Những xác ướp bị lãng quên hé lộ bí mật mới về các công chúa Ai Cập

ảnh: Frontiers in Environmental Archaeology

Lâu nay, giới nghiên cứu luôn cho rằng các công chúa vào thời Ai Cập cổ đại trải qua đời sống nhẹ nhàng trong nhung lụa, và chủ yếu quán xuyến công việc ở hậu cung.

Tuy nhiên, có vẻ như trên thực tế họ lại là những người lãnh đạo thực thụ, đảm nhận những vai trò như ngoại giao và tôn giáo. Các công chúa Ai Cập dường như từ nhỏ đến lớn đã sống một cuộc đời đầy kỷ luật và nghiêm ngặt, sử dụng vũ khí một cách thành thạo, theo nhà khảo cổ học Zeineb Hashesh.

Những công chúa 'chiến binh'

Kết quả nghiên cứu các xác ướp của 5 công chúa Ai Cập sống cách đây 4.000 năm cho thấy họ trải qua hoạt động huấn luyện quân sự bài bản và thậm chí còn bị những chấn thương nghiêm trọng đến mức có thể đe dọa tính mạng.

Theo Science Alert, xác ướp của các công chúa Khenmet, Itaweret, Ita, Sathathormeryt và Noub-Hotep lần đầu được khai quật vào thập niên 1890 tại Dahshur, một quần thể kim tự tháp và lăng mộ nổi tiếng của Ai Cập.

Tuy nhiên, những hiện vật trên sau đó lại bị thất lạc trong nhiều năm trước khi một lần nữa được tìm thấy ở Bảo tàng Ai Cập trong quá trình kiểm tra và bảo quản hiện vật vào năm 2020.

Vào thời điểm được khai quật, các xác ướp công chúa được chôn cất cùng cung tên và dao găm. Thế nhưng, lúc đó các nhà khảo cổ học vẫn chưa rõ liệu số vũ khí này chỉ mang ý nghĩa nghi lễ hoặc thực sự được chủ nhân ngôi mộ sử dụng khi còn sống.

Sau khi các xác ướp được tìm lại, cuộc nghiên cứu mới đã phát hiện những dấu vết trên cơ và xương cho thấy các công chúa từng trải qua quá trình huấn luyện bắn cung với tần suất cao và trong giai đoạn dài, cũng như bằng chứng cho thấy họ đã được điều trị chấn thương.

ảnh: Frontiers in Environmental Archaeology

"Xương cốt của họ cho thấy những sự thích ứng cơ thể, tương ứng với áp lực cơ học phát sinh trong quá trình sử dụng các loại vũ khí được tìm thấy trong mộ", theo tiến sĩ Zeineb Hashesh, tác giả báo cáo đăng trên Tạp chí Frontiers in Environmental Archaeology. Bà là nhà khảo cổ học đang công tác tại Đại học Beni-Suef (Ai Cập).

Ngoài bắn cung, các phụ nữ hoàng gia cũng được huấn luyện sử dụng dao găm và chùy chiến.

Theo tiến sĩ Hashesh, công chúa Ita, qua đời ở độ tuổi khoảng 28 – 34, thường xuyên sử dụng những loại vũ khí như chùy hoặc dao găm.

Trong khi đó, bộ xương của công chúa Itaweret, khoảng 20 - 34 tuổi khi mất, cho thấy đây từng là một cung thủ đáng gờm.

Các công chúa nhiều khả năng tham gia những cuộc săn bắn dành cho tầng lớp thượng lưu, có mặt trong những nghi lễ phô diễn hoàng quyền, và có lẽ còn đảm nhận vai trò cụ thể về tôn giáo.

Tiến sĩ Hashesh cho hay những phát hiện mới đã hoàn toàn thay đổi quan điểm về những phụ nữ của hoàng gia Ai Cập, và chứng minh được rằng địa vị xã hội cao có thể tái định nghĩa hoặc mở rộng những vai trò vốn có được mặc định theo giới.

Bằng chứng về trình độ y khoa tiên tiến

Bên cạnh đó, báo cáo cũng mang đến nhiều bằng chứng cho thấy trình độ y học của Ai Cập cổ đại có thể tiên tiến hơn nhiều so với vẫn nghĩ.

"Có thể nói tiêu chuẩn chăm sóc y tế dành cho các công chúa Ai Cập thuộc loại tốt nhất trong thế giới cổ đại thời đó", tiến sĩ Hashesh chỉ ra, trong đó công chúa Itaweret từng thoát chết sau khi bị gãy xương sườn và xương bàn chân.

Những chấn thương ở các xác ướp công chúa đều được chữa khỏi mà không có bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy đã xảy ra nhiễm trùng hoặc lệch xương, cho thấy bằng chứng trực tiếp về hiệu quả của các biện pháp điều trị y khoa.

Quá trình điều trị nhiều khả năng bao gồm nắn chỉnh xương gãy, cố định bằng nẹp và chăm sóc vết thương.