Dù không ảnh hưởng quá lớn, mức thuế đối ứng toàn cầu 12,5% của Mỹ vẫn tạo ra thách thức cho hoạt động xuất khẩu của VN, đặc biệt là với thủy sản và dệt may. Tuy nhiên, khảo sát một số doanh nghiệp chịu ảnh hưởng bởi mức thuế lần này cho thấy một tâm thế vững vàng, bản lĩnh hơn rất nhiều. Thay vì quá lo lắng, việc họ tính đến đầu tiên là giải pháp để giảm thiểu những tác động tiêu cực lên hoạt động kinh doanh của mình.
Điều này là có thể hiểu được bởi đa số doanh nghiệp đã có sự chuẩn bị, cả ngắn hạn lẫn dài hạn. Ngắn hạn là tranh thủ đẩy nhanh đơn hàng trước khi mức thuế mới có hiệu lực. Dài hạn là nỗ lực đa dạng hóa thị trường, tìm thêm bạn hàng mới. Không phải tới hiện tại các doanh nghiệp của chúng ta mới làm việc này, cũng không phải khi xung đột Trung Đông nổ ra mà từ trước đó rất lâu, trong giai đoạn thương mại toàn cầu bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi đại dịch Covid-19, các doanh nghiệp đã hiểu nếu chỉ phụ thuộc vào một hay vài thị trường thì dù lớn đến đâu rủi ro cũng rất cao. Vì vậy, họ đã nỗ lực đa dạng hóa đầu ra, khai phá các "vùng đất" mới, làm mới các thị trường cũ, bám sát thị hiếu người tiêu dùng...
Minh chứng điển hình là ngành thủy sản. Trước đây, Mỹ là thị trường xuất khẩu lớn nhất của VN nhưng từ khi nước này gia tăng các rào cản thương mại, nhiều doanh nghiệp đã chủ động chuyển hướng sang Trung Quốc. Kết quả là 6 tháng đầu năm nay, Trung Quốc đã vượt Mỹ để trở thành thị trường xuất khẩu thủy sản lớn nhất của VN với kim ngạch 1,4 tỉ USD. Điều này cũng tương tự với nhiều ngành hàng khác. Hiện VN đã ký 17 hiệp định thương mại tự do (FTA), đây là lợi thế rất lớn mà các doanh nghiệp đang khai thác trong nỗ lực đa dạng hóa thị trường xuất khẩu.
Thứ 2, do mức thuế đối với VN cao hơn một số đối thủ nên nỗ lực giảm chi phí, giảm giá thành đồng thời nâng cao chất lượng sản phẩm để tăng sức cạnh tranh cho hàng Việt tại thị trường Mỹ là hết sức quan trọng. Cũng giống như đa dạng hóa thị trường, việc này cũng đã được các doanh nghiệp thực hiện liên tục trong suốt thời gian qua, đặc biệt là khi giá nhiên liệu tăng vọt do chiến sự Trung Đông.
Một yếu tố không thể không nhắc đến là minh bạch nguồn gốc, xuất xứ hàng hóa. Bởi dù Bản ghi nhớ của Mỹ không quy định trực tiếp một quy trình truy xuất nguồn gốc cụ thể đối với từng doanh nghiệp VN nhưng để chứng minh sản phẩm không được sản xuất toàn bộ hoặc một phần bằng lao động cưỡng bức, doanh nghiệp phải có khả năng xác định và cung cấp thông tin đáng tin cậy về nguồn gốc nguyên liệu, nhà cung cấp, địa điểm sản xuất và các công đoạn hình thành sản phẩm. Liên quan đến vấn đề này, Bộ Công thương đã ban hành quy định về truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa thuộc phạm vi quản lý của Bộ. Theo đó, áp dụng bắt buộc đối với sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro cao. Đối với các sản phẩm, hàng hóa khác, thương nhân được khuyến khích tự nguyện thực hiện truy xuất nguồn gốc. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn phải chủ động rà soát, lên danh sách các nhà cung trực tiếp, gián tiếp trong toàn bộ quy trình sản xuất của mình.
Nói vậy để thấy, dù tác động tiêu cực của thuế quan mới đến xuất khẩu, đầu tư không quá lớn nhưng cũng có rất nhiều việc chúng ta phải làm. Nhìn từ góc độ lạc quan, đây là cơ hội để các doanh nghiệp xuất khẩu một lần nữa nâng cao khả năng cạnh tranh trong bối cảnh thương mại toàn cầu diễn biến ngày càng phức tạp, khó lường.
Năm 2025, dù đối mặt với cú sốc thuế đối ứng, kim ngạch xuất nhập khẩu VN vẫn lập kỷ lục, đạt mức cao nhất trong lịch sử. Với tâm thế, bản lĩnh và sự năng động của cộng đồng doanh nghiệp, chúng ta hoàn toàn có thể kỳ vọng VN sẽ cán đích con số 1.000 tỉ USD kim ngạch xuất nhập khẩu năm nay để vào nhóm các nền kinh tế có quy mô thương mại lớn nhất thế giới.
Bình luận (0)