Đề xuất lùi thời điểm áp dụng
Tiến sĩ Phạm Tấn Hạ, cố vấn tuyển sinh và đào tạo Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn (ĐH Quốc gia TP.HCM), cho rằng sửa đổi quy định tuyển sinh với mong muốn đảm bảo sự công bằng cho thí sinh (TS) là hoàn toàn phù hợp. Tuy nhiên, cách làm và thời điểm thực hiện cần có sự chia sẻ với người học, đặt trong vị trí của người học để thực hiện theo lộ trình. Do đó, những thay đổi cần được công bố trước để không ảnh hưởng tới định hướng lựa chọn học tập của học sinh (HS) ngay từ khi bước bắt đầu bậc phổ thông.
Thạc sĩ Cù Xuân Tiến, Trưởng phòng Tuyển sinh và Công tác sinh viên Trường ĐH Kinh tế - Luật (ĐH Quốc gia TP.HCM), nhận định việc đưa TS dự tuyển vào cùng một chương trình về chung một thang đánh giá, bỏ điểm cộng, giảm thủ tục hồ sơ cho người học, đó là những điều nên làm. Tuy nhiên, điều còn băn khoăn là nhịp sửa và thời điểm áp dụng.
Thí sinh tại TP.HCM dự thi tốt nghiệp THPT 2026. Đây là một trong các phương thức tuyển sinh ĐH trong năm nay
ẢNH: NHẬT THỊNH
Việc sửa đổi quy định tuyển sinh ĐH, theo thạc sĩ Tiến, với TS sinh năm 2009 đang học lớp 12 và sẽ dự tuyển năm 2027 sẽ là nhóm chịu tác động trực tiếp nhất. Thạc sĩ Tiến phân tích: "Các em đã chọn tổ hợp môn từ lớp 10 và ôn tập theo phương án các trường công bố. Với dự thảo này, em nào đã đầu tư cho chứng chỉ ngoại ngữ để lấy điểm cộng sẽ mất phần lợi thế đó, dù chứng chỉ vẫn dùng được để quy đổi thành điểm môn ngoại ngữ trong tổ hợp. Quy chế hiện hành buộc các trường công bố thay đổi phương thức tuyển sinh trước tối thiểu 12 tháng. Dự thảo dự kiến có hiệu lực từ 1.1.2027 và áp dụng ngay cho kỳ tuyển sinh 2027. Hai quy định này không thể cùng thực hiện và người chịu thiệt là chính các em sinh năm 2009".
Góp ý cho dự thảo, thạc sĩ Cù Xuân Tiến cho rằng nên lùi thời điểm áp dụng sang kỳ tuyển sinh 2028 để bảo đảm mốc công bố trước 12 tháng. Bên cạnh đó, bổ sung mã và định nghĩa cho phương thức xét tuyển tổng hợp kèm nguyên tắc: một phương thức dùng nhiều nguồn kết quả không bị tính thành nhiều phương thức.
Thạc sĩ Phạm Thái Sơn, Giám đốc Tuyển sinh và Truyền thông Trường ĐH Công thương TP.HCM, cho rằng mọi thay đổi trong chính sách tuyển sinh cần có lộ trình đủ dài để HS chuẩn bị. Theo ông, nên có lộ trình khoảng 3 năm, chẳng hạn áp dụng từ năm 2029. Điều quan trọng là quy định mới cần ổn định, để HS có thể chủ động xây dựng kế hoạch học tập ngay từ đầu THPT.
Bỏ quy định cộng điểm sẽ chuyển sang chất lượng thật
Về dự định bỏ điểm cộng do trường ĐH tự quy định, tiến sĩ Phạm Tấn Hạ cho rằng để tạo sự công bằng cho TS. Trong đó, với việc cộng điểm từ chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế, trong điều kiện trình độ ngoại ngữ rất tốt của HS hiện nay, chính sách khuyến khích này không còn cần thiết nhiều như trước. Về giải thưởng, có thể chỉ cần cộng điểm với các giải chất lượng.
Thạc sĩ Phạm Thái Sơn cho hay nếu các trường không được sử dụng điểm IELTS, giải HS giỏi hoặc những thành tích tương tự như một công cụ tạo lợi thế trong tuyển sinh, cuộc cạnh tranh giữa các trường sẽ dần chuyển sang chất lượng thật.
Theo PGS-TS Bùi Hoài Thắng, Trưởng phòng Đào tạo Trường ĐH Bách khoa (ĐH Quốc gia TP.HCM), việc cộng điểm mà không có giới hạn sẽ làm méo mó thang điểm thi, dẫn đến điểm chuẩn bị tăng bất thường, có thể tạo mất công bằng trong tuyển sinh khi khả năng tiếp cận các cơ hội cộng điểm rất khác nhau giữa các vùng miền. Chẳng hạn chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế có thể được cộng quá nhiều vào thang điểm xét tuyển sẽ đẩy các TS không có điều kiện thi chứng chỉ này vào thế yếu, mặc dù các em có thể có năng lực học tập tốt.
"Tôi không cho rằng bỏ hẳn là giải pháp tốt mà nên tập trung vào việc khuyến khích các em HS tham gia các hoạt động ngoài lớp học, văn thể mỹ và đóng góp cộng đồng để phát triển năng lực cá nhân bền vững và phù hợp với thông lệ thế giới".
Dự thảo sửa đổi, bổ sung quy chế tuyển sinh trình độ ĐH và CĐ ngành giáo dục mầm non Bộ GD-ĐT công bố mới đây có 2 điểm gây chú ý là đề xuất bỏ quy định sử dụng điểm cộng do trường ĐH tự quy định và siết phương thức xét tuyển
ảnh: Nhật Thịnh
Có ảnh hưởng đến cơ hội lựa chọn ngành học của thí sinh?
