Talkshow 'Thanh niên Việt Nam - Những câu chuyện đẹp':

Những người trẻ dùng công nghệ làm đẹp cho đời

31/10/2026 06:00 GMT+7

Trong hành trình chuyển đổi số, những người trẻ có lợi thế về kiến thức và kỹ năng công nghệ đang tìm cách biến năng lực chuyên môn thành những giá trị thiết thực. Với sinh viên Trường ĐH Khoa học tự nhiên, ĐH Quốc gia TP.HCM, công nghệ không chỉ là những dòng code hay những sản phẩm hiện đại, mà còn là phương tiện để sẻ chia và đóng góp cho cộng đồng.

Thanh xuân của những bạn trẻ này không đo đếm bằng thành tích ở từng tấm giấy khen, mà ở chính những ứng dụng công nghệ các bạn chuyển giao cho cộng đồng; những địa chỉ đỏ, di tích lịch sử được số hóa; và những hạt mầm công dân số được các bạn gieo vào từng em nhỏ hôm nay…

Trong số phát sóng đầu tiên của chương trình "Thanh niên Việt Nam - Những câu chuyện đẹp" do T.Ư Đoàn và Báo Thanh Niên tổ chức vào sáng 30.10, chúng ta đã được gặp những thanh xuân như vậy: thanh xuân tươi đẹp của những người trẻ dùng công nghệ giúp ích cho đời.

Mang công nghệ phụng sự cộng đồng

Mở đầu bằng một trong những niềm tự hào của sinh viên Trường ĐH Khoa học tự nhiên là đội hình "Mùa hè số", Phạm Thị Gia Mỹ, Ủy viên Ban Thường vụ, Phó chủ tịch Hội Sinh viên Trường ĐH Khoa học tự nhiên, ĐH Quốc gia TP.HCM; phụ trách hoạt động chuyển đổi số cộng đồng, cho biết chỉ trong một chiến dịch, "Mùa hè số" của trường đã triển khai 3 đội hình chuyên môn: Ánh sáng số, Dấu ấn số và Thanh niên số.

Sản phẩm cụ thể của "Ánh sáng số" là thư viện sách nói giúp người khiếm thị tiếp cận tri thức thuận tiện hơn. "Dấu ấn số" nằm ở việc các bạn ứng dụng công nghệ để số hóa các địa chỉ đỏ, di tích và tư liệu lịch sử tại địa phương. Và "Thanh niên số" là nơi công nghệ được đưa trực tiếp đến với người dân.

Một trong những điểm nhấn là các công trình số đã được chuyển giao cho từng địa phương. Trong đó có công trình ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) hướng dẫn quy trình thực hiện các thủ tục hành chính tại Trung tâm dịch vụ hành chính công P.Sài Gòn. Gia Mỹ cho biết đây là phần mềm mà các bạn rất tâm huyết nhưng cũng được hoàn thành trong thời gian nhanh nhất.

"Sau khi tiếp nhận nhu cầu từ địa phương, trong vòng 1 tháng đội ngũ sinh viên của trường đã tạo ra sản phẩm và bắt đầu chuyển giao công nghệ cho phường", Gia Mỹ kể.

Trương Thị Anh Thư, Phó chủ tịch Hội Sinh viên trường; Chủ nhiệm CLB Anh văn BeeClub, mang đến câu chuyện về một "dấu ấn số" khác. Đó chính là mô hình "Không gian truyền thống song ngữ phong trào học sinh - sinh viên Sài Gòn - Gia Định - TP.HCM 4.0".

Anh Thư cho biết Trường ĐH Khoa học tự nhiên là 1 trong 4 trường được đặt "Không gian truyền thống phong trào học sinh - sinh viên Sài Gòn - Gia Định - TP.HCM". Đây cũng là một trong những niềm tự hào của sinh viên trường.

Phụ trách mảng quốc tế của trường nên mỗi khi đón các đoàn quốc tế, Anh Thư luôn tự hào dẫn các bạn tham quan không gian truyền thống này. Trong những lần như thế, nhiều bạn chia sẻ với Thư rằng bạn bè của họ ở nước ngoài cũng mong muốn được nghe những câu chuyện lịch sử, được thấy những không gian là niềm tự hào của đất nước như Thư đang chia sẻ với các bạn. Từ đó, Anh Thư nảy ra ý tưởng: Tại sao mình vừa có công nghệ, vừa có khả năng ngoại ngữ mà không kết hợp lại để mang những giá trị lịch sử, không gian truyền thống đi xa hơn.

