Nhiều vấn đề nội bộ chờ Nhà Trắng giải quyết

Những quyết định "thay tướng"

AP hôm qua (13.5) đưa tin Giám đốc Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) Marty Makary đã từ chức sau 13 tháng tại vị. Sự ra đi của ông tạo thêm khoảng trống trong các vị trí đầu ngành y tế của chính quyền Mỹ. Ngoài chức giám đốc FDA, chính quyền cũng đang khuyết 2 vị trí vốn cần được thượng viện phê duyệt chính thức, đó là giám đốc Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh (CDC) và tổng y sĩ Mỹ. Tổng thống Mỹ Donald Trump xác nhận ông Kyle Diamantas, người đang phụ trách chương trình thực phẩm của FDA, sẽ nắm tạm quyền lãnh đạo cơ quan này. Ông Trump nhận xét ông Makary là "một bác sĩ tuyệt vời nhưng đang gặp một số khó khăn".

Ảnh: AP

Giới quan sát chỉ ra sự ra đi của ông Makary xuất phát từ rạn nứt với các nhóm lợi ích và nội bộ chính quyền. Trong hơn một năm qua, ông chịu sức ép lớn từ các lãnh đạo ngành dược phẩm, lực lượng vận động hành lang cho thuốc lá điện tử và các nhà hoạt động chống phá thai. Cụ thể, phe bảo thủ bức xúc khi FDA chậm trễ trong việc cấm phân phối thuốc phá thai mifepristone qua đường bưu điện. Trong khi đó, ngành thuốc lá điện tử phàn nàn việc FDA chặn cấp phép các sản phẩm hương liệu mới.

FDA dưới thời ông Makary còn đối diện làn sóng nghỉ việc của những viên chức cấp cao. Cá nhân ông Makary cũng rơi vào thế "tiến thoái lưỡng nan" khi vừa phải đáp ứng chủ trương tinh giản thủ tục, duyệt thuốc nhanh của Nhà Trắng, lại vừa chịu áp lực phải thắt chặt kiểm duyệt vắc xin theo ý của Bộ trưởng Y tế Mỹ Robert Kennedy Jr, trong khi đây là công việc vốn đòi hỏi có thêm nhiều thủ tục và nhân lực.

Trong một diễn biến khác, tờ The Hill đưa tin Tổng thống Trump dự kiến chọn ông Dave Venturella làm quyền Giám đốc Cơ quan Hải quan và Di trú (ICE), thay ông Todd Lyons sẽ rời đi vào ngày 31.5. Ông Venturella từng có nhiều năm làm việc tại ICE dưới những vị trí khác nhau. Việc thay tướng diễn ra giữa thời điểm ICE bị giám sát gắt gao, sau vụ 2 công dân Mỹ bị sát hại tại bang Minnesota trong chiến dịch truy quét nhập cư hồi tháng 1.

Đấu khẩu với truyền thông

Ngoài giải quyết những biến động trong nhân sự chính phủ, Nhà Trắng cũng đang phải đối đầu với báo chí ở nhiều vấn đề. Trong ngày 12.5, ông Trump công kích tờ The New York Times vì đã đăng bài viết nêu rằng dự án cải tạo Hồ phản chiếu (nằm gần Đài tưởng niệm Lincoln ở thủ đô Washington D.C) bị đội vốn từ 1,8 triệu USD lên 13,1 triệu USD.

Đây là dự án được chủ nhân Nhà Trắng thúc đẩy. Ông Trump lập luận rằng quyết định cải tạo và sơn hồ màu xanh chỉ mất khoảng 5-6 triệu USD và hoàn tất trong 2 tuần, so với kế hoạch cũ tiêu tốn 400 triệu USD và mất đến 4 năm. Ông cũng khẳng định không biết nhà thầu thi công lại Hồ phản chiếu. Dù vậy, The New York Times chỉ ra nhà thầu dự án trên từng sửa hồ bơi tại sân golf của gia đình ông Trump.

Diễn biến nghiêm trọng hơn liên quan đến vấn đề an ninh, khi quyền Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Todd Blanche lên tiếng bảo vệ việc phát trát hầu tòa đối với các phóng viên tờ The Wall Street Journal trong cuộc điều tra rò rỉ thông tin về chiến sự Iran. Theo CBS ngày 12.5, ông Blanche nhấn mạnh việc truy tố những người tiết lộ bí mật quốc gia là "ưu tiên".

Tổng thống Trump gọi các bài báo phân tích lợi thế quân sự của Iran là "hành vi phản quốc" và "tiếp tay cho kẻ thù". Đáp lại, đại diện Dow Jones (công ty chủ quản tờ The Wall Street Journal) chỉ trích động thái trên là "cuộc tấn công vào hoạt động thu thập tin tức được Hiến pháp bảo vệ". Mối lo ngại càng tăng khi Bộ Tư pháp Mỹ mới đây đã hủy bỏ các quy định bảo vệ nguồn tin nhà báo từng được thiết lập dưới thời cựu Tổng thống Joe Biden.