Nhiều điểm sáng từ thế hệ làm phim trẻ

Qua quá trình chấm và đánh giá, các giám khảo ghi nhận một mùa phim có chất lượng, đa dạng về đề tài, cách thể hiện và cho thấy nhiều tín hiệu tích cực từ những nhà làm phim trẻ. Bên cạnh những điểm sáng về hình ảnh, cảm xúc và cá tính, một số tác phẩm vẫn cần được đầu tư hơn về kịch bản, nhân vật và chiều sâu câu chuyện.

Đa dạng đề tài, mới mẻ cách kể !

Đạo diễn Nguyễn Quang Dũng - người đã gắn bó với Cuộc thi phim ngắn Việt Nam - Vietnamese suốt 3 mùa qua - đánh giá cao chất lượng của loạt tác phẩm dự thi năm nay.

"Số lượng phim tham dự Vietnamese 2026 cao hơn 30% so với mùa trước. Điều đó cho thấy sân chơi này được lan tỏa rộng rãi với rất nhiều người, cho thấy điện ảnh có thêm những nhà làm phim trẻ đầy đam mê", nhà làm phim nhận định.

Ảnh: Nhật Thịnh

Với Nguyễn Quang Dũng, điều anh chú ý nhất khi xem các tác phẩm là cảm xúc mà những người trẻ đưa vào phim. "Đối với tôi cảm xúc là quan trọng, dù thể loại gì, đề tài gì, kinh phí ít hay nhiều, sự đồng cảm giữa người sáng tác và khán giả rất quan trọng", đạo diễn chia sẻ. Bên cạnh đó, đạo diễn cũng quan tâm đến cá tính của tác phẩm - yếu tố có thể nằm ở câu chuyện, chủ đề hoặc cách kể của người sáng tạo. Sau cùng, tác phẩm cần cho thấy tính chân thực.

Theo anh, nhiều tác phẩm dự thi Vietnamese mùa 3 khai thác đề tài phong phú, mang đến những cảm xúc bình dị, những trăn trở với cuộc sống và những câu chuyện độc đáo. Đặc biệt, ở mảng phim tài liệu, nhiều tác phẩm giúp khán giả tiếp cận thêm những thông tin giá trị về đời sống, vẻ đẹp của các vùng đất, những nét văn hóa chưa được nhiều người biết đến cũng như những vấn đề, thân phận con người gợi nhiều suy ngẫm.

Ảnh: Nhật Thịnh

Chất lượng các phim năm nay khá đồng đều

Với vai trò Chủ tịch Hội đồng giám khảo, TS Ngô Phương Lan - Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển điện ảnh VN, nguyên Cục trưởng Cục Điện ảnh - đánh giá Vietnamese 2026 có bước tiến cả về sức hút lẫn chất lượng.

"Tôi rất vui mừng khi cuộc thi năm nay có những bước tiến về độ thu hút cũng như chất lượng. Các phim năm nay khá đồng đều so với hai mùa trước. Ban sơ khảo đã rất vất vả để chọn ra 20 phim ngắn xuất sắc nhất. Tôi nghĩ cách làm việc của họ vừa tận tụy, vừa khoa học, giúp chúng tôi có thể trao đổi nhanh hơn và tập trung hơn vào các vấn đề ở buổi chấm chung khảo", TS Ngô Phương Lan nhận xét và cho biết thêm buổi chấm chung khảo mang lại nhiều niềm vui khi mỗi giám khảo chia sẻ quan điểm riêng, đồng thời các thành viên tôn trọng ý kiến chuyên môn của nhau.

Đáng chú ý, ở một số hạng mục, quyết định chung của hội đồng khá gần với lựa chọn của giám khảo có chuyên môn ở từng lĩnh vực như đạo diễn, diễn viên, biên kịch... "Tôi nghĩ đó là điều quan trọng nhất, vì quyết định nào cũng phải tôn trọng ý kiến chuyên môn", bà nhấn mạnh.

