thị Hiền, một nhà vườn, chia sẻ cúc mâm xôi có thời gian sinh trưởng khoảng 6 tháng, ngoài các loại chi phí cố định về giống, vật tư (đất, trấu, xơ dừa, chậu, túi nilon, phân bón…) thì công lao động là một trong những khoản chi phí lớn nhất. Vì thế, khó có thể tính cụ thể giá vốn mỗi chậu là bao nhiêu nhưng so với năm trước thì năm nay chi phí đầu tư tăng khoảng 30%, đặc biệt tăng mạnh nhất là phân bón. Năm ngoái, giá bán sỉ cho thương lái bình quân cũng được 170.000 đồng/cặp loại lớn; còn năm nay nở sớm nên chị Hiền chỉ mong bán được 50.000 - 60.000 đồng/chậu để lấy lại vốn.

Dù nhiều người chung tay "giải cứu" nhưng theo khảo sát của Thanh Niên trong ngày 25.1, hoa cúc mâm xôi vẫn còn "ngập chợ". Không chỉ ở các khu vực trung tâm TP.HCM như các tuyến đường Thành Thái, Mai Chí Thọ, Nguyễn Hữu Thọ mà nhiều chợ hoa vùng lân cận như Phạm Văn Đồng (khu vực TP.Thủ Đức cũ) cũng còn rất nhiều hoa. Giá cúc mâm xôi phổ biến từ 100.000 - 120.000 đồng/chậu, giảm khoảng 60 - 70% so với thời điểm trước Tết Dương lịch. Các loại cỡ nhỏ hơn chỉ 50.000 - 60.000 đồng/chậu. "Giá rẻ chưa từng có, mua về chưng tết sớm đi anh chị ơi, ủng hộ bà con nhà vườn năm nay thất thu nặng", anh Tâm, một nhà vườn, tha thiết mời khách.

Trong khi nhiều vườn cúc mâm xôi miền Tây nở sớm thì không ít nhà vườn ở miền Trung lo cúc đại đóa nở muộn vì lạnh sâu kéo dài. Anh Trần Thế Vinh, chủ nhà vườn trồng cúc ở Cam Lâm (Khánh Hòa), cho biết: "Khu vực của tôi may mắn không bị mưa lũ nên vườn cúc 5.000 chậu vẫn an toàn. Do sản lượng các nơi bị ảnh hưởng mưa lũ nên thương lái cũng chốt cọc từ sớm với những nhà vườn còn hàng. Tuy nhiên, bà con nhà vườn giai đoạn này cũng đối mặt với thách thức không nhỏ khi trời lạnh sâu và kéo dài, bên cạnh đó xuất hiện sương muối khiến một số vườn bị vàng lá. Bà con cũng đang cố gắng xử lý, nếu không cứu được thì cây có thể chết hoặc nhẹ nhất là ra hoa muộn".

ẢNH: CHÍ NHÂN

Mưa lạnh bất thường cũng là nỗi ám ảnh với nhiều nhà vườn trồng mai. Anh Nguyễn Huân Đạt, đại diện vườn mai Tiến Đạt ở làng mai vàng Bình Lợi, cho biết: Năm Ất Tỵ có đến 13 tháng mới tới Tết Nguyên đán, thời gian dài khiến nụ mai "già" hơn bình thường nên khi gặp mưa trái mùa thì bung nở. Có khoảng 30% lượng cây nở sớm khoảng 1 tháng trước Tết Nguyên đán Bính Ngọ. Còn hiện tại, mưa trái mùa ít xuất hiện thì nhà vườn lại lo lạnh sâu kéo dài và sương muối.

"Theo dõi thông tin thời tiết hằng ngày thậm chí hằng giờ là điều quan trọng nhất với bà con nhà vườn hiện nay. Vì tùy theo cây, mình xem nụ để canh ngày lặt lá cho cây nở đúng tết. Đối với số lượng mai cung cấp cho thị trường Hà Nội thì đã lặt lá từ ngày 3.1 rồi, do ở ngoài đó nhiệt độ thấp và năm nay lạnh nhiều. Không chỉ theo dõi thời tiết, chúng tôi phải hợp tác với đối tác là bà con nhà vườn ở ngoài đó để có thể nắm bắt xu hướng thời tiết và cách xử lý tốt nhất có thể", anh Đạt chia sẻ.

