Nhiều người trẻ chọn 'tết tối giản', vì sao?

Tết gọn nhẹ từ… chiếc vali về quê

Những ngày tháng chạp, thay vì tất bật mua sắm tết với quà cáp, bánh mứt, quần áo mới... chị Bùi Ngân Thư (33 tuổi, giáo viên một trường mầm non ở P.Linh Xuân, TP.HCM; trước là P.Linh Trung, TP.Thủ Đức, TP.HCM), cho biết chỉ chuẩn bị hành trang về quê đón tết với một vali nhỏ gọn, trong đó có vài bộ đồ mặc ở nhà, một ít đặc sản của thành phố...

"Những năm trước đây, cứ mỗi lần về quê là tôi áp lực phải mua quà cho họ hàng, rồi lại lo mặc gì cho "ra tết". Năm nay tôi chỉ muốn về để ăn bữa cơm cùng ba mẹ, ngủ một giấc thật sâu và nói chuyện với gia đình nhiều hơn", chị Thư chia sẻ.

Theo chị Thư, tết hai năm nay, gia đình chị cũng không còn bày biện mâm cỗ lớn như trước. Mâm cơm ngày tết gọn gàng hơn, chỉ vài món truyền thống quen thuộc. "Ba mẹ tôi bảo: ăn vừa đủ, vui là được. Quan trọng là các con ở xa về quê đón tết với gia đình", chị Thư nói.

ẢNH: THANH NAM

Câu chuyện của chị Thư không còn là cá biệt. Nhiều người trẻ thừa nhận họ đang "cắt giảm" dần những nghi thức tết nặng hình thức để giữ lại phần cốt lõi. Đó là sự nghỉ ngơi, kết nối và hồi phục tinh thần sau một năm làm việc căng thẳng.

Anh Đặng Toàn Trí (38 tuổi, chủ một dãy trọ trên đường số 17, P.Linh Xuân, TP.HCM; trước là P.Linh Trung, TP.Thủ Đức, TP.HCM) cho biết không khí mua sắm tết năm nay của những người thuê trọ chỗ anh trầm lắng hơn. "Ít người sắm sửa đồ mới, không đồ đạc lỉnh kỉnh như năm trước. Thay vào đó là những kế hoạch nghỉ ngơi đơn giản với ngân sách tiết kiệm".

Đào Thị Thu Nhị (27 tuổi, làm việc tại Trung tâm thương mại Aeon Mall Bình Dương, P.Thuận Giao, TP.HCM; trước đây là P.Thuận Giao, TX.Thuận An, tỉnh Bình Dương) cho biết: "Thu nhập của người trẻ bây giờ không thấp, nhưng chi phí sinh hoạt quá cao. Nếu cố gắng có một cái tết "đủ đầy" như thế hệ trước thì rất mệt. Tết tối giản giúp mình không phải vay mượn hay stress vì tiền bạc".

Nhiều người trẻ cũng thẳng thắn nhìn nhận, sau những mùa tết "vung tay quá trán", họ nhận ra cảm giác mệt mỏi kéo dài sang tận tháng giêng, kèm áp lực tài chính. Từ đó, họ chủ động thu gọn chi tiêu, ưu tiên trải nghiệm tinh thần thay vì vật chất.

Đặng Thị Thùy Linh (26 tuổi, ngụ ở 109 Trần Khắc Chân, P.Đức Nhuận, TP.HCM; trước là P.9, Q.Phú Nhuận, TP.HCM) chia sẻ rằng cô từng rất sợ tết vì những câu hỏi quen thuộc: "lương bao nhiêu, bao giờ lấy chồng, khi nào mua nhà?"… Và vì thế, năm nay Linh cho biết: "Tôi chọn ở lại TP.HCM, chỉ về quê đúng mùng 2. Tôi muốn tết là khoảng thời gian chữa lành, không phải một kỳ... kiểm tra xã hội".

ẢNH: THANH NAM

Tết tối giản là biểu hiện của tư duy quản trị cuộc sống hiện đại

Chuyên gia tâm lý lao động Trịnh Đức Vũ, Trung tâm bồi dưỡng kỹ năng sống Việt Skills (P.Chánh Hiệp, TP.HCM; trước là P.Định Hòa, TP.Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương), cho rằng xu hướng tết tối giản là hệ quả tất yếu của bối cảnh kinh tế và thị trường lao động hiện nay.

"Người trẻ đang đối diện với áp lực chi phí cuộc sống, trong khi thu nhập chưa ổn định. Việc họ chọn một cái tết tiết chế là cách tự bảo vệ an toàn tài chính, chứ không phải quay lưng với truyền thống", ông Vũ nhận định.