"Chúng ta có được nhiều tác phẩm đa dạng. Trong thời lượng của một phim ngắn, các nhà làm phim đã đưa vào rất nhiều cảm xúc của mình và tôi cảm nhận được điều đó", đạo diễn Nguyễn Quang Dũng nói.

Từ góc nhìn của đạo diễn Hàm Trần, điểm đáng chú ý trong mùa phim năm nay còn nằm ở sự đầu tư cho hình ảnh và kỹ thuật. Nhiều bộ phim được chăm chút về thẩm mỹ khi quay, cho thấy các nhà làm phim trẻ đã có tư duy hình ảnh khá tốt. "Mặc dù vậy, điểm tôi thích nhất là sự đa dạng về chủ đề. Các bạn khai thác nhiều thể loại và cách kể chuyện khác nhau, thể hiện rõ tính sáng tạo. Nhiều bộ phim mang đến những góc nhìn rất mới mẻ và ấn tượng", Hàm Trần chia sẻ.

Đáng chú ý, Hàm Trần cho biết có 2 tác phẩm được anh chấm điểm tuyệt đối. Theo đạo diễn Tử chiến trên không, ở hai bộ phim này, từ kịch bản, đạo diễn đến quay phim đều thể hiện một tầm nhìn rõ ràng.

"Khi xem, tôi không phải thắc mắc câu chuyện đang xảy ra điều gì hay tại sao nhân vật lại làm như vậy. Tôi có thể dõi theo và đồng cảm với nhân vật. Bộ phim cuốn hút và mang lại cho tôi cảm xúc trọn vẹn, dù nhịp phim nhanh hay chậm", Hàm Trần đánh giá.

Trong khi đó, diễn viên - đạo diễn Hồng Ánh cho biết chị bất ngờ trước chất lượng của 20 phim bước vào vòng chung khảo. Nhiều tác phẩm, cá nhân mà chị lựa chọn đưa vào bảng đề cử cũng khá trùng khớp với ý kiến của các thành viên khác trong Hội đồng giám khảo (HĐGK).

"Những tác phẩm vượt trội và xuất sắc đều được HĐGK nhận ra và tôi tin khán giả khi thưởng thức cũng sẽ cảm nhận được điều đó. Tác phẩm đoạt giải chắc chắn sẽ hội tụ đầy đủ các yếu tố tổng thể từ hình ảnh, diễn xuất, câu chuyện cho đến tính chuyên nghiệp của người làm nghề", Hồng Ánh nhìn nhận.

Hình ảnh đẹp chưa đủ để thành một bộ phim hay

Bên cạnh những tín hiệu tích cực, các giám khảo cũng thẳng thắn chỉ ra những điểm mà các nhà làm phim trẻ cần tiếp tục cải thiện.

Hàm Trần đánh giá nhiều đạo diễn trẻ sở hữu tư duy về hình ảnh rất tốt, song phần câu chuyện ở một số tác phẩm vẫn chưa thực sự ổn định. Với anh, một tác phẩm xuất sắc không chỉ nằm ở việc sở hữu hình ảnh đẹp hay kỹ thuật quay tốt, mà còn phải được nâng đỡ bởi câu chuyện, góc kể và nhân vật.

Đạo diễn Tiệm ăn của quỷ cũng cho biết những tác phẩm bị anh chấm điểm thấp đa phần do cách quay còn tạo cảm giác "quay chơi", một số phim chỉ dừng lại ở phong cách bên ngoài mà chưa có chiều sâu về nội dung.

"Lý do tôi chấm điểm thấp là để nhắn gửi và khuyên các bạn: Luôn luôn phải chú ý ưu tiên cho nhân vật và kịch bản hay trước tiên, thay vì chỉ tập trung quay những khung hình ngầu hay bắt mắt. Đó chỉ là kỹ thuật thuần túy, không phải là cốt lõi của một câu chuyện", nhà làm phim giải thích.

Nhận định này cũng cho thấy một bước chuyển đáng chú ý ở các nhà làm phim trẻ: kỹ năng và ý thức về ngôn ngữ hình ảnh ngày càng rõ, nhưng để một tác phẩm thực sự tạo dấu ấn, hình ảnh vẫn cần được đặt trong một câu chuyện đủ sức thuyết phục.

