Những món ăn 'lấy may' dịp tết Bính Ngọ

Bước vào năm Bính Ngọ 2026 - năm được gọi là "Song Hỏa", mang nguồn năng lượng mạnh mẽ, chuyển động và bứt phá - câu chuyện về khởi đầu thuận lợi lại càng được nhắc đến nhiều hơn. Không chỉ dọn dẹp nhà cửa hay bài trí không gian theo phong thủy, nhiều gia đình còn tin rằng lựa chọn món ăn ngày Tết cũng là một cách "khởi vận", gửi gắm niềm tin vào một năm mới hanh thông.

Người dân ở các nước châu Á ăn gì để "đón lộc" đầu năm?

Niềm tin "ăn gì để lấy may" không chỉ xuất hiện ở Việt Nam mà còn phổ biến tại nhiều quốc gia châu Á. 

Ẩm thực năm mới ở Trung Quốc là một hệ thống biểu tượng phong phú. Cá được dùng trong bữa tất niên vì phát âm gần với chữ "dư" (dư dả), thể hiện mong ước sung túc. Sủi cảo có hình dáng giống thỏi vàng cổ, tượng trưng cho tài lộc. Người dân Trung Quốc tin rằng ăn càng nhiều sủi cảo thì năm mới càng phát tài, theo trang Oriental Mart.

Ở Hàn Quốc, canh bánh gạo tteokguk là món không thể thiếu trong ngày đầu năm âm lịch. Những lát bánh gạo trắng tròn được ví như đồng tiền xu cổ, tượng trưng cho tiền bạc và sự khởi đầu tinh khiết. Người Hàn còn quan niệm rằng ăn một bát tteokguk là "thêm một tuổi mới", đánh dấu bước trưởng thành.

Ở Philippines, mâm tiệc giao thừa thường có 12 loại trái cây tròn, tượng trưng cho 12 tháng sung túc trong năm. Người dân tránh ăn gà vì quan niệm hình ảnh gà bới đất gợi sự vất vả, thiếu thốn. Ngược lại, các món bánh gạo dẻo như biko, tikoy hay kalamay được ưa chuộng vì độ "dính" tượng trưng cho sự gắn kết gia đình và khả năng "hút" may mắn, theo trang Secret Retreats.

Tại Ấn Độ, các loại đậu lăng - với hình dáng như đồng xu - được xem là biểu tượng của tài chính ổn định. Xoài chín ngọt tượng trưng cho thịnh vượng, trong khi ớt lại được tin là có khả năng xua đuổi điều xấu, thanh lọc năng lượng tiêu cực cho năm mới.

Điểm chung dễ nhận thấy là hầu hết các món ăn may mắn đều xoay quanh những biểu tượng quen thuộc: hình tròn tượng trưng cho viên mãn, màu vàng và đỏ gợi tài lộc và cát tường, sợi dài đại diện cho trường thọ, còn độ dẻo - kết dính hàm ý gắn bó và bền chặt.

Mâm cỗ truyền thống Việt - nền tảng của sự đủ đầy

Trong tâm thức người Việt, mâm cỗ Tết là trung tâm của sum họp. Dù ở miền Bắc, miền Trung hay miền Nam, bánh chưng hoặc bánh tét vẫn luôn là "linh hồn" của ngày xuân. Chiếc bánh vuông tượng trưng cho đất, chiếc bánh đòn dài gợi hình trời cao, thể hiện quan niệm hài hòa âm dương và ước mong năm mới đủ đầy, trọn vẹn.

Lá xanh bọc ở ngoài và nhân bên trong ruột tượng trưng cho công ơn sinh thành, tình cha mẹ luôn yêu thương và đùm bọc con cái. Bánh chưng, bánh tét đều tượng trưng cho sự cân bằng trong cuộc sống, truyền tải niềm tin về sự may mắn cho mỗi người vào ngày đầu năm mới. Bởi vậy, đây chính là món chúng ta nên ăn để lấy may cho cả một năm.

Ảnh: Trí Đỗ

Gà luộc nguyên con thường được đặt trang trọng trên bàn thờ tổ tiên, tượng trưng cho sự khởi đầu hanh thông và ngay thẳng. Bên cạnh đó, người ta tin rằng món gà luộc vàng mềm óng ả sẽ mang đến một khởi đầu thuận lợi, vạn phúc đong đầy.

Màu sắc của món ăn cũng mang thông điệp riêng. Xôi gấc đỏ - gam màu tượng trưng cho may mắn và cát tường - thường xuất hiện trong mâm cỗ đầu năm như lời chúc thịnh vượng. Ngoài ra, theo quan niệm của người phương Đông, màu đỏ là màu của hạnh phúc, màu thắm của sắc xuân, là biểu tượng cho sự may mắn, tốt lành. Trong khi đó, màu đỏ của gấc là màu tự nhiên của đất nên sẽ tạo ra sự dung hòa, thuận lợi cho năm mới. Năm Bính Ngọ thuộc hành Hỏa, sắc đỏ ấy càng được nhiều người ưa chuộng vì phù hợp với tinh thần nhiệt huyết và phát triển.

Bên cạnh những món truyền thống, nhiều gia đình lựa chọn thực phẩm dựa trên ý nghĩa tên gọi và quan niệm dân gian. Ở miền Nam, canh khổ qua nhồi thịt gần như không thể thiếu trong bữa cơm đầu năm. Cách diễn giải giản dị "khổ đã qua" thể hiện mong muốn gạt bỏ điều không vui của năm cũ, đón chờ một khởi đầu nhẹ nhàng và "thuận buồm xuôi gió" hơn.

Ở miền Bắc, thịt đông là món ăn đặc trưng của tiết trời cuối đông đầu xuân. Nước hầm trong veo, đông lại như lớp thạch mát lạnh ôm lấy những thớ thịt mềm và mộc nhĩ giòn sần sật. Cái tên "thịt đông" nghe có vẻ lạnh, nhưng lại gắn liền với ký ức ấm áp của bữa cơm đoàn viên. Ăn kèm dưa hành và cơm nóng, món ăn tạo nên sự cân bằng vị giác và cảm xúc. Nhiều người còn liên tưởng màu sắc trong trẻo của thịt đông với những khởi đầu suôn sẻ, thanh sạch cho năm mới.

Dưa hành, củ kiệu muối chua không chỉ giúp giảm ngấy mà còn gợi nhắc câu đối quen thuộc "Thịt mỡ, dưa hành, câu đối đỏ" - hình ảnh đặc trưng của tết cổ truyền ở Việt Nam. Nem rán, giò lụa, giò thủ… với hình thức đầy đặn, hương vị đậm đà cũng được xem là biểu tượng của sự sung túc. Trong quan niệm dân gian, ăn những món "đầy đặn" vào đầu năm là cách mở đầu bằng sự ấm no và vững vàng.

Lời chúc năm Bính Ngọ 2026

Năm Bính Ngọ được nhắc đến nhiều với đặc trưng "Song Hỏa" - thiên can và địa chi đều thuộc hành Hỏa, biểu tượng của nhiệt huyết và hành động. Trước thềm năm mới, nhiều gia đình dọn dẹp nhà cửa, sắp xếp lại không gian để đón nguồn năng lượng tích cực. Trong khi đó, mâm cơm tết cũng có thể được xem là "trung tâm năng lượng" của gia đình. Sắc đỏ của xôi gấc, màu vàng của gà luộc, gam nâu ấm của thịt kho… không chỉ tạo nên bức tranh ẩm thực sinh động mà còn khơi gợi cảm giác ấm áp và sung túc.