'Thị sát' chợ đầu mối ở TP.HCM: Hàng hóa bày bán giữa rác, nước thải

Theo ghi nhận thực tế của PV Báo Thanh Niên từ ngày 24 - đến tháng 8.2026, quanh các chợ đầu mối Bình Điền, Thủ Đức và Hóc Môn, thực phẩm tươi sống được bày bán ngay trên lòng, lề đường, bên cạnh nước thải, bùn sình và rác hữu cơ. Những điều kiện này đặt ra nguy cơ mất an toàn thực phẩm trước khi hàng hóa đến tay người tiêu dùng.

Đáng lo, nhiều điểm bán nằm ngoài phạm vi quản lý của các công ty chợ nên hàng hóa khó được kiểm soát về nguồn gốc, điều kiện bảo quản và vệ sinh như bên trong chợ. Dù lực lượng chức năng liên tục ra quân xử lý, cứ vắng bóng lực lượng tuần tra là "chợ cóc", "chợ dù" lại tái diễn.

Rau, thịt, thủy sản bày bán sát nước thải

Tại khu vực chợ đầu mối Bình Điền (thuộc phường Bình Đông, TP.HCM), dọc tuyến đường Quản Trọng Linh dẫn vào cổng chợ, hàng chục tiểu thương tự phát căng bạt, kê sạp, bày bán rau củ, thủy hải sản tràn xuống lòng đường. Thực phẩm tươi sống đặt sát mặt đường, giữa dòng xe tải ra vào liên tục, khiến điều kiện vệ sinh và bảo quản khó được kiểm soát.

ẢNH: TRẦN KHA

Người mua thản nhiên dừng đỗ xe ngay giữa đường để trả giá, gây cản trở các phương tiện tải trọng lớn ra vào lấy hàng. Mặc dù địa phương thường xuyên tổ chức lực lượng túc trực, nhắc nhở và xử phạt nhưng chỉ cần lực lượng rời đi vài phút, cảnh mua bán bát nháo lập tức đâu lại vào đấy. Khi hoạt động mua bán diễn ra ngoài khuôn viên chợ, việc kiểm tra hồ sơ, nguồn gốc và điều kiện bảo quản hàng hóa cũng khó thực hiện đồng bộ.

Tương tự, quanh chợ đầu mối Thủ Đức (phường Tam Bình), đoạn hẻm chạy song song đường Đỗ Mười, nối từ chợ ra tỉnh lộ 43, từ lâu đã trở thành điểm kinh doanh tự phát. Cá, thịt và các mặt hàng tươi sống được mua bán ngay tại khu vực thường xuyên có nước thải chảy tràn.

Nước thải từ các sạp bán cá, thịt cùng nước đá tan được đổ thẳng ra mặt đường. Nước bẩn tù đọng lâu ngày, hòa với rác hữu cơ và bùn sình, tạo thành những ổ voi, ổ gà sâu, bốc mùi tanh nồng. Việc sơ chế, bày bán thực phẩm trong điều kiện như vậy tiềm ẩn nguy cơ thực phẩm tiếp xúc với nguồn bẩn trong quá trình mua bán, vận chuyển.

ẢNH: TRẦN KHA

Báo cáo của Công ty cổ phần Quản lý và Kinh doanh chợ nông sản Thủ Đức thừa nhận hàng hóa tại các khu vực tự phát xung quanh không được kiểm soát về an toàn thực phẩm và nguồn gốc vì nằm ngoài quyền quản lý của công ty. Ngay trong chợ, thông tin truy xuất hiện chủ yếu mới xác định đến tỉnh, thành, xã, chưa chi tiết đến vùng trồng.

Điểm bán tự phát nằm ngoài vòng kiểm soát

Tại khu vực chợ đầu mối Hóc Môn (xã Xuân Thới Sơn), khoảng 147 điểm kinh doanh tự phát đang tồn tại xung quanh chợ. Theo Công ty TNHH Quản lý và Kinh doanh chợ đầu mối nông sản thực phẩm Hóc Môn, các điểm này vẫn hoạt động dù địa phương đã trực chốt, tuần tra, kiểm tra và xử lý; hàng hóa bên ngoài không được kiểm soát về an toàn thực phẩm như hàng hóa kinh doanh hợp pháp trong chợ.

Ghi nhận trên tuyến Nguyễn Thị Sóc dẫn vào chợ cho thấy rác sinh hoạt lẫn phụ phẩm rau củ, bao bì, thùng xốp từ hoạt động buôn bán tự phát bị vứt kéo dài hàng chục mét. Dù chính quyền địa phương đã gắn nhiều biển cấm đổ rác dọc hai bên đường, ngay dưới chân biển cấm vẫn xuất hiện những bãi rác cao ngút đầu gối, nằm gần các điểm tập kết và bày bán hàng hóa.