Ở một số hạng mục, sự cạnh tranh cũng cho thấy chất lượng khá đồng đều của Top 20. Nếu như ở hạng mục Phim ngắn xuất sắc nhất, các thành viên HĐGK có sự thống nhất tương đối cao thì ở một số hạng mục khác, trong đó có Phim tài liệu xuất sắc nhất và Phim ngắn sáng tạo nhất, lựa chọn giữa các giám khảo có sự phân hóa rõ hơn.

Hạng mục Nữ diễn viên xuất sắc nhất cũng là một trong những cuộc cân nhắc đáng chú ý khi quy tụ nhiều gương mặt trẻ có màn thể hiện tốt, gây ấn tượng như diễn viên phim XXS, Cánh đồng trắng... bên cạnh gương mặt kỳ cựu NSND Hồng Vân trong Người nuôi diều. Sự mới mẻ, nỗ lực của những gương mặt trẻ cùng màn thể hiện trọn vẹn, cho thấy độ "chín" trong diễn xuất, khiến việc lựa chọn trở nên khó khăn hơn.

Kỳ vọng vào thế hệ làm phim kế tiếp

Từ những tác phẩm được theo dõi và đánh giá tại Vietnamese 2026, các giám khảo không chỉ nhìn thấy những tín hiệu tích cực của một mùa phim mà còn đặt kỳ vọng vào hành trình dài hơn của những người trẻ.

Đạo diễn Hàm Trần cho biết anh thực sự hy vọng sẽ được thưởng thức những tác phẩm tiếp theo của các nhà làm phim trẻ. Với anh, "Hành trình làm phim không chỉ gói gọn trong một tác phẩm. Dù có đoạt giải hay không, quan trọng nhất là các bạn rút ra được bài học, có thêm cơ hội trải nghiệm và luôn giữ vững sự tự tin để tiếp tục sáng tạo".

Nhà làm phim cũng cho biết bản thân luôn cởi mở, thích thú khi gặp gỡ, làm việc với người trẻ và sẵn sàng hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm, định hướng để họ vững tin theo đuổi con đường làm phim lâu dài.

Với Hồng Ánh, điều chị mong chờ trong tương lai gần là những người trẻ bước ra từ cuộc thi sẽ trở thành những đồng nghiệp chính thức của mình và các giám khảo khác.

Nữ nghệ sĩ cũng bày tỏ niềm vui khi thấy nhiều nghệ sĩ kỳ cựu, như NSND Hồng Vân, tham gia vào các dự án của những nhà làm phim trẻ tại cuộc thi. "Điều đó chứng tỏ các nghệ sĩ lớn có sự tin tưởng vào dự án cũng như thế hệ làm phim trẻ", Hồng Ánh đánh giá.

Những tác phẩm nổi bật ở Vietnamese mùa 3 cũng khiến Hồng Ánh thêm tự tin về sự đầu tư và tâm huyết theo đuổi nghề của người trẻ. Chị cho rằng: "Đây không còn là một sân chơi không chuyên nữa mà đã bắt đầu tiệm cận với sự chuyên nghiệp. Tôi hy vọng từ bước khởi đầu này, chúng ta sẽ lại gặp các bạn với sự tự hào khi các bạn giới thiệu từng được đề cử, đoạt giải tại cuộc thi phim ngắn Vietnamese và trở thành thế hệ kế thừa của điện ảnh VN".

Nhìn từ những đánh giá của HĐGK, Vietnamese 2026 không chỉ là cuộc tìm kiếm những tác phẩm xuất sắc nhất của một mùa thi. Quan trọng hơn, qua những bộ phim còn nhiều điều cần hoàn thiện nhưng đã cho thấy cá tính, cảm xúc và khát vọng kể chuyện bằng điện ảnh, cuộc thi đang mở ra một không gian để những nhà làm phim trẻ thử sức và tìm kiếm tiếng nói riêng.