Tiến sĩ xứ Nghệ với 10 phút thuyết trình giành học bổng 10 tỉ đồng tại Mỹ

Hành trình chạm đến ngôi trường danh giá thế giới của chàng trai xứ Nghệ là bài học sâu sắc về sự kiên định và chiến lược "biết mình là ai".

Lùi lại để tiến xa hơn

Là cựu học sinh Trường THPT Thanh Chương 1, ngôi trường làng có bề dày thành tích tại Nghệ An, anh Lê Ngọc Tài khiêm tốn cho rằng bản thân không phải là người có tố chất đặc biệt về sự thông minh hay khả năng tiếp thu nhanh. Anh bù đắp bằng sự kiên trì, chủ động học hỏi và dành nhiều thời gian hơn cho mỗi vấn đề.

Ảnh: NVCC

Vào năm thứ 5 tại ĐH Bách Khoa Hà Nội, tự thấy bản thân chưa đủ xuất sắc để xin học bổng tiến sĩ tại Mỹ ngay lập tức, anh Tài chấp nhận tốt nghiệp muộn 1 năm để dành trọn thời gian ở lại phòng nghiên cứu của trường và làm việc từ xa với một giáo sư ở Mỹ. Sự đánh đổi này đã kết trái ngọt vào năm 2017 khi anh nhận học bổng toàn phần sang Mỹ và bảo vệ thành công luận án tiến sĩ tại Đại học bang California, Irvine.

Tiến sĩ Hàn Huy Dũng, giảng viên Khoa Điện tử, Trường Điện - Điện tử, ĐH Bách khoa Hà Nội, cho biết Tài được Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) lựa chọn để phát triển tiếp là rất phù hợp với các kỹ năng đã được tích lũy trong hơn 10 năm. Tiến sĩ Dũng nhớ lại: "Tài tham gia phòng thí nghiệm của tôi vào khoảng năm 3 đại học. Chúng tôi xuất phát từ một mạch điện tim phổ biến và trong 2 năm biến nó thành một sản phẩm có tính đổi mới sáng tạo, đạt giải ba cuộc thi thiết kế MCU 2015 và đăng ký được một bằng sáng chế sau này".

Để làm được điều này, theo tiến sĩ Dũng, phải rất kiên trì, luôn tìm cách, tìm hướng để phát triển sản phẩm. "Sản phẩm này được chế tạo ra bởi công sức tập thể trong đó Tài là hạt nhân chính. Tài phải học thêm các kỹ năng mềm để quản lý nhóm sinh viên làm cùng. Tài sẵn sàng hy sinh thêm một năm nữa để hoàn thiện sản phẩm. Việc bạn ấy được chọn vào chương trình tại Mỹ là rất xứng đáng", tiến sĩ Dũng nói.

Ảnh: Nguyễn Cảnh Tài

10 phút thuyết trình và học bổng 10 tỉ đồng

Sự kiên trì không chỉ giúp Tài chinh phục bậc tiến sĩ, mà còn là chìa khóa mở ra cánh cửa bước vào hệ sinh thái MIT danh giá.

Hiện tại, tiến sĩ Tài đang là nghiên cứu sinh sau tiến sĩ tại MIT với gói tài trợ toàn phần trị giá khoảng 10 tỉ đồng kéo dài trong 4 năm. Anh cho biết học bổng này không chỉ bao gồm tiền lương, hỗ trợ thiết bị thí nghiệm cho dự án mà còn mang lại cơ hội hợp tác liên ngành với các giáo sư từ mạng lưới MIT - Harvard.

Tuy nhiên, con đường chinh phục đỉnh cao học thuật này hoàn toàn không trải hoa hồng, nhất là khi anh ứng tuyển trong giai đoạn đang làm việc toàn thời gian cho một công ty. Suốt gần 3 tháng, anh tận dụng 3 - 4 tiếng mỗi tối để xây dựng đề tài nghiên cứu sao cho bám sát các tiêu chí khắt khe của học bổng.

Để đảm bảo tính thuyết phục, anh nhấn mạnh vào những thách thức của đề tài trong 4 năm bằng các con số và bằng chứng rõ ràng. Sự chuẩn bị bền bỉ đó đã giúp anh có đủ bản lĩnh để bước vào thử thách khắc nghiệt nhất của hành trình: vòng phỏng vấn quyết định.

Tại vòng này, anh phải đối mặt với áp lực lớn khi được yêu cầu gói gọn toàn bộ bản thuyết trình dự án 4 năm trong vỏn vẹn 10 phút. "Có thời điểm, 4 giờ sáng giáo sư vẫn giúp tôi chỉnh sửa bài thuyết trình. Sau khi hoàn thành là vô số những lần tôi tự thuyết trình trước giáo sư, trước bạn bè để có những góp ý nhằm hoàn thiện hơn", anh Tài nhớ lại.

Đằng sau nỗ lực phi thường của một nhà khoa học vươn ra biển lớn, còn là một Lê Ngọc Tài giản dị, tình cảm và nặng lòng với cội nguồn. Thầy Nguyễn Cảnh Tài, giáo viên chủ nhiệm lớp 12 của tiến sĩ Tài, cho biết anh kín tiếng, chăm chỉ và có ý thức rất tốt. "Không chỉ âm thầm tham gia nhóm thiện nguyện "Hơi ấm tình người" đỡ đầu học sinh nghèo hiếu học tại địa phương, vào tháng 5 vừa qua, em còn cùng tôi về thăm và giúp đỡ người già neo đơn ở quê nhà", thầy nói.

Bà Nguyễn Thị Bùi, mẹ của tiến sĩ Tài, cho biết Tài là con út trong gia đình có 7 anh chị em. Tháng 10.2023, hai vợ chồng bà sang Mỹ và ở lại 3 tháng nhân dịp con trai út chuẩn bị nhận bằng tiến sĩ. Khoảnh khắc nhìn con bước lên bục nhận bằng, bà Bùi mừng rơi nước mắt. "Tôi vừa vui vừa thương con. Con chăm học, tự bươn chải. Gia đình tôi rất tự hào về con", bà chia sẻ.

Nhìn lại hành trình dài từ cậu học trò trường làng đến nhà nghiên cứu tại MIT, tiến sĩ Tài khẳng định điều quan trọng nhất không phải là xuất phát điểm, mà là sự kiên trì, tinh thần học hỏi và can đảm bước ra khỏi vùng an toàn.