Theo đại tá Nguyễn Minh Tấn, Phó chính ủy Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh, Phó trưởng ban Chỉ đạo 515 tỉnh Tây Ninh, sau hơn 2,5 tháng cao điểm triển khai "Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ", các lực lượng đã khai quật 18.593 mộ tại 18 nghĩa trang. Kết quả, 15.336 mẫu sinh phẩm được thu nhận, đạt 82,48% số mộ thuộc diện lấy mẫu.
Đại tá Nguyễn Minh Tấn, Phó chính ủy Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Tây Ninh, kiểm tra công tác lấy mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ tại các nghĩa trang trên địa bàn tỉnh
ẢNH: HOÀI NHÂN
Tây Ninh là địa bàn có số mộ liệt sĩ rất lớn sau khi sáp nhập. Riêng Nghĩa trang liệt sĩ Đồi 82 đã có 4.629 phần mộ cần lấy mẫu.
Tỉnh cũng đồng thời triển khai lấy mẫu sinh phẩm thân nhân. Đến cuối tháng 7, Công an tỉnh Tây Ninh đã thu nhận 5.571 mẫu. Con số này đạt hơn 95% so với số thân nhân đăng ký. Ngày 31.7 vừa qua, tỉnh Tây Ninh bàn giao đợt 1 với 8.000 mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ. Đơn vị tiếp nhận là Viện Hàn lâm khoa học và công nghệ Việt Nam.
"Vất vả của anh em chẳng là gì so với sự hy sinh của các anh hùng liệt sĩ"
Theo Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Tây Ninh, với nhiệm vụ đặc thù này, tiến độ không phải là yếu tố duy nhất. Mỗi mẫu sinh phẩm phải đúng đối tượng, đúng vị trí, đúng quy trình. Quan trọng nhất, mẫu phải có khả năng phục vụ giám định ADN.
Các lực lượng khẩn trương thực hiện nhiệm vụ cả ngày lẫn đêm, bảo đảm tiến độ lấy mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ
ẢNH: BẮC BÌNH
Tại nhiều nghĩa trang, kết cấu phần mộ đã kiên cố sau nhiều lần cải tạo. Hài cốt được an táng hàng chục năm nên phần xương không còn nguyên vẹn. Việc lựa chọn mẫu đòi hỏi cán bộ chuyên môn có kinh nghiệm. Từng chi tiết đều phải kiểm tra kiên trì.
Tỉnh đã huy động lực lượng, tổ chức thành nhiều đội, tổ công tác. Các tổ triển khai đồng loạt tại các nghĩa trang. Cán bộ, chiến sĩ thường xuyên làm việc trong thời tiết không thuận lợi. Nhiều tổ tranh thủ cả ngày nghỉ, làm cả ban đêm.
Nguyên tắc được xác định rõ là làm nhanh nhưng không làm ẩu. Tăng tốc nhưng không bỏ qua bất kỳ khâu kiểm tra nào. Tại mỗi vị trí, lực lượng đối chiếu thông tin phần mộ, sơ đồ, mã định danh. Toàn bộ hồ sơ liên quan được rà soát trước khi lấy mẫu.
Thao tác được tổ chức rất cơ bản để hạn chế tối đa nguy cơ lẫn mẫu. Mỗi hài cốt được xử lý riêng biệt. Mẫu sau khi thu thập được kiểm tra, đóng gói, niêm phong. Thông tin được ghi nhận và bàn giao theo quy định.
Những ngày cuối của đợt cao điểm, PV Báo Thanh Niên có mặt tại Nghĩa trang liệt sĩ Bến Lức, không khí vẫn khẩn trương. Khối lượng còn lại không lớn, nhưng các lực lượng vẫn miệt mài.
Trung tá Nguyễn Thanh Điền, Chính trị viên phó Ban Chỉ huy quân sự xã Bến Lức, Đội phó Đội lấy mẫu tại đây, chia sẻ: "Đối với chúng tôi, được trực tiếp thực hiện nhiệm vụ khai quật, lấy mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ vừa là trách nhiệm, vừa là niềm vinh dự. Mỗi lần mở một phần mộ, chúng tôi đều ý thức rằng phía dưới đó là một người đã từng chiến đấu, hy sinh vì Tổ quốc. Vì vậy, từng thao tác dù nhỏ nhất cũng phải được thực hiện thật cẩn trọng, với sự tôn kính và trách nhiệm cao nhất".
Các lực lượng tỉnh Tây Ninh khẩn trương thực hiện nhiệm vụ cả ban đêm để đảm bảo tiến độ lấy mẫu
ẢNH: HOÀI NHÂN
Theo trung tá Điền, vất vả của anh em không thể so với mất mát của các liệt sĩ. "Anh em có thể mệt, có thể vất vả vì công việc kéo dài ngày này qua ngày khác. Tuy nhiên, những điều đó chẳng là gì so với sự hy sinh của các anh hùng liệt sĩ. Nghĩ như vậy, chúng tôi lại động viên nhau cố gắng, làm tốt hơn từng phần việc, để mỗi mẫu sinh phẩm được lấy ra đều có thêm một cơ hội giúp các anh được trả lại tên tuổi, quê hương và trở về với gia đình", ông Điền nói.
