Hơi lạnh khí trời se se khiến cho những vòm lá không còn xanh màu diệp lục, đây đó chuyển sắc vàng, sắc đỏ, những chiếc lá khô lặng lẽ rời cành, báo hiệu đã tròn một vòng đời lá.
Lá khô thường có màu đỏ tươi, đỏ sậm, đỏ nhạt, vàng tươi, vàng ruộm, vàng mơ... Lại có cả màu nâu đậm, nâu nhạt, nâu đen, đôi khi xam xám. Có chiếc lá rụng xuống vẫn bóng đẹp, sắc đỏ sắc vàng xen lẫn, độc đáo, kỳ thú như sự pha phối ngẫu hứng của "người" họa sĩ thiên nhiên; có chiếc lá mỏng khô giòn, úa héo, đôi khi mang cả những lỗ thủng, những vết nhàu, xơ, rám ố… Nếu lá trên cành chỉ một màu xanh, thì lá rụng xuống muôn hình muôn vẻ, như đời người.
Thấy lá rụng là biết mùa thu tới. Tôi đã đi qua những cánh rừng mùa thu ở Đức, Áo, Cộng hòa Czech… được thấy từng sắc độ của lá đỏ lá vàng theo bước chân thời gian và cả sự phân định không gian. Càng lên vùng núi cao hay những nơi không khí lạnh nhiều, lá "chín vàng, chín đỏ" sớm hơn và càng đậm màu hơn. Hồi trung tuần tháng 11 này, có dịp qua Hàng Châu, Thượng Hải (Trung Quốc), tôi tiếc mình chưa được ngắm những cây ngô đồng cổ thụ "Vàng rơi! Vàng rơi: thu mênh mông" như trong thơ của thi sĩ Bích Khê (bài Tỳ bà), nhưng nghe người bạn đi du lịch Bắc Kinh kể rằng trên phía bắc những cây ngân hạnh đã vàng rực các cung đường; và trong những tấm ảnh bạn bè đi du lịch Hàn Quốc thì background là cả thảm lá vàng rực rỡ.
A.Camus từng nói: "Mùa thu là mùa xuân thứ hai khi mỗi chiếc lá là một đóa hoa". Không thể phủ nhận rằng mùa thu là mùa đẹp, mùa thơ bởi có lá vàng lá đỏ. Có lẽ thế hệ học trò bây giờ trở thành phụ huynh của những Gen Z hẳn ai cũng biết đến câu thơ của nữ thi sĩ nổi tiếng Olga Berggoltz "Tránh đừng động vào cây mùa lá rụng" qua bản dịch của nhà thơ Bằng Việt. Bài thơ có đề tựa giải thích rằng "Ở Moscow (Nga), thu về lá rụng rất nhiều, nên để nhắc người đi đường, trên thân cây dọc hai bên phố người ta gắn những tấm biển đề: Cẩn thận, cây rụng lá". Từ ý thực tế này, khi đặt trong bối cảnh câu chuyện tình yêu, câu nhắc nhở "Tránh đừng động vào cây mùa lá rụng" khiến người đọc liên tưởng đến một điều ngậm ngùi, tế nhị và khẽ khàng: đừng làm gì để thêm vị đắng cay vào lòng người đang tan nát, đau khổ.
"Cẩn thận, cây rụng lá", mùa cây rụng lá cũng là mùa vất vả với người quét lá, bởi những hệ lụy cho người xe lưu thông qua lại. Cùng với mùa "thu bỗng ánh vàng lên rực rỡ", đi đâu tôi cũng thấy hình ảnh những người quét lá thời hiện đại: trên đường phố ở Baden-Baden gần khu vực Rừng Đen (Đức), họ có những "cây chổi" như máy thổi lá, máy hút lá, gom lại rồi xúc lên thùng xe; ở Áo, nơi Cung điện Mùa hè, người ta có cần cẩu kiểu chiếc thang cao lêu khêu với "chiếc kéo" khổng lồ xén lá từ trên cao, không chỉ xén lá mà còn cắt cành cây bằng bặn như một bức tường khổng lồ. Nhiều nơi vẫn quét lá bằng những cây chổi làm từ… cành lá. Người quét lá trước công viên Di sản UNESCO Tây Hồ, Hàng Châu có cây chổi độc đáo gồm nhiều cành khô kết lại to bằng cả một dang tay, nhưng chắc nhẹ bẫng và quét được rất nhiều lá to lá nhỏ…
Mặc dù vậy, mùa rụng lá vẫn là mùa của thơ, của nhạc, của họa. Có lẽ không ai không biết Chiếc lá cuối cùng của O.Henry - tác phẩm được đưa vào nhiều cuốn sách giáo khoa, mang đến câu chuyện cảm động về niềm hy vọng và ý nghĩa của sự sống, của sáng tạo.
Nghe nói ở Hà Nội có quán cà phê đưa ra ý tưởng độc đáo: chủ quán mua lá sồi, lá phong khô để rải "mưa lá" cho lãng mạn. Nhiều quán cà phê ở TP.HCM cũng trang hoàng những cây phong lá đỏ. Mấy ngày đầu thu, có những con đường chợt rộ vàng màu lá "như châu Âu", giới trẻ check in rộn ràng. Rồi cũng có người đùa rằng cần gì đi đâu, cứ cho "vào tay AI" là có thảm lá Mỹ, Canada, châu Âu… ngay. Riêng tôi vẫn thích nhặt lên chiếc lá bàng vừa rụng dưới chân mình, cuống lá còn thơm ngai ngái mùi nhựa. Cây bàng ở thành phố phương Nam này không nhiều, nhưng tôi luôn dành cho nó một tình yêu đặc biệt, bởi đó là cây gắn với tuổi thơ tôi ở miền Bắc thời đi học. Thuở ấy chỉ có lá bàng làm "bạn" - người bạn lãng mạn nhắc mùa thu đã qua, mùa đông vừa tới, gió bấc sẽ lạnh nhiều, kỳ thi học kỳ cũng sắp tới...
Vào một buổi chiều nào đó, tôi thầm rưng rưng khi đọc câu thơ trong bài Chiếc lá đầu tiên của Hoàng Nhuận Cầm: "Anh đã yêu em, em đã xa rồi/Cây bàng hẹn hò chìa tay vẫy mãi"… Nơi thành phố phương Nam này, tôi chỉ có một cây bàng cho cả mùa lá rụng.










Bình luận (0)