Theo ông Vũ: "Khác với thế hệ trước, nơi tết gắn liền với tích trữ và "ăn bù" cho cả năm khó khăn, thì người trẻ ngày nay sống trong nhịp lao động liên tục, ít khoảng nghỉ. Vì vậy, tết trở thành thời điểm để phục hồi sức lao động, thay vì phô trương. Tết tối giản là biểu hiện của tư duy quản trị cuộc sống hiện đại".

Chuyên gia tâm lý Vũ Hoàng Phú Anh, Trung tâm tham vấn và trị liệu, tư vấn tâm lý An Tâm (P.Phú An, TP.HCM; trước đây là P. Hiệp An, TP.Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương), cho rằng một trong những thay đổi rõ nét nhất là người trẻ dần từ chối áp lực "phải vui", "phải hòa nhập" trong những ngày tết.

Theo ông Phú Anh, người trẻ chọn tết tối giản cũng là cách họ thiết lập lại ranh giới cá nhân. "Thế hệ trẻ coi trọng quyền được nghỉ ngơi, được từ chối những gì gây áp lực tâm lý. Họ không phủ nhận giá trị gia đình, nhưng muốn tham gia theo cách phù hợp với mình", ông Phú Anh phân tích.

ẢNH MINH HỌA: THANH NAM

Cũng có không ít ý kiến lo ngại rằng tết tối giản sẽ làm mai một không khí truyền thống. Tuy nhiên, thực tế cho thấy người trẻ không bỏ tết, mà đang định nghĩa lại cách đón tết.

Một số người trẻ cho biết, các nghi thức tết được giản lược nhưng vẫn giữ tinh thần cốt lõi. Dọn dẹp nhà cửa, thắp hương tổ tiên, sum họp gia đình vẫn được duy trì, nhưng không nặng nề hình thức.

"Thay vì mâm cao cỗ đầy, gia đình tôi muốn cùng nhau nấu một bữa cơm đơn giản. Thay vì lì xì phong bao lớn, thì chúng tôi chọn viết những tấm thiệp tay. Thay vì tụ họp đông đúc, chúng tôi ưu tiên những cuộc gặp gỡ chất lượng", anh Đỗ Đức Mạnh (37 tuổi, ngụ ở chung cư Lê Thành, P.An Lạc, TP.HCM; trước đây là P.An Lạc, Q.Bình Tân, TP.HCM) chia sẻ.

"Chúng tôi không gói bánh chưng nữa, nhưng cả nhà cùng nhau xem lại ảnh cũ, kể chuyện ngày xưa. Với tôi, đó cũng là giữ tết. Theo tôi, tết tối giản của người trẻ không phải là sự quay lưng với giá trị truyền thống, mà là nỗ lực đưa tết trở về đúng bản chất: nghỉ ngơi, sum vầy và bắt đầu lại. Mỗi thế hệ có cách thực hành truyền thống khác nhau. Điều quan trọng là tinh thần đoàn tụ, chứ không phải hình thức bên ngoài", Vũ Hoàng Thảo (28 tuổi, làm việc tại số 6 Nguyễn Thị Minh Khai, P.Sài Gòn, TP.HCM; trước là P.Đa Kao, Q.1, TP.HCM) nói.

ẢNH MINH HỌA: THANH NAM

Ông Phú Anh nói thêm: "Tết tối giản giúp người trẻ giảm đáng kể căng thẳng tinh thần. "Nhiều người bị kiệt sức vì cố gắng đáp ứng kỳ vọng xã hội trong dịp tết. Khi giảm bớt những "phải làm", họ có cơ hội quay về với nhu cầu thực sự của bản thân. Và xu hướng này đặc biệt rõ ở những người trẻ sống xa nhà, làm việc trong môi trường cạnh tranh cao. Tết trở thành khoảng lặng cần thiết để tái tạo năng lượng".

Chuyên gia xã hội học Nguyễn Tùng Linh, Trung tâm tham vấn và trị liệu, tư vấn tâm lý Khải An (P.Bình Trưng, TP.HCM; trước đây thuộc P.An Phú, TP.Thủ Đức, TP.HCM), nhận định: "Trong bối cảnh đời sống hiện đại nhiều áp lực, một cái tết vừa sức, vừa lòng có lẽ chính là điều mà người trẻ đang tìm kiếm. Và có lẽ, tết chỉ thật sự trọn vẹn khi con người được phép đón tết theo cách khiến mình bình an. Theo tôi, đằng sau xu hướng này là sự dịch chuyển sâu sắc trong tư duy sống, lao động và cách người trẻ định nghĩa hạnh phúc".