Quan hệ Việt Nam - Phần Lan trước cơ hội mới

ảnh: thanh niên

Đại sứ Phần Lan Pekka Voutilainen vô cùng tự tin trước triển vọng hợp tác thương mại song phương trong thời gian tới, sau khi Việt Nam và Phần Lan nâng tầm lên quan hệ đối tác chiến lược.

Động lực từ nâng cấp quan hệ

"Hai nước vốn đã có nền tảng quan hệ lâu dài với hơn 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, cùng bề dày hợp tác phát triển. Giờ đây, quan hệ song phương đã được nâng lên một tầm cao mới, dựa trên sự hợp tác bình đẳng, lấy đầu tư và thương mại làm nền tảng", Đại sứ cho biết, thêm rằng hiện Phần Lan là quốc gia Bắc Âu duy nhất thiết lập được cấp độ hợp tác và quan hệ như vậy với Việt Nam.

Đáng chú ý, Việt Nam hiện là đối tác thương mại lớn nhất của Phần Lan tại khu vực Đông Nam Á. Bên cạnh đó, Phần Lan cũng có nhiều khoản đầu tư tại Việt Nam. Một trong những quỹ đầu tư tư nhân lớn nhất đang rót vốn vào các doanh nghiệp niêm yết của Việt Nam là quỹ đến từ Phần Lan với quy mô khoảng 1 tỉ euro. Đây không phải là một khoản đầu tư nhỏ, mà thuộc nhóm ba quỹ lớn nhất thế giới trong lĩnh vực này.

Sau nhiều năm tăng trưởng chậm, trong quý 1 năm nay, kinh tế Phần Lan đã ghi nhận tốc độ tăng trưởng cao nhất trong Liên minh châu Âu (EU). Đồng thời, niềm tin của người tiêu dùng và cộng đồng doanh nghiệp cũng đang được cải thiện rõ rệt. Điều này cũng phản ánh sự quan tâm ngày càng lớn của các doanh nghiệp Phần Lan đối với thị trường Việt Nam nói riêng và thị trường châu Á nói chung, theo đại sứ.

Trong bối cảnh này, ngày càng có thêm nhiều doanh nghiệp Phần Lan đến Việt Nam để kinh doanh hoặc triển khai các dự án đầu tư. Hiện đã có từ hơn 50 đến gần 100 doanh nghiệp Phần Lan hoạt động tại Việt Nam, mang đến cơ hội việc làm chất lượng tốt cho lao động địa phương.

Ở chiều ngược lại, đại sứ cho hay đã ghi nhận các khoản đầu tư từ Việt Nam vào Phần Lan. Điều đó rất đáng khích lệ bởi hoạt động đầu tư đang diễn ra theo cả hai chiều.

"Ngay tại thời điểm này, có nhiều đoàn đại biểu đang làm việc tại Phần Lan, bao gồm cả đại diện khu vực tư nhân và các cơ quan nhà nước. Trong nhiều trường hợp, đây là các đoàn do lãnh đạo cấp thứ trưởng dẫn đầu, với sự tham gia của nhiều doanh nghiệp", đại sứ cho biết

Một ví dụ đáng chú ý là khi Việt Nam đang chuẩn bị triển khai các dự án đầu tư hạ tầng quy mô lớn trên nhiều lĩnh vực, cách đây vài tuần có một phái đoàn liên quan đến lĩnh vực cảng biển đến Phần Lan. Và đây cũng là lĩnh vực Phần Lan mong muốn hợp tác với Việt Nam.

Bên cạnh đó, đại sứ cũng nhắc đến một khuôn khổ hết sức quan trọng, đó là Hiệp định Thương mại Tự do giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu (EVFTA). Hiệp định này đã góp phần thúc đẩy đáng kể thương mại giữa Việt Nam và EU nói chung và với Phần Lan nói riêng.

Việt Nam cũng xuất khẩu nhiều mặt hàng sang Phần Lan. Đồng thời, nhiều doanh nghiệp Phần Lan đang đầu tư sản xuất tại Việt Nam trong các lĩnh vực như dệt may, thiết bị cảng biển, dụng cụ thể thao, nội thất và nhiều ngành công nghiệp khác.

ảnh port of helsinki

Khu vực tư nhân đóng vai trò trọng tâm

Là đại sứ Phần Lan đầu tiên nhận nhiệm kỳ ở Việt Nam vào thời điểm hai nước nâng cấp quan hệ lên đối tác chiến lược, ông Voutilainen cho biết các bước tiếp theo vô cùng quan trọng. "Chúng tôi đang cùng phía Việt Nam xây dựng một kế hoạch hành động cụ thể nhằm triển khai nội hàm của quan hệ đối tác chiến lược. Tôi cho rằng đây là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng", theo đại sứ.

Hai bên đã bắt đầu làm việc với nhau về nội dung này và Đại sứ Voutilainen hy vọng sẽ sớm nhận được dự thảo từ phía Chính phủ Việt Nam về các định hướng hợp tác trong thời gian tới.

Nhà ngoại giao kỳ vọng kế hoạch hành động mang tính thực chất và cụ thể, tập trung vào việc thúc đẩy hợp tác giữa khu vực tư nhân của hai nước, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các doanh nghiệp kết nối và hợp tác với nhau.

