Từ ngày 1.7, luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 và Nghị định 253 năm 2026 hướng dẫn thi hành luật này có hiệu lực thi hành (thay thế Nghị định 65 năm 2013).
Theo ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Kế toán Thuế Keytas, Nghị định 65 năm 2013 đề cập các loại thu nhập phải khấu trừ thuế và các loại thu nhập không thực hiện khấu trừ thuế.
Trong khi đó, ngoài nội dung nêu trên, Nghị định 253 năm 2026 còn đề cập các khoản thu nhập chưa thực hiện khấu trừ thuế.
Người nộp thuế cần lưu ý nhiều quy định mới về thuế có hiệu lực từ 1.7
ẢNH: T.N
Theo đó, trường hợp cá nhân nhận được thu nhập mà tổ chức, cá nhân chi trả chưa thực hiện khấu trừ thuế, khai thuế thay, nộp thuế thay, cá nhân nhận được thu nhập do tổ chức nước ngoài không đăng ký thuế tại Việt Nam chi trả và các trường hợp thu nhập thuộc diện không thực hiện khấu trừ thuế, khai thuế thay, nộp thuế thay thì cá nhân nhận thu nhập phải thực hiện kê khai, nộp thuế theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.
Không đăng ký kinh doanh thì xác định nghĩa vụ thuế từ tiền lương
Ông Tuấn phân tích, hiện nay thông qua các nền tảng kết nối các công việc tự do, nhiều người trẻ Việt Nam dễ dàng tìm thấy các công việc từ xa linh hoạt như: dịch thuật, nhập liệu, thiết kế đồ họa, lập trình...
Thời gian qua, chúng ta đã chứng kiến nhiều vụ việc truy thu thuế khủng khi cá nhân có thu nhập từ Google, Facebook, YouTube… chưa kê khai thuế. Những trường hợp này, thu nhập lên đến vài chục tỉ đồng, thậm chí vài trăm tỉ đồng khi làm việc theo đội, nhóm.
Ví dụ điển hình là trường hợp cô gái sinh năm 1992 tại Hà Nội nhận thu nhập 330 tỉ đồng/năm nhờ viết phần mềm cho Google Play và App Store, đã tự nguyện kê khai nộp thuế hơn 23 tỉ đồng.
Trước đây, chính sách chưa đề cập một cách cụ thể thu nhập từ kinh doanh (do đăng ký kinh doanh), hay thu nhập từ tiền lương (do chưa đăng ký kinh doanh), gây khó khăn cho cơ quan thuế khi xác định nghĩa vụ thuế.
Trong các trường hợp kể trên, cơ quan thuế chủ yếu tạo điều kiện thuận lợi khi chỉ truy thu thuế theo dạng cá nhân kinh doanh cung cấp dịch vụ và tính thuế suất 7%, không tính thuế theo dạng tu nhập từ tiền lương, tiền công (gồm 5 bậc lũy tiến từ 5 - 35%).
Tuy nhiên, Nghị định 253 năm 2026 đã làm rõ, nghĩa vụ thuế được xác định là hoạt động kinh doanh khi có đăng ký kinh doanh theo quy định; không đăng ký kinh doanh thì được xác định nghĩa vụ thuế từ tiền lương, tiền công.
Điều đó có nghĩa là, với các trường hợp không đăng ký kinh doanh mà có thu nhập "khủng" từ Google, Facebook, Youtube… tương tự kể trên, đương nhiên sẽ bị tính thuế theo thu nhập từ tiền lương, tiền công. Số thuế phải nộp có thể cao hơn nhiều cách tính theo thu nhập từ kinh doanh.
Ví dụ, cô gái nhận thu nhập 330 tỉ đồng/năm mà tính thuế theo thu nhập từ tiền lương, tiền công (chỉ giảm trừ cho bản thân, không có người phụ thuộc, tạm không tính các khoản giảm trừ khác như bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế...), thu nhập tính thuế sẽ là: 330.000.000.000 - 186.000.000 đồng (giảm trừ cho bản thân) = 329.814.000.000 đồng.
Khi đó, số thuế tính theo biểu thuế lũy tiến 5 bậc, tổng số thuế phải nộp sau khi cộng thuế tất cả các bậc lên tới 115,26 tỉ đồng.
Nếu trường hợp là cá nhân đại diện một nhóm nhận tiền, khi tính thuế theo thu nhập từ tiền lương, tiền công, sẽ tính thuế riêng cho từng người, tùy thuộc thu nhập thực và mức giảm trừ thực tế.
Cần lên phương án tối ưu nghĩa vụ thuế từ đầu
Theo ông Tuấn, ngoài chênh lệch lớn về số tiền thuế phải nộp, từ ngày 1.7, việc không chủ động kê khai, nộp thuế với cơ quan thuế cho các khoản thu nhập chưa được khấu trừ thuế được xem xét là hành vi trốn thuế theo luật Quản lý thuế 2025. Đây là khía cạnh người nộp thuế cần hết sức lưu ý.
Nhìn chung, khi khoản thu nhập cao hơn mức giảm trừ gia cảnh, đăng ký kinh doanh sẽ giúp hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh được miễn thuế (ngưỡng doanh thu miễn thuế từ ngày 1.1.2026 là 1 tỉ đồng/năm) hoặc đóng thuế thấp hơn khi so sánh với tính thuế thu nhập cá nhân từ tiền lương, tiền công.
"Do đó, người dân khi có thu nhập từ cung cấp dịch vụ chưa được khấu trừ thuế, cần chủ động tìm hiểu chính sách thuế, lên phương án tối ưu nghĩa vụ thuế từ đầu", ông Tuấn khuyến cáo.
Bình luận (0)