Thủ tục hành chính ở TP.HCM 'lên đời': Chia sẻ dữ liệu, lợi cả đôi đường

17/09/2026 06:20 GMT+7

Dữ liệu được ví như 'trái tim' của chuyển đổi số vừa phục vụ điều hành chính xác, hiệu quả, vừa giúp giải quyết hồ sơ của người dân nhanh chóng, tiết kiệm chi phí, giấy tờ.

Đề xuất cổng tiếp nhận tập trung duy nhất

Hiện nay, công chức phường, xã khá bất tiện khi phải dùng 19 hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính (TTHC) để tiếp nhận và xử lý hồ sơ, nên mong có giải pháp tích hợp về chỉ một cổng tiếp nhận.

Từ kinh nghiệm triển khai Hệ thống thông tin giải quyết TTHC của TP.HCM từ năm 2022, ông Nguyễn Trần Phú Thịnh, Phó giám đốc Trung tâm chuyển đổi số TP.HCM, nhìn nhận mô hình quản lý tập trung giúp việc tiếp nhận và giải quyết hồ sơ hành chính, kiểm soát chặt chẽ tiến độ giải quyết hồ sơ của sở, ban, ngành, UBND cấp xã theo đúng quy trình đã công bố. Thông qua đó, tỷ lệ hồ sơ trễ hạn được hạn chế, đồng thời kết nối dữ liệu với cổng dịch vụ công quốc gia được duy trì thông suốt.

Ông Thịnh đánh giá việc đưa hệ thống điều phối giải quyết TTHC quốc gia trở thành hệ thống tiếp nhận và trả hồ sơ hành chính tập trung duy nhất hoàn toàn phù hợp với yêu cầu hiện nay. Khi đó, cán bộ cấp xã chỉ cần truy cập một hệ thống, kiểm soát toàn bộ quy trình luân chuyển giải quyết hồ sơ hoàn toàn trên môi trường số. Hiện TP.HCM cũng tích cực kiến nghị Bộ Công an sớm hoàn thiện và đưa vào sử dụng hệ thống thông tin giải quyết TTHC tập trung quốc gia. Để hỗ trợ cán bộ, công chức trong giai đoạn chuyển tiếp các hệ thống thông tin giải quyết TTHC, Trung tâm chuyển đổi số TP.HCM tiếp tục duy trì vận hành Hệ thống thông tin giải quyết TTHC của TP.HCM để đảm bảo việc tiếp nhận và giải quyết hồ sơ của người dân, doanh nghiệp không bị gián đoạn hay ách tắc.

Ông Thịnh cũng khẳng định TP.HCM sẽ tập trung vào các giải pháp để tối ưu hóa trải nghiệm nộp hồ sơ trực tuyến của người dân, đơn cử như mở rộng các tính năng hữu ích trên ứng dụng di động như tra cứu kết quả học tập, tuyển sinh đầu cấp, hồ sơ sức khỏe điện tử, tích hợp thông tin hồ sơ công đoàn... "Khi cổng dịch vụ công quốc gia và các hệ thống thông tin bộ, ngành vận hành ổn định hơn, chúng tôi sẽ tích hợp các tiện ích liên quan giải quyết TTHC vào ứng dụng Công dân số TP.HCM để người dân có thêm 1 kênh sử dụng", ông Thịnh nói.

Đẩy mạnh làm sạch dữ liệu

Liên quan đến dữ liệu, ông Thịnh cho biết TP đã tổ chức triển khai 18 cơ sở dữ liệu (CSDL) chuyên ngành của các bộ và lập danh mục 404 TTHC có 16 thành phần hồ sơ được thay thế bằng thông tin trên 9 CSDL. Hiện nay, hầu hết đơn vị đều khai thác CSDL quốc gia về dân cư thay thế CCCD. Nhiều sở, ngành đã khai thác CSDL quốc gia về đăng ký doanh nghiệp, bảo hiểm, hộ tịch điện tử.