ẢNH: TRẦN KHA

Những đống rau củ thối rữa, bao bì ni lông, thùng xốp vỡ choán gần nửa mặt đường Nguyễn Thị Sóc. Không chỉ gây ùn tắc, rác hữu cơ và nước rỉ rác sát khu vực kinh doanh có thể làm phát sinh côn trùng, tăng nguy cơ nhiễm bẩn đối với thực phẩm bày bán, vận chuyển qua đây.

Không chỉ đường lớn, các tuyến dân sinh xung quanh như đường số 4, đường số 3 và đường số 10 cũng bị biến thành nơi họp chợ tự phát, xen lẫn các bãi rác lộ thiên. Khác với hàng hóa trong chợ đầu mối, thực phẩm tại những điểm bán ngoài chợ không được kiểm tra thường xuyên về hồ sơ pháp lý, nguồn gốc và điều kiện kinh doanh.

Riêng tại đường số 4, hoạt động buôn bán thực phẩm diễn ra từ sáng sớm đến tối muộn ngay giữa lòng đường. Người bán xả trực tiếp nước thải tanh tưởi tại chỗ; các bãi rác lưu cữu nhiều ngày rỉ nước đen ngòm, bốc mùi nồng nặc ngay cạnh khu vực mua bán.

Ghi nhận liên tục từ ngày 24 đến 27.8 cho thấy các đống rác trên đường số 4 và đường số 10 gần như không được dọn dẹp, ngày càng chất cao dưới nắng gắt. Những ghi nhận này chưa đủ để kết luận thực phẩm đã bị nhiễm bẩn, nhưng cho thấy điều kiện kinh doanh tại các điểm bán tự phát tiềm ẩn rõ nguy cơ mất an toàn thực phẩm.

Người dân bức xúc vì thực phẩm bày bán giữa rác

Sống ngay mặt tiền đường Nguyễn Thị Sóc, ông H. cho biết ngày lẫn đêm không dám mở hé cửa. Mùi thối từ rau củ mục rữa, nước cá tanh tưởi bốc lên nồng nặc khiến người già, trẻ nhỏ trong nhà thường xuyên bị viêm xoang, nhức đầu. "Xe rác có tới gom hằng ngày nhưng cứ vừa gom xong là người ta lại chở rác, phế phẩm tới đổ trộm ngay lập tức. Biển cấm để đó như làm cảnh, chẳng ai sợ cả", ông H. bức xúc.

Cùng nỗi bức xúc, một tiểu thương có ki-ốt hợp pháp trên đường số 4 ngán ngẩm: "Việc buôn bán lấn chiếm ở lòng đường số 4 này diễn ra ngang nhiên quá lâu rồi. Họ bày hàng tràn ra giữa đường bán rẻ hơn, chắn hết lối vào của người dân và các cửa hàng bên trong. Đã vậy, rác và nước thải họ xả bừa bãi ngay tại chỗ rồi bỏ về, để lại cảnh tượng hôi hám không thể chịu nổi. Khách muốn vào mua đồ đàng hoàng cũng không có chỗ chen chân vì vừa sợ bẩn vừa sợ kẹt xe".

ẢNH: TRẦN KHA

Mỗi ngày phải đi làm qua tuyến đường số 10 và đường số 4, anh Trần Minh Điểm (ở TP.HCM) bức xúc: "Mỗi lần chạy xe qua đoạn này là một cực hình, phải nín thở, bịt kín hai lớp khẩu trang mà mùi hôi thối vẫn xộc vào tận óc. Những ngày nắng thì rác bốc mùi nồng nặc, còn ngày mưa thì nước phân rác hòa với sình lầy dâng lên lấp xấp mặt đường, đen ngòm và trơn trượt. Đã có rất nhiều người chạy xe máy bị trượt bánh ngã nhào xuống vũng nước bẩn này rồi".

Tương tự, một cư dân sống gần chợ đầu mối Hóc Môn thở dài: "Đường sá ở đây ngày càng xuống cấp nhanh chóng vì ngập trong nước thải có tính axit cao từ thực phẩm ươn thối. Chúng tôi đã nhiều lần kiến nghị lên các cuộc họp tổ dân phố và chính quyền địa phương nhưng tình trạng này chỉ giảm được vài bữa khi có đoàn kiểm tra, sau đó đâu lại vào đấy. Người dân chúng tôi khẩn thiết mong các cơ quan chức năng có giải pháp xử lý dứt điểm, lắp camera phạt nguội và thu gom rác triệt để để trả lại môi trường sống trong lành, an toàn cho bà con". (còn tiếp)