Thượng tá Nguyễn Thanh Phong, Phó chủ nhiệm chính trị Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Tây Ninh, đã nhiều lần đến động viên các tổ, đội. Ông ghi nhận tinh thần trách nhiệm và nỗ lực của lực lượng làm nhiệm vụ. Cùng với cán bộ, chiến sĩ, chính quyền địa phương cũng vào cuộc. Những khó khăn phát sinh tại từng nghĩa trang, từng phần mộ đều được tháo gỡ.
Những cuộc trở về sau gần 60 năm
Chiến dịch không chỉ có các con số. Ở Tây Ninh, chiến dịch đã có những cuộc sum họp đẫm nước mắt.
Đó là câu chuyện hồi đầu tháng 7.2026, tại công viên Lê Thị Riêng (TP.HCM), lực lượng quy tập phát hiện một hố chôn tập thể. Trong số hài cốt tìm được có di vật ghi tên Huỳnh Văn Quên. Ông là Tiểu đội phó, thuộc Đại đội 2, Tiểu đoàn 1 Long An. Đơn vị này từng đánh trận cầu Chữ Y trong Tết Mậu Thân 1968.
Đọc tin trên báo, ông Huỳnh Văn Mười ở xã Vàm Cỏ (Tây Ninh) nhận ra anh trai mình. Gia đình lập tức trình báo chính quyền địa phương. Suốt hơn nửa thế kỷ, họ chỉ biết ông Quên hy sinh ở Sài Gòn. Không ai biết phần mộ nằm ở đâu.
Bà Nguyễn Thị Lệ, người vợ "không bao giờ cưới" của liệt sĩ Huỳnh Văn Quên, cũng đã được chính quyền tỉnh Tây Ninh công nhận vợ liệt sĩ
ẢNH: BẮC BÌNH
Ngày 7.7, hai người em ruột được lấy mẫu sinh phẩm để đối sánh ADN. Hồ sơ khi ấy còn một vướng mắc. Giấy báo tử ghi tên là Huỳnh Văn Quyên. Bằng Tổ quốc ghi công lại ghi Huỳnh Văn Quên.
Ngày 27.7, kết quả giám định ADN được công bố. Hài cốt tìm thấy chính là liệt sĩ Huỳnh Văn Quên. Căn nhà nhỏ ở xã Vàm Cỏ hôm ấy đông kín người. Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Tây Ninh sau đó cấp lại giấy báo tử với tên đúng.
Trước đó, ngày 18.7, Sở Nội vụ tỉnh Tây Ninh ban hành một quyết định đặc biệt, công nhận bà Nguyễn Thị Lệ, 79 tuổi, là vợ liệt sĩ Huỳnh Văn Quên. Hai người đính ước trước ngày ông lên đường. Đám cưới chưa kịp tổ chức thì ông mất liên lạc. Gần 60 năm sau, danh phận ấy mới được trả lại.
Một câu chuyện khác diễn ra ở phường An Tịnh. Năm 1967, một chiến sĩ tên Phú bị thương nặng, vào nhà dân xin nước. Do mất nhiều máu, anh hy sinh tại chỗ. Gia đình ông Đoàn Văn Sáng cùng bà con chôn cất anh sau nhà.
Ông Sáng, nguyên Bí thư Huyện ủy Trảng Bàng, day dứt suốt gần 60 năm. Nhiều lần ông cùng thân nhân đào tìm nhưng không có kết quả. Đầu tháng 8.2026, Đội K71 vào cuộc theo chỉ dẫn của ông. Ở độ sâu khoảng 1,2 mét, lực lượng tìm thấy một bộ hài cốt. Cùng với đó là dấu tích quân trang, phù hợp lời kể nhân chứng. Bước đầu, đây được xác định là liệt sĩ Võ Văn Phú.
Những trường hợp như vậy cho thấy vai trò của nhân chứng và của thông tin. "Chiến dịch 500 ngày đêm" không chỉ là việc của lực lượng vũ trang.
Đại tá Nguyễn Minh Tấn, Phó chính ủy Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh, Phó trưởng ban Chỉ đạo 515 tỉnh Tây Ninh, chia sẻ: "Chúng tôi kỳ vọng các mẫu sinh phẩm đủ điều kiện được thu thập sẽ cho kết quả giám định ADN; đồng thời có thể đối sánh, trùng khớp với mẫu ADN của thân nhân liệt sĩ. Khi đó, các anh hùng liệt sĩ sau nhiều năm nằm lại sẽ có cơ hội trở về với người thân, gia đình, quê hương và được trả lại tên tuổi của mình".
Từ 18.593 phần mộ, 15.336 mẫu sinh phẩm đã được thu nhận tại tỉnh Tây Ninh. Phía trước còn các bước giám định và đối sánh. Nhưng mỗi mẫu là thêm một cơ hội cho một cuộc sum họp; là cơ hội để một người con được gọi đúng tên, trở về đúng quê nhà, đất mẹ.
Bình luận (0)