Phái đoàn ngoại giao Phần Lan tại Việt Nam luôn sẵn sàng đóng vai trò cầu nối, thúc đẩy các mối liên kết và hợp tác giữa doanh nghiệp hai nước, giữa các tổ chức, trường đại học, cơ quan công và các định chế liên quan.

"Đây là một nhiệm vụ rất quan trọng. Theo tôi, khu vực tư nhân giữ vai trò then chốt đối với tăng trưởng kinh tế cũng như quá trình phát triển của mỗi quốc gia. Tôi cho rằng định hướng của Việt Nam khi xác định đến năm 2030 khoảng 70% tăng trưởng kinh tế cần đến từ khu vực tư nhân là hoàn toàn phù hợp", đại sứ nói. Lý do là khu vực tư nhân thường có khả năng vận hành linh hoạt, năng động và hiệu quả hơn, qua đó tạo động lực mạnh mẽ cho đổi mới sáng tạo, đầu tư và phát triển kinh tế.

Ông Voutilainen cho rằng lĩnh vực công nghệ sẽ là một trong những ngành hưởng lợi lớn nhất từ giai đoạn hợp tác mới. Bên cạnh đó, y tế và chăm sóc sức khỏe cũng là lĩnh vực đặc biệt quan trọng. Phần Lan hiện đang đối mặt với quá trình già hóa dân số và trên thực tế, Việt Nam cũng sẽ bước vào giai đoạn tương tự trong tương lai.

Khi cơ cấu dân số thay đổi, nhu cầu của xã hội cũng sẽ thay đổi theo. Các quốc gia cần chuẩn bị khả năng cung cấp các dịch vụ y tế và chăm sóc sức khỏe phù hợp cho nhóm dân số cao tuổi – những người có nhu cầu khác biệt so với một xã hội có dân số trẻ.

Vì vậy, đại sứ tin rằng công nghệ, y tế và các giải pháp phục vụ xã hội già hóa sẽ là những lĩnh vực có tiềm năng hợp tác rất lớn giữa Phần Lan và Việt Nam trong những năm tới.

ảnh: reuters

Cơ hội học tập sáng kiến khởi nghiệp của Phần Lan

Đại sứ Voutilainen cũng chia sẻ cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận các bí quyết khởi nghiệp và công nghệ ở Phần Lan. Một trong số này là Slush 2026, một trong những diễn đàn khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo lớn nhất thế giới, quy tụ đông đảo các nhà khởi nghiệp, doanh nghiệp công nghệ, nhà đổi mới sáng tạo và các quỹ đầu tư mạo hiểm đến Helsinki.

Trong khi đây là sự kiện thương mại có thu phí tham dự nên đại sứ quán không có chương trình hỗ trợ riêng, ông Voutilainen cho hay luôn khuyến khích các nhà khởi nghiệp Việt Nam cũng như các nhà đầu tư tiềm năng tham gia sự kiện để trực tiếp tìm hiểu, kết nối và học hỏi từ hệ sinh thái khởi nghiệp của Phần Lan.

Nhà ngoại giao cho biết Phần Lan được xem là một "cường quốc khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo", với khoảng 20 doanh nghiệp đạt quy mô kỳ lân (công ty khởi nghiệp được định giá trên 1 tỉ USD) vào thời điểm này.

Trong số đó, Supercell là một trong những câu chuyện thành công nổi bật nhất, đặc biệt trong lĩnh vực phát triển trò chơi điện tử. Sản phẩm nổi tiếng nhất của hãng là Clash of Clans, bên cạnh nhiều tựa game thành công khác. Ngoài ra, Angry Birds cũng là một thương hiệu toàn cầu có nguồn gốc từ Phần Lan.

Không chỉ trong lĩnh vực game, Phần Lan còn sở hữu nhiều doanh nghiệp công nghệ cao thành công khác như Oura, nhà sản xuất nhẫn thông minh theo dõi sức khỏe, hoặc Iceye, công ty công nghệ vệ tinh đang hoạt động rất hiệu quả.

Vì vậy, có rất nhiều kinh nghiệm giá trị mà các doanh nghiệp trẻ có thể học hỏi nếu muốn khởi nghiệp thành công.

Theo ông, để phát triển một doanh nghiệp khởi nghiệp, trước hết cần xây dựng được một kế hoạch kinh doanh bài bản và có khả năng hiện thực hóa kế hoạch đó. Các nhà sáng lập cũng phải biết cách thuyết phục các nhà đầu tư ở giai đoạn đầu, trước khi tiếp cận các quỹ đầu tư mạo hiểm trong các vòng gọi vốn tiếp theo.

Bên cạnh đó, việc hiểu rõ môi trường kinh doanh là yếu tố rất quan trọng. Đại sứ chỉ ra doanh nghiệp cần xác định được điều gì tạo nên sự khác biệt của mình so với các đối thủ trên thị trường và làm thế nào để biến ý tưởng thành một mô hình kinh doanh có khả năng sinh lợi. Bởi lẽ, đổi mới sáng tạo sẽ chỉ dừng lại ở ý tưởng nếu không thể chuyển hóa thành một hoạt động kinh doanh khả thi và mang lại giá trị thương mại.