Tham vọng xây dựng các pháo đài robot ở Biển Đông

Tờ South China Morning Post sáng qua (19.8) đưa tin một tạp chí chuyên ngành hàng hải của Trung Quốc vừa đăng tải đề xuất mới của Lực lượng Hải cảnh Trung Quốc về Biển Đông.

Rủi ro tăng cao

Theo đó, Hải cảnh Trung Quốc đề xuất tại các thực thể mà nước này kiểm soát ở Biển Đông thì xây dựng thành các pháo đài robot với mạng lưới máy móc tự động thay vì sử dụng binh sĩ truyền thống. Pháo đài robot trang bị hệ thống phòng thủ không người lái dựa trên sự phối hợp của các máy bay không người lái (UAV), tàu mặt nước không người lái (USV), tàu ngầm không người lái (UUV) cùng với "các đầu mối cố định của các hòn đảo và rạn san hô".

Trả lời Thanh Niên hôm qua 19.8, TS Satoru Nagao (Viện Nghiên cứu Hudson, Mỹ) cho rằng đề xuất của Hải cảnh Trung Quốc nếu thành hiện thực sẽ tạo ra 3 tác động.

Ảnh: Reuters

Thứ nhất, robot có thể thực hiện phạm vi nhiệm vụ rộng hơn. Nếu sử dụng nhiều thiết bị bay không người lái (UAV), tàu ngầm không người lái (UUV)…, Trung Quốc có thể bao quát một khu vực rộng lớn hơn ở Biển Đông. Như UAV có kích thước nhỏ hơn máy bay tuần tra có người lái, nên có thể vận hành số lượng lớn drone để tuần tra linh hoạt và bao quát các vùng rộng lớn hơn.

Thứ hai, robot có thể khiến Trung Quốc táo bạo hơn. Gần đây, Trung Quốc đã thử nghiệm nhiều loại UAV và một trong số này đã bị Indonesia tìm thấy. Rõ ràng việc UAV bị phá hủy không gây tổn thất về tính mạng con người. Trung Quốc đủ táo bạo để thử nghiệm nhiều UAV. Logic tương tự cũng áp dụng cho các xung đột tại Biển Đông. Bắc Kinh có thể sử dụng UAV hoặc các hệ thống không người lái khác. Nếu bị mất một số UAV, họ cũng không quá bận tâm. Điều này có nghĩa là Trung Quốc sẽ hành động táo bạo và quyết liệt hơn nếu có thể sử dụng số lượng lớn UAV.

Thứ ba, robot dễ dẫn đến các cuộc giao tranh thực sự giữa các robot. Việc phá hủy UAV không gây thiệt hại về nhân mạng, đồng nghĩa với việc chúng dễ dàng bị tiêu diệt. Nên các quốc gia sẽ không ngần ngại phá hủy UAV của đối phương. Điều này có nghĩa là việc triển khai UAV có thể leo thang thành các cuộc giao tranh trực tiếp giữa các loại UAV với nhau.

Chiến lược tham vọng

Hơn 5 năm qua, Trung Quốc theo đuổi những kế hoạch phát triển các mạng lưới UAV, USV, UUV… ở Biển Đông theo xu hướng thay đổi hình thái chiến tranh bằng các khí tài không người lái đang ngày càng phổ biến.

Mới đây, vào tháng 4, quân đội Trung Quốc thông báo tàu đổ bộ tấn công Type 076 đầu tiên của nước này đến Biển Đông để thực hiện các cuộc thử nghiệm quan trọng trên biển. Đây là tàu sân bay chuyên dụng tác chiến máy bay không người lái (UAV) thế hệ mới của Trung Quốc. Hiện tại, nước này đã phát triển dòng USV có tầm hoạt động lên đến 10.000 km và vận hành liên tục trong suốt 1 năm nhờ vào việc tận dụng sức đẩy của dòng nước giúp tiết kiệm nhiên liệu. Không những vậy, để hoạt động tự chủ hơn ở vùng biển xa, USV của Trung Quốc tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI). Công nghệ AI nâng cao đáng kể khả năng của hệ thống USV vì giúp cải thiện điểm yếu của USV là khả năng liên lạc. Khi USV mất kiểm soát trong thời gian dài thì tạo ra vấn đề không nhỏ. Vì thế, việc tích hợp AI có nghĩa là USV có thể tự suy nghĩ và hoạt động mà không cần sự chỉ huy từ sở chỉ huy.

Từ năm 2022, Trung Quốc tổ chức tập trận có UAV, phương tiện trinh sát không người lái, phương tiện chống tăng không người lái, trạm vũ khí tự hành và chó robot. Khi đó, tờ Hoàn Cầu thời báo dẫn lời một chuyên gia quân sự nhận xét cuộc tập trận trên cho thấy PLA đang chuẩn bị cho quân đội có khả năng đổ bộ nhanh chóng và trong đó việc sử dụng phương tiện không người lái sẽ là một phần quan trọng. Chuyên gia này phân tích thêm rằng đổ bộ tấn công là năng lực quan trọng để PLA có thể tác chiến ở những khu vực như eo biển Đài Loan và Biển Đông. Cùng năm 2022, Trung Quốc hạ thủy chiếc tàu tích hợp AI và có thể điều khiển từ xa với chức năng chuyên dụng triển khai UAV, USV và UUV.

Trước đó, vào năm 2019, Cục Nam Hải thuộc Bộ Tài nguyên Trung Quốc cho biết đã triển khai mạng lưới UAV ở Biển Đông để theo dõi, giám sát những thực thể và vùng biển xa bờ. Mạng lưới gồm các thiết bị được tích hợp camera độ phân giải cao, có phạm vi quan sát rộng, truyền hình ảnh theo thời gian thực để chuyển về các cơ sở mặt đất và cho chất lượng hình ảnh như thực. Thậm chí, Bắc Kinh cũng đã theo đuổi kế hoạch xây dựng căn cứ trong lòng Biển Đông để vận hành UUV.