Và thế là các bạn bắt đầu thực hiện số hóa các không gian truyền thống, các địa chỉ đỏ, và thực hiện song ngữ đưa lên các nền tảng số để không chỉ người dân Việt Nam mà du khách quốc tế cũng dễ dàng tiếp cận.

Những gì trước đây chỉ nằm ở một địa điểm cụ thể thì nay nhờ đôi tay và khối óc của những bạn trẻ đã có thêm một "đời sống" trên không gian số. Một "địa chỉ đỏ" không chỉ là nơi mình đến, mà có thể trở thành một điểm dữ liệu để học sinh, sinh viên và người dân tìm hiểu lịch sử, văn hóa.

Thành công lớn nhất là sự hài lòng của người dân

Suốt những năm tháng sinh viên của mình, Hà Thanh Nhã, Ủy viên Ban Thư ký Hội Sinh viên trường, đều gắn liền với các chiến dịch Mùa hè xanh, đặc biệt là trong đội hình Ươm Tin học, tiên phong ươm mầm những "công dân số nhí" qua các lớp dạy tin học cho thiếu nhi.

Nhã cho biết đội hình truyền đạt cho các em nhỏ những kiến thức về máy tính, làm quen và thực hành những kiến thức ban đầu về lập trình. Trong suốt hành trình ươm mầm "công dân số nhí", điều khiến Nhã nhớ nhất là những lần về với các em thiếu nhi vùng quê. Ban đầu các em bỡ ngỡ do chưa thường xuyên được tiếp xúc với máy tính, nhưng gần cuối chiến dịch, các em đã muốn mời mọi người cùng chơi trò chơi do chính các em tạo ra.

"Và mình đã thua trong trò chơi ấy. Mặc dù thua nhưng lúc đó mình cảm thấy rất vui và hạnh phúc. Vui vì mình biết rằng đã ươm được một hạt giống, đặt nền tảng đầu tiên cho những công dân số tương lai. Các bạn không còn là người sử dụng công nghệ mà đã mong muốn tạo ra những công nghệ", Nhã hạnh phúc kể.

Với các bạn, thành công không phải là tạo ra một ứng dụng công nghệ quá lớn lao, mà là một sản phẩm được chuyển giao đúng nhu cầu và giúp ích được cho người sử dụng.

Gia Mỹ nói: "Tụi mình làm các ứng dụng hay công trình số đều là vì người dân, và xuất phát từ mong muốn phục vụ cho cộng đồng nên khi bàn giao tới đúng đối tượng và người dân đều có thể sử dụng được, đó là thành công rất lớn. Không những thế, từ một ứng dụng giải quyết nhu cầu thực tế cho một địa phương, tụi mình có thể mở rộng mô hình và chuyển giao cho nhiều địa phương khác, từ đó có thêm cơ hội giúp được nhiều người dân hơn".

Theo học trường về khoa học tự nhiên, Nhã từng nghĩ rằng sau này mình sẽ trở thành một nhà khoa học, làm trong phòng thí nghiệm và nghiên cứu những công trình quan trọng. Tuy nhiên khi áp dụng chuyên môn vào các hoạt động tình nguyện, Nhã nhận thấy những ý tưởng, sáng kiến của mình không cần quá lớn lao, chỉ cần giải quyết được vấn đề thực tế của người dân, như thế đã là rất ý nghĩa. "Bởi mình nhận thấy rằng tri thức hay những phát triển về công nghệ, khoa học thì cuối cùng cũng được dùng để phục vụ con người. Do đó mình luôn quan niệm phải mang được chuyên môn của mình để giúp ích cho cộng đồng, cho người dân", Nhã nói, đồng thời nhắn gửi đến các bạn trẻ khác: "Đừng để tri thức của bạn chỉ ở trên sách vở mà hãy đưa nó đi xa hơn, đến với cộng đồng và người xung quanh. Khi mà những người trẻ cùng hành động thì những điều tốt đẹp sẽ được lan tỏa".