Một ngày chạy hàng chục cuốc xe, đối mặt nắng mưa, kẹt xe và cả rủi ro trên đường. Với nhiều tài xế xe công nghệ, đây không còn là việc làm thêm, mà là nguồn thu nhập chính. Thế nhưng, gần 400.000 tài xế tại TP.HCM hiện vẫn được xem là lao động tự do, chưa có bảo hiểm xã hội bắt buộc, lương hưu hay cơ chế bảo vệ lâu dài.
Tài xế công nghệ trước đề xuất BHXH bắt buộc: Quyền lợi hay áp lực mới?
"Đối tác" hay "người lao động"?
Từ khi mô hình xe ôm, taxi công nghệ xuất hiện, tài xế thường được gọi là "đối tác" thay vì người lao động. Cách vận hành này tạo sự linh hoạt, nhưng cũng khiến nhiều quyền lợi an sinh vẫn còn bỏ ngỏ. Với những người phải chạy xe mỗi ngày để mưu sinh, bảo hiểm không chỉ là câu chuyện khi về già, mà còn là điểm tựa nếu gặp tai nạn, ốm đau hoặc mất khả năng lao động.
Chị Nguyễn Thị Thảo, một tài xế công nghệ bán thời gian cho biết: "Nếu mà được hãng cấp bảo hiểm xã hội thì tốt, rất là mong muốn chứ, tại vì là một người lao động, ai cũng mong muốn có quyền lợi của bản thân mình".
Chị Thảo kiểm tra các đơn hàng trong lúc chờ khách đến
Ảnh: Trần Huy
Đặt mục tiêu bảo vệ quyền lợi lao động
Từ thực tế này, Bảo hiểm xã hội TP.HCM đã đề xuất bổ sung nhóm tài xế công nghệ vào diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc. Mục tiêu là bảo vệ tốt hơn quyền lợi của lực lượng lao động đang ngày càng đông trong nền kinh tế số. Đề xuất này cũng đặt ra yêu cầu làm rõ trách nhiệm giữa tài xế và các nền tảng công nghệ: ai đóng, đóng ở mức nào, và cơ chế thực hiện ra sao để vừa bảo đảm quyền lợi cho người lao động, vừa phù hợp với đặc thù linh hoạt của công việc.
Anh Võ Thanh Dũng xem lái xe công nghệ là công việc đem lại nguồn thu nhập chính. Với anh, đây là chính sách thiết thực với các tài xế. Anh cho biết: "Nếu được nền tảng công nghệ đóng bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế, cuộc sống anh em tài xế sau này cũng được đảm bảo hơn. Đó là một nguyện vọng của nhiều anh em tài xế".
Anh Võ Thanh Dũng đã làm tài xế xe công nghệ 5 năm nay, và đã xem công việc này như công việc chính của mình.
Ảnh: Phước Huỳnh
Theo phương án đang được nghiên cứu, mức đóng bảo hiểm xã hội có thể do tài xế và nền tảng số thỏa thuận, nhưng phải nằm trong khung quy định, không thấp hơn mức lương tối thiểu và không vượt quá 20 lần mức tham chiếu. Việc đưa tài xế công nghệ vào diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc không chỉ giúp mở rộng độ bao phủ an sinh, mà còn là bước điều chỉnh cần thiết trong bối cảnh quan hệ lao động đang thay đổi nhanh dưới tác động của kinh tế số.
Từ những cuốc xe mưu sinh hôm nay đến cuộc sống khi về già, điều mà nhiều tài xế mong muốn không chỉ là có thêm thu nhập, mà còn là được nhìn nhận như một lực lượng lao động cần được bảo vệ. Bởi trong tiến trình hoàn thiện chính sách an sinh xã hội, không ai nên bị bỏ lại phía sau.
Bình luận (0)