Chưa từng có thế hệ nào bước vào thị trường lao động với quy mô lớn và tốc độ nhanh như gen Z. Các báo cáo nhân sự quốc tế cho thấy đến năm 2030, cứ 3 người đi làm trên thế giới sẽ có 1 người thuộc thế hệ này. Tại VN, gen Z hiện chiếm khoảng 30% lực lượng lao động, tương đương hàng chục triệu người, đồng thời cũng là nhóm ứng viên tìm việc lớn nhất tại các đô thị.
Gen Z đang thay đổi nền tảng thị trường thời trang
Thời trang công sở (workwear) là một trong những phân khúc nền tảng của ngành thời trang toàn cầu. Theo dữ liệu thị trường, quy mô phân khúc này hiện vào khoảng 19 - 20 tỉ USD và được dự báo tiến gần mốc 30 tỉ USD trong thập niên tới, với tốc độ tăng trưởng ổn định khoảng 5% mỗi năm.
"Workwear tuy không phải phân khúc có giá trị cao nhất (như hàng xa xỉ) nhưng bền nhất, được mặc nhiều nhất trong đời sống hằng ngày, gắn trực tiếp với nhu cầu của phần lớn người tiêu dùng", chị Vũ Lan Anh, Giám đốc sáng tạo thương hiệu thời trang Eunoia, nói.
Tại VN, trong dòng chảy chung đó, thời trang công sở cũng phản ánh rõ biến động xã hội qua từng thế hệ.
Đồng phục làm việc của các nhân viên trẻ tại BES Group
ẢNH: NVCC
Các thiết kế công sở của Stella McCartney cho mùa xuân hè 2026
ẢNH: STELLA MCCARTNEY
"Trong thời đại ai cũng có sự hiện diện riêng trên mạng xã hội, việc thể hiện cá tính qua thời trang là một lợi thế. Em sẽ dùng đồng phục theo yêu cầu nhưng thêm phụ kiện như kẹp tóc nhỏ, cài nơ, gắn charm lên áo, trang trí cổ tay hay túi xách bằng khăn lụa hoặc phối trang sức theo ngày, theo tuổi...", Mỹ Hạnh (23 tuổi, nhân viên công nghệ) nói.
Workwear hiện đã trở thành "phiên bản cá nhân hóa của sự chuyên nghiệp". Một chiếc blazer vẫn có thể xuất hiện, nhưng đi cùng áo croptop, quần jeans ống rộng hoặc sneakers. "Sự pha trộn giữa khuôn mẫu (formal) và thường ngày (casual) - hay còn gọi là smart casual (trang phục thường ngày lịch sự) trở thành chuẩn mực mới", hoa hậu Đoàn Thu Thủy, chuyên gia đào tạo phong cách và huấn luyện viên thời trang, nhận xét.
Các thương hiệu lớn nhanh chóng thích nghi với xu hướng này. Trong khi COS đẩy mạnh các thiết kế tối giản nhưng linh hoạt, thì Everlane tập trung vào những món thời trang có thể mặc từ văn phòng ra phố mà không cần thay đổi.
Gen Z cũng đang định nghĩa lại thời trang công sở qua tư duy "tôn vinh cái tôi - giải phóng cơ thể", ưu tiên hiệu suất hơn hình thức. Thay vì các phom dáng bó sát như slim-fit, họ ưa chuộng quần ống rộng (wide-leg), áo oversize hay relaxed-fit blazer (áo khoác dáng rộng) từ các hãng như The Frankie Shop để xóa bỏ sự gò bó.
Chất liệu cũng chuyển dịch từ vải đứng form của các thế hệ trước sang các dòng vải công nghệ, hữu cơ như airism, linen hay vải co giãn 4 chiều, đáp ứng nhu cầu "mặc được cả ngày". Đặc biệt, yếu tố bền vững trở thành ưu tiên hàng đầu khi 60% gen Z sẵn sàng chi trả cao hơn cho sản phẩm xanh, theo số liệu của Deloitte.
Cách tạo kiểu cũng trở nên đa dụng hơn: sơ mi không nhất thiết phải đóng thùng mà có thể kết hợp cùng sneakers và phụ kiện bản lớn từ Charles & Keith hay Pedro. Những thay đổi này không chỉ là xu hướng mà còn phản ánh một hệ giá trị mới: đề cao tính linh hoạt, ít phân cấp và tôn trọng bản sắc cá nhân trong môi trường làm việc hiện đại.
Tự do và sự "đụng độ" của văn hóa thời trang
Sự lên ngôi của những chiếc quần ống rộng hay áo oversize không đơn thuần là một cuộc dạo chơi về phom dáng, mà đang tạo ra một "cuộc chạm trán" âm thầm về văn hóa tại công sở. Một bên là tư duy truyền thống đề cao sự đồng nhất để tạo uy tín, một bên là làn sóng 19 triệu lao động trẻ đang coi trang phục là quyền tự trị cá nhân.
Chị Nguyễn Quỳnh Lê, Chủ tịch BES Group - một tập đoàn giáo dục với đội ngũ nhân sự gen Z chiếm đa số, chia sẻ thẳng thắn: "Nhiều người hỏi tôi để nhân viên tự do ăn mặc thì có mất kỷ luật không? Tôi cho rằng thách thức của người quản lý không phải là cấm đoán, mà là xác định đúng "ngưỡng" của sự tự do. Tại BES, chúng tôi dạy nhân viên quy tắc "one-piece rule" (quy tắc một mảnh - tạo kiểu tối giản): Bạn có thể mặc quần jeans, đi sneakers, nhưng hãy luôn giữ lại một món đồ "văn phòng" như chiếc blazer có cấu trúc hoặc đôi loafer da để bảo chứng cho sự chuyên nghiệp. Tự do không có nghĩa là xuề xòa; đó là sự thông minh khi biết biến cái tôi trở nên hài hòa với bối cảnh".
CEO Nguyễn Quỳnh Lê với trang phục thoải mái, phụ kiện thời trang trong một buổi họp của tập đoàn
ẢNH: NVCC
Hoa hậu thể thao VN Đoàn Thu Thủy trong một bộ trang phục năng động “đậm màu” gen Z
ẢNH: NVCC
Quan điểm này cũng xóa tan định kiến rằng gen Z "ngông cuồng" trong ăn mặc. Họ rất thực tế, như hoa hậu Đoàn Thu Thủy nhận định: "Gen Z không phá bỏ sự chuyên nghiệp, họ chỉ định nghĩa lại nó. Họ thay những bộ suit quyền lực (power dressing) bằng cách phối bảng màu trung tính để trông vẫn có gu mà không lạc lõng".
"Sâu xa hơn, sự thay đổi của workwear không chỉ là câu chuyện quần áo, mà là biểu hiện của một hệ giá trị mới. Gen Z đề cao sự cân bằng, tính linh hoạt và bản sắc cá nhân. Họ không coi công việc là trung tâm duy nhất của cuộc sống, và điều đó phản ánh trực tiếp vào cách họ ăn mặc. Một bộ outfit công sở giờ đây không chỉ cần "đúng" mà còn phải "thật" - như con người của người mặc", CEO Nguyễn Quỳnh Lê nhấn mạnh. "Khi gen Z dần trở thành lực lượng lao động chủ đạo, những thay đổi này sẽ không dừng lại ở xu hướng nhất thời. Chúng đang định hình lại toàn bộ ngành thời trang công sở - từ thiết kế, sản xuất đến marketing", bà Nguyễn Quỳnh Lê nhận định.
Bình luận (0)