Phát hiện từ trường trên các hành tinh ngoài hệ mặt trời

ẢNH: REUTERS

Dựa trên hành vi của gió trên 7 hành tinh khí khổng lồ và nóng ở ngoài hệ mặt trời, các nhà thiên văn học vừa thu được bằng chứng mạnh mẽ nhất cho đến nay rằng các hành tinh đó cũng sở hữu từ trường như trái đất và 5 hành tinh khác trong hệ mặt trời.

Phát hiện mới, dựa trên các quan sát bằng kính viễn vọng ở Chile và bang Hawaii (Mỹ), làm sâu sắc thêm sự hiểu biết về các ngoại hành tinh, khi cho thấy ít nhất một số hành tinh có chung đặc điểm quan trọng của 6 trong số 8 hành tinh trong hệ mặt trời.

Từ trường là một trường lực vô hình được tạo ra bởi sự chuyển động của vật chất dẫn điện sâu bên trong một hành tinh, tức lõi kim loại nóng chảy, kết hợp với sự quay của hành tinh.

"Đây là lần đầu tiên chúng ta có thể so sánh môi trường từ tính của các hành tinh khác, một bước quan trọng hướng tới việc hiểu được hành tinh nào có thể duy trì sự sống, giữ được nước và thậm chí có thể là nơi trú ngụ của sự sống", AFP dẫn lời nhà thiên văn học Julia Seidel thuộc Đài quan sát Côte d'Azur của Pháp cho biết.

Theo bà Seidel, từ trường đóng vai trò "rất phức tạp trong việc giữ lại khí quyển" bằng cách làm chệch hướng các hạt tích điện bắn phá các hành tinh.

Trong hệ mặt trời của chúng ta, trái đất, sao Mộc và sao Thổ có từ trường hoạt động mạnh, nhưng sao Kim và sao Hỏa thì không.

Tuy nhiên, việc đo lường chính xác những gì đang xảy ra trên các thế giới xa xôi được gọi là ngoại hành tinh là rất khó khăn.

Bằng cách hiểu được tác động của từ trường trong của các hành tinh khí khổng lồ nóng, chúng ta đang tiến gần hơn đến sự hiểu biết toàn diện về vai trò của chúng trong khí quyển hành tinh, bà Seidel kết luận.

Ban đầu, bà Seidel và các đồng nghiệp không có ý định đo từ trường, mà nghiên cứu về gió. Nhóm nghiên cứu đã khảo sát 7 hành tinh khí khổng lồ với nhiệt độ có thể đạt gần 2.000 độ C. Bà Seidel giải thích rằng chúng có "thành phần hoàn toàn chưa được biết đến trong hệ mặt trời của chúng ta".

Những hành tinh này nằm rất gần ngôi sao chủ đến nỗi chúng bị khóa thủy triều. Điều này có nghĩa là chúng luôn có một mặt hướng về phía ngôi sao chủ, tương tự như việc cùng một mặt của mặt trăng luôn hướng về trái đất.

Vì vậy, một mặt của những hành tinh này sẽ luôn nóng như thiêu đốt, trong khi mặt kia chìm trong đêm vĩnh cửu. Sự chênh lệch nhiệt độ cực độ này tạo ra những cơn gió rất mạnh, có vận tốc từ 7.200 đến 25.000 km/giờ, nhóm nghiên cứu phát hiện.