Theo kế hoạch của UBND TP.HCM, trong 2 năm 2026 - 2027, TP sẽ triển khai 13 đợt cao điểm xây dựng, chuẩn hóa CSDL quốc gia và dữ liệu chuyên ngành trọng điểm. TP.HCM dự kiến chi hơn 1.600 tỉ đồng để hỗ trợ nhân sự trực tiếp tham gia các kế hoạch với mức 200.000 đồng/người/ngày.

UBND TP.HCM cũng ban hành khung kiến trúc dữ liệu và khung quản trị, quản lý dữ liệu TP. Khung này xác định các nhóm dữ liệu cốt lõi gồm con người, tổ chức, tài sản, địa chính, địa chỉ và nền địa lý, đồng thời yêu cầu chuẩn hóa theo mã định danh và từ điển dữ liệu dùng chung. Lãnh đạo TP.HCM cũng nhiều lần yêu cầu các sở, ngành, UBND phường, xã, đặc khu khai thác tối đa dữ liệu khi giải quyết TTHC để giảm bớt đòi hỏi người dân, doanh nghiệp cung cấp hồ sơ giấy.

Ông Nguyễn Minh Tú, Chủ tịch UBND xã Ngãi Giao, cho biết việc làm sạch dữ liệu, đặc biệt dữ liệu đất đai, là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của địa phương. Xã Ngãi Giao đã thành lập các tổ công tác để rà soát, đối chiếu dữ liệu giữa hồ sơ giấy, bản đồ địa chính và CSDL điện tử; đồng thời phối hợp chặt chẽ với Văn phòng Đăng ký đất đai và các đơn vị chuyên môn để cập nhật các biến động, xử lý những trường hợp còn sai lệch hoặc thiếu thông tin. Quá trình làm sạch dữ liệu được thực hiện theo nguyên tắc "làm đến đâu chắc đến đó", bảo đảm tính chính xác trước khi cập nhật vào CSDL đất đai.

Tái sử dụng dữ liệu thay hồ sơ giấy

Ông Đinh Phước Nghiệp, Phó giám đốc Trung tâm phục vụ hành chính công xã Tân Vĩnh Lộc, cho biết các hồ sơ người dân nộp trực tuyến và trực tiếp đều được số hóa thành phần hồ sơ đầu vào. Kết quả cũng được số hóa trả về tài khoản dịch vụ công của người dân để tải xuống dùng cho các thủ tục khác có liên quan.

Về cách thức tái sử dụng dữ liệu, ông Nghiệp khẳng định nếu thành phần hồ sơ đã có thông tin trong CSDL quốc gia về dân cư, hộ tịch, đăng ký doanh nghiệp thì không phải cung cấp. Khi tiếp nhận hồ sơ, công chức sẽ truy xuất đối chiếu dữ liệu để thay thế thành phần hồ sơ đó. Hiện xã đang áp dụng đối với 404 thủ tục và sẽ tăng lên trong thời gian tới.

Đồng quan điểm, ông Trần Quang Bình, Giám đốc Trung tâm phục vụ hành chính công P.Phú Lợi, cho rằng cần tiếp tục rà soát, chuẩn hóa và đơn giản hóa quy trình giải quyết TTHC; đồng thời cắt giảm những thành phần hồ sơ mà cơ quan nhà nước đã có thể khai thác trực tiếp từ CSDL quốc gia, CSDL chuyên ngành hoặc các hệ thống thông tin dùng chung.

Đối với những thông tin đã có, đã được xác thực và còn giá trị sử dụng, cần hạn chế tối đa việc yêu cầu người dân tiếp tục cung cấp, sao chụp hoặc kê khai lại. Cơ quan nhà nước phải chủ động khai thác, đối chiếu và xác minh thông tin trong nội bộ hệ thống hành chính, tránh chuyển trách nhiệm cung cấp lại dữ liệu cho người dân. Về ứng dụng và khai thác dữ liệu, ông Bình nhận định đây là một trong những yếu tố then chốt để cải cách TTHC đi vào thực chất.