Nỗi lo lớn về sức mua

Anh Nguyễn Huân Đạt cho biết thêm cần phải theo dõi các đợt không khí lạnh mới về và chọn thời điểm thích hợp mới đưa cây ra Bắc. Cạnh đó, ngoài thời tiết thì sức mua là mối quan tâm lớn. Những năm trước, vườn mai Tiến Đạt mang ra thị trường miền Bắc khoảng 2.000 sản phẩm thì năm nay chỉ chọn lọc lại còn 500 sản phẩm tốt nhất, vì mấy năm gần đây sức mua không được tốt bằng thời điểm ngay sau khi dịch Covid-19 kết thúc. Việc vận chuyển cây đi xa tốn nhiều chi phí và công sức mà thời gian kinh doanh lại ngắn nên rủi ro khá lớn. Còn tại làng mai vàng Bình Lợi, thời điểm này đang khá sôi động và thương lái các nơi về "ăn hàng" khá nhiều, giá cũng không có nhiều biến động so với các năm trước.

ẢNH: CHÍ NHÂN

Trong khi đó, tại thị trường TP.HCM ghi nhận nhiều loại cây cảnh miền Bắc đang tiếp tục đổ về. Đặc biệt, trên đường Phạm Văn Đồng, nhiều vườn hoa kiểng bắt đầu về thêm đợt 2 các loại bưởi Diễn, cam canh, quất… Nhiều cây bưởi còn được bao trái cẩn thận - dấu hiệu cho thấy hàng mới về.

Anh Trần Thế Tuyển, một nhà vườn ở đây, cho biết: "Năm nay tôi về 500 gốc bưởi và khoảng 500 chậu quất, 100 chậu cam canh; chủ yếu là hàng loại vừa và nhỏ, còn loại lớn chỉ khoảng 20%. Các sản phẩm loại lớn có giá 20 - 25 triệu đồng/cây, thường chỉ có khách hàng doanh nghiệp trong lĩnh vực kinh doanh dịch vụ như nhà hàng, khách sạn, ngân hàng, cơ sở làm đẹp… mới chịu chi mạnh. Trong khi đó, phân khúc 5 - 10 triệu đồng/cây thì khách thường sẽ mua 1 cặp để chưng đối xứng nhau cho cân bằng. Những năm gần đây, đặc biệt phân khúc bình dân 3 - 5 triệu đồng/cây có nhiều khách hàng lựa chọn".

"Dân thành phố lâu nay vốn mạnh tay chi tiêu cho việc trang trí hoa kiểng nên kỳ vọng thị trường sẽ sôi động hơn vào một vài tuần tới, chứ từ đầu tháng chạp tới giờ vẫn còn chậm lắm", anh Tuyển chia sẻ.

Tương tự, một nhà vườn khác là chị Trần Thị Hương cho biết: "Năm nay là năm nhuận nên những loại cây cảnh lâu năm như bưởi, cam, quất đều rất già cây; nhờ vậy mà trái bưởi lên màu vàng tươi, còn cam, quất thì đỏ rực rất đẹp. Bên cạnh đó, nhà vườn có nhiều kinh nghiệm nên xử lý cho quả vừa nhiều lại vừa to hơn các năm trước. Từ sau dịch Covid-19 đến nay, năm nào tôi cũng đưa các sản phẩm này vào phục vụ thị trường tết ở TP.HCM. Hiện đã bước qua tuần thứ 2 của tháng chạp nhưng nhiều khách quen cũng chưa thấy liên hệ lại và thị trường vẫn còn chậm khiến anh em nhà vườn cũng lo. Tuy nhiên, mình cũng hy vọng thị trường sẽ "bùng nổ" vào 2 tuần giáp tết".