Thạc sĩ Chung Quốc Phong, Trưởng phòng Tuyển sinh Trường ĐH Ngoại ngữ - Tin học TP.HCM, cho rằng dự kiến thay đổi về việc chỉ cho phép tối đa 3 phương thức/ngành vào năm 2027 và 1 phương thức/ngành từ năm 2028 sẽ giúp HS giảm tải được khá nhiều các cuộc thi, chỉ tập trung vào việc học tập chương trình THPT. Tuy nhiên các em cần được định hướng từ rất sớm để chọn môn học - môn thi phù hợp và áp lực cạnh tranh cho kỳ thi sẽ tăng cao. Đối với các trường ĐH, cần có thêm thời gian để chuẩn bị lộ trình và định hướng tuyển sinh
Tiến sĩ Nguyễn Hữu Trí, Phó hiệu trưởng Trường ĐH An Giang (ĐH Quốc gia TP.HCM), nhận xét: "Chủ trương này có mặt tích cực là đơn giản hóa tuyển sinh, giảm tình trạng quá nhiều phương thức và công thức quy đổi phức tạp, giúp TS và phụ huynh dễ tiếp cận thông tin. Đồng thời, các trường phải xác định rõ năng lực đầu vào cần thiết cho từng ngành, thay vì mở nhiều phương thức chủ yếu để cạnh tranh nguồn tuyển".
"Tuy nhiên, nếu triển khai cứng nhắc hoặc quá nhanh thì ít nhiều sẽ ảnh hưởng đến các trường ĐH, nhất là các trường có vùng tuyển hẹp. Việc chỉ chọn một phương thức cho mỗi ngành cũng có thể làm giảm khả năng nhận diện các TS có năng lực nhưng không thể hiện đầy đủ qua một loại kết quả. Do đó, các trường ĐH cần có sự thận trọng cần thiết trong việc xây dựng, lựa chọn phương thức tuyển sinh để có thể tuyển đúng người học", tiến sĩ Trí nêu quan điểm.
Thạc sĩ Phạm Doãn Nguyên, Phó trưởng ban Truyền thông - Hướng nghiệp, kiêm Phó giám đốc Trung tâm Truyền thông - Hướng nghiệp, Kỹ năng số, Hội Giáo dục nghề nghiệp TP.HCM, nhận định dự kiến thay đổi này của Bộ GD-ĐT hướng đến tạo sự minh bạch, công bằng, loại bỏ tình trạng "ảo" khi dùng nhiều phương thức như hiện nay. "Tuy nhiên, thu hẹp số lượng phương thức tuyển sinh từ 3 xuống còn 1 cho mỗi ngành/chương trình đào tạo sẽ có những ảnh hưởng nhất định đến tuyển sinh của các trường ĐH và cơ hội lựa chọn vào ngành yêu thích của TS", thạc sĩ Nguyên nói.
Chuyển chứng chỉ ngoại ngữ thành điểm thành phần quy đổi hoặc tiêu chí sàn
Theo TS Hoàng Thị Thu Phương, Trường ĐH Anh quốc Việt Nam (BUV), dự thảo mà Bộ GD-ĐT đang lấy ý kiến là một bước điều chỉnh mang tính hệ thống nhằm góp phần khắc phục tình trạng "loạn" phương thức xét tuyển, giảm lạm phát điểm số và trả quá trình tuyển sinh về đúng bản chất đánh giá năng lực.
Việc các trường tự cộng điểm cho IELTS, SAT hay giải thưởng phụ từng tạo ra sự bất bình đẳng lớn, đặc biệt gây bất lợi cho TS ở các khu vực thiếu điều kiện tiếp cận các trung tâm luyện thi đắt đỏ. Giải pháp hợp lý là chuyển chứng chỉ ngoại ngữ thành điểm thành phần quy đổi hoặc tiêu chí sàn (điều kiện cần) thay vì cộng điểm. Điều này trả các chứng chỉ quốc tế về đúng chức năng của chúng: một thước đo năng lực ngôn ngữ hoặc tư duy chuẩn hóa, chứ không phải một loại "quyền lực mềm" để lách qua các môn học cốt lõi khác.
Thay vì dựa vào các điểm cộng phức tạp, việc thu hút sinh viên chất lượng cao sẽ phụ thuộc vào trải nghiệm học tập, mô hình giáo dục nhân bản, các chương trình học gắn liền với cọ xát thực tiễn và khả năng đồng kiến tạo giá trị (value co-creation) giữa người học và nhà trường.
Sự thay đổi của quy định tuyển sinh buộc chiến lược của HS và phụ huynh phải chuyển dịch từ việc "tích lũy điểm cộng và rải thảm" sang "định hướng sớm và tập trung thực chất".
TS Phương cũng cho rằng quy định bỏ điểm cộng sẽ giúp HS giảm tải, giải phóng được áp lực khổng lồ cho năm lớp 12 khi mà vừa phải "sưu tầm" chứng chỉ, "săn" điểm cộng, vừa hoàn thành kiến thức trên lớp. Thời gian và nguồn lực tài chính tiết kiệm được từ việc luyện thi chứng chỉ tràn lan được dồn vào việc rèn luyện tư duy sâu và kiến thức vững chắc ở các môn học thế mạnh, tạo nền tảng tốt để học tốt hơn chuyên ngành mình lựa chọn ở ĐH.
Bình luận (0)