Sách ‘5 năm Cùng con đi tiếp cuộc đời’: Một hành trình tử tế bền bỉ

Trong cuốn sách là những tư liệu quý về những ngày đại dịch Covid-19 xảy ra 5 năm trước ở TP.HCM và các tỉnh lân cận. Trong đó là những bài viết chất chứa niềm đau về các gia đình không may có người thân mất đi vì dịch bệnh, và đặc biệt, hoàn cảnh trớ trêu của các em mồ côi, mất đi cha hoặc mẹ (hoặc cả cha lẫn mẹ), sự ẩn ức vì các em đã phải chịu cảnh tai ương đột ngột giáng xuống mái đầu thơ trẻ.

Ảnh: Hoàng Nam

Nhưng những bài viết mô tả hoàn cảnh khốc liệt dẫn đến tình cảnh mồ côi của các em với những tiếng khóc không hề khỏa lấp được những trang viết nhân hậu, đầy tình người của những phóng viên Thanh Niên lao mình vào tâm dịch những ngày ấy để tìm hiểu, để tìm cách chở che và để kêu gọi cộng đồng, bạn đọc dang tay nâng đỡ các em bằng một chương trình đầy ắp tính nhân văn, chia sẻ: Chương trình Cùng con đi tiếp cuộc đời của Báo Thanh Niên.

Cuốn sách chia làm 6 phần, là những bài viết tâm huyết của những người làm báo. Ngay từ lời giới thiệu sách ở trang đầu tiên, nhà báo Nguyễn Ngọc Toàn, Tổng biên tập Báo Thanh Niên, đã bày tỏ những lời tâm tình với độc giả khi in cuốn sách này: "Khi bạn đọc cầm trên tay cuốn sách này, chúng ta đã đi qua

5 năm kể từ ngày chương trình Cùng con đi tiếp cuộc đời do Báo Thanh Niên khởi xướng nhằm bảo trợ các cháu mồ côi do đại dịch Covid-19. Năm năm qua, một quãng thời gian không dài so với hành trình 40 năm kể từ ngày Thanh Niên phát hành số báo đầu tiên (3.1.1986), song đó là một chỉ dấu cho thấy sự bền bỉ, gắn chặt tôn chỉ nhân văn của tờ báo với đời sống xã hội. Mà trận đại dịch lịch sử kéo dài 3 năm (2019 - 2021) rung chuyển cả thế giới nói chung và VN nói riêng, là một dấu mốc khó phai mờ trong tâm khảm nhân loại".

Từ dấu mốc không thể nào quên ấy, ngay từ những ngày đại dịch chưa kết thúc, cán bộ phóng viên Thanh Niên đã đi đến tận ngóc ngách của TP.HCM để ghi nhận tình cảnh, nỗi đau mất mát của trẻ mồ côi do đại dịch Covid-19. Biết bao cảnh tử biệt mà không có một lời chia tay vĩnh biệt, và hàng trăm trẻ sinh ra đã phải mồ côi không hề được một lần bú sữa mẹ. Cảnh sinh ly ấy làm lòng người tê tái, khi chứng kiến bao nhiêu người cha hoặc ông bà phải bế những đứa bé từ bệnh viện về nhà để chăm nuôi từng khuya từng sớm. Tất cả đều hiện diện trong phần 1 (Tháng ngày thao thức của tòa soạn) và phần 2 (Hành trình trong tâm dịch) của sách, như một sự tái hiện, là cuốn phim quay chậm, để có thể hình dung trở lại những tháng ngày đau thương và đầy ắp tình người trong hoạn nạn.

Dòng chảy nhân văn của cộng đồng, xã hội là tiếng vọng yêu thương trong những bài báo viết về chương trình Cùng con đi tiếp cuộc đời, do Báo Thanh Niên khởi xướng từ ngày 16.9.2021, được xem là những câu chuyện đong đầy tình người sau đại dịch, hiện diện ở phần 3 (Mạch nguồn nhân ái) và phần 4 (Cùng lau khô nước mắt) của sách. Đó là những tháng ngày Báo Thanh Niên kiên trì vận động, kết nối vòng tay nâng đỡ, dìu dắt trẻ mồ côi. Đọc lại để thấy chưa bao giờ trong lịch sử, bỗng chốc số lượng và tình cảnh các em mất đi nơi nương tựa nhiều đến vậy, cần sự giúp đỡ của người lớn đến vậy. Đó cũng chính là những bài báo tường thuật hàng chục chuyến đi thăm, trao tiền hỗ trợ khẩn cấp ngay trong dịch, ký kết thỏa thuận bảo trợ những ngày TP.HCM gỡ bỏ rào cản cách ly. Và trên từng gương mặt người cha, người mẹ còn lại cùng trẻ mồ côi, nước mắt đã dần khô, từ sự động viên bảo bọc của toàn xã hội.

Và rồi những thổn thức đi qua. Con đường bước tới của các gia đình và các em giờ đây có sự chung tay của chính quyền các địa phương, của nhiều nhà hảo tâm, những nhà bảo trợ qua chương trình Cùng con đi tiếp cuộc đời. Phần 5 của cuốn sách này (Tâm sự "chữa lành" và nỗ lực vươn lên) ghi lại tâm sự và bao điều yêu mến cũng như hoàn cảnh đổi thay của các gia đình khi nhận được sự hỗ trợ. Những ngày dịch giã đã lùi xa và từ chỗ nén đau thương để gượng đứng lên, các em nỗ lực để học tập và trưởng thành, lấy đó làm thước đo nghị lực và tri ân cộng đồng đã giúp đỡ mình những tháng ngày khốn khó.

Những bài viết 5 năm sau được in trong phần 6, kết lại cuốn sách là sự mô tả gia cảnh các em đã thay đổi theo chiều hướng tốt đẹp, sự lạc quan của trẻ mồ côi, với ánh mắt nụ cười đã khác trước. Nhiều em đã đi qua chặng đường ấy một cách tự tin, bước vào giảng đường đại học với hành trang tri thức, với trái tim đầy nhiệt huyết mang theo có hình bóng của những nhà hảo tâm miệt mài qua bao tháng ngày bảo trợ, sát cánh cùng các em trên những bước gập ghềnh.

Để bỏ lại sau lưng những ký ức dịch giã buồn, và để cho cuộc đời đẹp hơn, vững bước hy vọng theo từng ngày các em khôn lớn!