Các ngôi đình trên địa bàn TP.HCM nói riêng và Nam bộ nói chung phần lớn được hình thành dưới thời các chúa Nguyễn và triều Nguyễn. Theo bà Nguyễn Thị Đăng Kha (Trung tâm Bảo tồn di tích TP.HCM), trong quy chế lập thôn, làng thời phong kiến, mỗi thôn, làng thường xây dựng một ngôi đình để thờ Thần Thành Hoàng Bổn Cảnh - vị thần bảo hộ cho cộng đồng dân cư nơi đó.
Bên cạnh chức năng tín ngưỡng, đình còn là nơi hội họp của hương chức và người dân trong thôn, làng để bàn bạc các công việc được cấp trên giao phó hoặc những vấn đề liên quan đến đời sống cộng đồng. Mỗi làng thường có một ngôi đình riêng, và tên đình thường được gọi theo tên của thôn, làng ấy.
Theo những ghi chép được người xưa lưu truyền, đình Mỹ Hòa có nguồn gốc từ năm 1841, khi thôn Mỹ Hòa thuộc huyện Bình Long, phủ Tân Bình, tỉnh Gia Định. Ngôi đình được hình thành trên vùng đất mang tên thôn Mỹ Hòa (nay thuộc TP.HCM). Dân gian còn gọi đây là đình Cây Gõ Đôi, bởi trước kia phía trước khuôn viên đình có một cây gõ mọc rẽ đôi.
Các chữ Hán ghi trên ban thờ Thần còn lưu lại
Ảnh: TƯ LIỆU
Lễ cúng Kỳ yên vào ngày 14.2 có từ thời xưa
Ảnh: TƯ LIỆU
Thôn Mỹ Hòa xưa từng có nhiều kiến họ lớn, trong đó có kiến họ Đồng, họ Lê, họ Trương, họ Trần… Những dòng họ này từng có nhiều ruộng đất, gắn bó với quá trình hình thành và phát triển của vùng đất. Một số địa danh dân gian như rừng Ông Đô, miễu Nhà Vuông… đến nay vẫn lưu dấu những câu chuyện về các bậc tiền nhân.
Sắc phong thần ban cho đình Mỹ Hòa viết gì?
Sau khi ổn định cuộc sống, người dân Mỹ Hòa dựng đình làng để thờ Thần Thành Hoàng Bổn Cảnh, tưởng nhớ các bậc khai dân lập ấp, đồng thời tạo không gian sinh hoạt cộng đồng. Theo các tư liệu lưu truyền, đình được xây dựng vào khoảng thế kỷ 19, là nơi người dân hội họp, tổ chức lễ hội trước và sau mùa vụ, cầu mong mưa thuận gió hòa, cuộc sống bình an.
Từ đó, đình Mỹ Hòa duy trì các lệ cúng truyền thống như Xuân - Thu nhị tế, gồm lễ Kỳ Yên vào ngày 14 tháng 2 âm lịch và lễ Cầu Bông vào ngày 14 tháng 8 âm lịch; cùng lễ cúng Bà Ngũ Hành Nương Nương vào ngày 23 tháng 3 âm lịch.
Khấn vái tổ tiên tại đình Mỹ Hòa sáng 25.6
Ảnh: QUỲNH TRÂN
Theo ông Đồng Tấn Lợi, thành viên Ban quý tế đình Mỹ Hòa, sắc phong thần được cho là của vua Tự Đức ban vào năm thứ 5 (1852), phong Thần Bổn Cảnh Thành Hoàng cho đình với mỹ hiệu Quảng Hậu Chính Trực Hựu Thiện Đôn Ngưng Chi Thần. Người dân địa phương thường gọi vị thần được thờ tại đình là “Ông Thần Đình”, vị thần cai quản và che chở cho cộng đồng.
Sắc phong được viết bằng chữ Hán, trong đó có đoạn xác nhận việc ban mỹ hiệu và chuẩn cho thôn Mỹ Hòa (huyện Bình Long, phủ Tân Bình, tỉnh Gia Định) tiếp tục phụng thờ. Trải qua thời gian, sắc phong luôn được người dân gìn giữ cẩn trọng, từng có thời gian được các ông Cả - hội trưởng đình - đưa về nhà bảo quản, hương khói hằng ngày. Đến khi đình được trùng tu, sắc được thỉnh về an vị tại ban thờ Thần, tiếp tục được lưu giữ cho đến nay.
Sắc phong Thần Bổn Cảnh Thành Hoàng cho đình Mỹ Hòa treo ở vị trí trang trọng
Ảnh: QUỲNH TRÂN
Bình luận (0)