Tối mai 24.10, người Việt được chiêm ngưỡng trăng rằm tháng 9 âm lịch lung linh trên bầu trời. Tuy nhiên, 2 ngày sau đó là ngày 26.10 (nhằm ngày 17 tháng 9 âm lịch) mới là ngày mặt trăng tròn nhất. Đây có là điều hiếm gặp trong thiên văn?
Ngày mai, người Việt xem trăng rằm tháng 9
ẢNH: ĐINH THANH (XÌ THANH)
Theo Timeanddate.com, thời điểm trăng tròn nhất tháng 9 âm lịch (tháng 10 dương lịch), mặt trăng sẽ nằm ở vị trí xung đối. Lúc này bề mặt của mặt trăng sẽ phản xạ tối đa ánh sáng mặt trời về phía trái đất.
Mặt trăng trong giai đoạn này mọc vào lúc hoàng hôn, đạt đỉnh cao nhất vào nửa đêm và lặn vào lúc bình minh. Vì vậy, trăng tròn hiện diện trọn vẹn suốt cả đêm, từ khi trời vừa tối cho đến khi mặt trời mọc.
Do được mặt trời chiếu sáng trực tiếp ở phía đối diện, trăng tròn rất sáng và dễ quan sát bằng mắt thường, kể cả trong điều kiện có một chút mây mù. Tuy nhiên, cũng chính vì ánh sáng quá rực rỡ này, trăng tròn thường làm lu mờ các thiên thể mờ như tinh vân hay thiên hà, khiến thời điểm này không lý tưởng cho việc quan sát chúng.
Theo dự báo, tại Việt Nam, trăng tròn tháng 10 sẽ diễn ra vào ngày 26.10, tức vào 17 tháng 9 âm lịch. Như vậy, ngày rằm tháng 9 âm lịch ngày mai không phải là ngày mặt trăng tròn nhất. Tuy nhiên, người yêu thiên văn vẫn có thể thưởng thức vẻ đẹp trăng rằm tháng 9 lung linh trên bầu trời.
Xác suất trăng tròn rơi vào ngày 17 so với ngày 15 và 16 âm lịch ra sao?
Tại Việt Nam, mặt trăng thường tròn nhất vào ngày rằm 15 hoặc ngày 16 âm lịch hằng tháng. Tuy nhiên, vào tháng 9 âm lịch này, trăng tròn lại diễn ra ngày 17 âm lịch. Timeanddate.com cho biết tại Việt Nam, cụ thể ở vị trí TP.HCM mặt trăng tròn nhất lúc 11 giờ 11 phút ngày 26.10.
Theo các nhà nghiên cứu, xác suất trăng tròn xuất hiện vào ngày 17 âm lịch là hiếm. Theo đó, xác suất mà điểm trăng tròn (lúc nó tròn gần như hoàn hảo) rơi vào ngày 16 âm lịch cao hơn rơi vào ngày 15 và rơi vào ngày 17 âm lịch lại càng hiếm.
Ngày 17 tháng 9 âm lịch tới đây mới là ngày trăng tròn nhất
ẢNH: ĐINH THANH (XÌ THANH)
Lý do là vì chu kỳ pha của mặt trăng là 29,53 ngày, có nghĩa là nửa chu kỳ, từ điểm hoàn toàn không trăng tới điểm trăng tròn hoàn hảo và ngược lại kéo dài khoảng 14,76 ngày. Trong khi đó ngày mùng 1 âm lịch được quy ước là ngày có chứa điểm hoàn toàn không trăng (trong âm lịch gọi là điểm sóc).
Điểm đó có thể rơi vào bất cứ thời điểm nào trong ngày mùng 1, cộng thêm nửa chu kỳ pha thì sẽ ra gần đúng điểm trăng tròn. Như vậy, chỉ cần điểm sóc rơi vào quá 7 giờ sáng ngày mùng 1 của tháng âm lịch nào đó, thì điểm trăng tròn sẽ rơi vào ngày 16 thay vì ngày 15.
Lần trăng tròn này được các bộ lạc bản địa đầu tiên ở Mỹ gọi là trăng thợ săn. Vào thời điểm này, lá cây rụng nhiều và điều kiện thuận lợi cho việc đi săn.
Bình luận (0)