Sức bền của các chương trình giải trí Việt

Áp lực giữ chân khán giả

Thời gian qua, thị trường gameshow cho thấy sự đa dạng về mặt thể loại, giúp khán giả có thêm nhiều lựa chọn khi theo dõi. Ngoài những chương trình mới còn có sự trở lại của những chương trình vốn đã quen thuộc từ nhiều năm trước. Trong đó, Chuông vàng vọng cổ tiếp tục hành trình hơn 2 thập niên tìm kiếm nhân tố mới cho sân khấu cải lương. Sao nhập ngũ sau 10 năm vẫn miệt mài mang hình ảnh người lính đến gần khán giả trẻ thông qua hành trình trải nghiệm từ dàn nghệ sĩ như Văn Mai Hương, Phan Mạnh Quỳnh, Quốc Trường, Thúy Ngân…

Ảnh: NSX

Bước sang mùa thứ 10, Hãy nghe tôi hát ngoài tập trung vào các chủ đề danh ca hay nhạc sĩ như trước đã mở rộng không gian sáng tạo, cho phép thí sinh tự do lựa chọn ca khúc biểu diễn, từ đó tạo nên sự đa dạng và mới mẻ cho khán giả. Mái ấm gia đình Việt tiếp tục hành trình giúp đỡ những hoàn cảnh khó khăn và nhận được sự ủng hộ từ khán giả sau 4 năm thực hiện với hơn 200 tập phát sóng. Mái ấm gia đình Việt cũng nhiều lần góp mặt trong nhóm dẫn đầu các bảng xếp hạng về mức độ quan tâm và tương tác trên mạng xã hội của những đơn vị đo lường, đồng thời từng xuất hiện trong top 10 Social Trend Ranking của YouNet Media - công ty hàng đầu về phân tích dữ liệu mạng xã hội và thương mại điện tử tại Việt Nam và Đông Nam Á.

Từ góc độ nhà sản xuất, ông Trần Đình Phương - Phó tổng giám đốc Công ty Truyền thông Bee, nhận định một chương trình muốn phát triển bền vững cần hội tụ 3 yếu tố: bản sắc rõ ràng để khán giả nhận diện và nhớ đến, chất lượng được duy trì ổn định qua từng mùa, và khả năng làm mới để phù hợp với sự thay đổi trong nhu cầu tiếp nhận.

Thực tế, không ít format từng tạo hiệu ứng rất tốt nhưng nhanh chóng giảm sức hút vì chỉ tập trung tạo sự bất ngờ mà thiếu chiến lược phát triển lâu dài. Ngược lại, những chương trình có thể đi nhiều mùa thường không ngừng tự làm mới mình, nhưng vẫn giữ được bản sắc và chất lượng nên khán giả yêu mến.

"Một chương trình càng phát sóng lâu thì áp lực giữ chân khán giả càng lớn. Thành công của mùa trước không có nghĩa khán giả sẽ tiếp tục đồng hành ở mùa sau. Ngược lại, khi chương trình đã tạo được dấu ấn, khán giả sẽ kỳ vọng nhiều hơn vào những mùa tiếp theo. Vì vậy, nhà sản xuất không thể dựa vào công thức đã từng thành công mà phải liên tục nâng chất lượng, đồng thời hiểu rõ điều gì cần thay đổi và điều gì nhất định phải giữ lại", ông Trần Đình Phương nhận định.

Trong khi đó, chuyên gia truyền thông - thạc sĩ Đặng Thị Thu Hường (Trường ĐH Yersin Đà Lạt) nhận định đời sống của chương trình ngoài khung giờ phát sóng cũng là yếu tố cần để tâm. Anh trai vượt ngàn chông gai hay Chị đẹp đạp gió là ví dụ. "Sức sống của các chương trình này nằm nhiều ở mạng xã hội, ở các đoạn cắt lan truyền, ở cộng đồng fan tự tạo nội dung, hơn là ở giờ phát sóng chính thức. Giữ được sự cân bằng giữa "đổi để không nhàm" và "không đổi để không mất gốc", đó là bài toán khó nhất của một format", thạc sĩ Thu Hường cho hay.

Ảnh: T.A

Cần làm gì để "đi đường dài" ?

Thị hiếu của khán giả luôn thay đổi. Tuy nhiên, điều gần như không thay đổi, đó là người xem luôn dành sự quan tâm cho những nội dung có giá trị thực sự. Vì vậy, một chương trình có thể thu hút người xem bằng sự mới mẻ ở mùa đầu, nhưng để "đi đường dài" thì điều giữ chân khán giả không phải là yếu tố "lạ", mà là giá trị cốt lõi mang lại.

Từ góc nhìn của nhà sản xuất, ông Trần Đình Phương cho rằng truyền hình giải trí đang bước vào giai đoạn cạnh tranh không chỉ với các chương trình cùng thể loại, mà còn với toàn bộ hệ sinh thái

nội dung số. Khán giả hôm nay có rất nhiều lựa chọn và có thể chuyển từ truyền hình sang mạng xã hội hoặc các nền tảng trực tuyến chỉ trong vài giây. Điều đó buộc người làm truyền hình phải thay đổi từ tư duy xây dựng nội dung đến cách tiếp cận công chúng. "Theo tôi, quy mô hay mức đầu tư vẫn quan trọng, nhưng không còn là yếu tố quyết định. Cuộc cạnh tranh trong thời gian tới sẽ nằm ở chất lượng nội dung, khả năng thấu hiểu khán giả và giá trị mà chương trình để lại sau khi phát sóng", ông Trần Đình Phương chia sẻ.

Trong khi đó, chuyên gia truyền thông Đặng Thị Thu Hường cho rằng hiện tại ranh giới giữa truyền hình và nền tảng số "gần như không còn". Do đó, một chương trình phải được thiết kế để "sống tốt" trên YouTube, TikTok ngay từ khâu kịch bản, chứ không phải quay xong rồi mới nghĩ cách cắt clip.

"Khán giả trẻ đang ưu tiên sự thật hơn sự hoàn hảo. Những khoảnh khắc không được dàn dựng, những phản ứng thật của nghệ sĩ thường lan tỏa mạnh hơn những màn trình diễn được chăm chút kỹ lưỡng. Điều này đang thay đổi cách sản xuất: bớt kịch bản cứng, tăng không gian cho cái ngẫu nhiên. Ngoài ra, chi phí sản xuất leo thang trong khi vòng đời một trend ngày càng ngắn, nên các nhà sản xuất buộc phải nghĩ đến mô hình bền vững hơn - ví dụ như phát triển IP đa nền tảng, mở rộng sang merchandise (những sản phẩm mang dấu ấn của thương hiệu), tour diễn, thay vì chỉ trông vào một mùa phát sóng để hoàn vốn", thạc sĩ Thu Hường nêu ý kiến.