Gần 10 năm trùng tu Tòa án Nhân dân TP.HCM
Trải qua hơn một thế kỷ đối mặt với thời gian, trụ sở Tòa án Nhân dân TP.HCM xuống cấp trầm trọng. Mái ngói hư hỏng gây dột nát, các mảng vữa tường bị bong tróc, trần gỗ bị mục và hệ thống cửa gỗ bị mối mọt tấn công. Dự án trùng tu tổng thể đã được khởi xướng cách đây hàng chục năm với mục tiêu phục hồi nguyên trạng kiến trúc cổ điển.
Theo đại diện Tòa án Nhân dân TP.HCM, dự án trùng tu được chuẩn bị từ năm 1996 nhưng phải đến đầu năm 2016 mới chính thức được khởi công. Quá trình này được thực hiện theo nguyên tắc "cuốn chiếu" để đảm bảo các phiên tòa vẫn diễn ra bình thường.
Toàn cảnh diện mạo mới của Tòa án Nhân dân TP.HCM sau khi được trùng tu
ẢNH: PHẠM HỮU
Sau khi hoàn tất trùng tu, tòa nhà mang một diện mạo mới nhưng vẫn giữ được sự uy nghiêm, cổ kính, đồng thời kết cấu không gian chữ H của tòa nhà được trả lại nguyên thủy
ẢNH: PHẠM HỮU
Các giai đoạn trùng tu bao gồm chuẩn bị và hạ giải; tu bổ khối nhà chính; hoàn thiện và cảnh quan. Trong đó, giai đoạn chuẩn bị và hạ giải, các cơ quan chức năng tiến hành đánh giá hiện trạng từng viên gạch, mái ngói và cấu kiện gỗ. Những hạng mục không phải nguyên bản, được xây dựng tạm bợ sau này như các nhà tiền chế, nhà xe, căn tin cũ đã bị dỡ bỏ để trả lại không gian chữ H nguyên thủy.
Giai đoạn tu bổ khối nhà chính là tập trung vào việc thay thế các bộ vì kèo gỗ bị mục, lợp lại ngói theo đúng quy chuẩn cổ. Toàn bộ lớp sơn cũ trên tường được cạo sạch để phủ lớp sơn mới. Màu sơn được nghiên cứu rất kỹ dựa trên các lớp mẫu cũ để tái hiện lại tông màu vàng đất đặc trưng của kiến trúc Đông Dương xưa.
Cuối cùng là giai đoạn hoàn thiện và cảnh quan, tu bổ các phòng xét xử nội bộ, lắp đặt hệ thống điện, âm thanh và điều hòa không khí ẩn sâu trong tường để không làm mất đi vẻ thẩm mỹ. Khu vực sân vườn, cổng sắt và hành lang ngoại vi được thực hiện sau cùng để tôn vinh vẻ đẹp tổng thể của di tích.
Sau khi hoàn tất trùng tu, tòa nhà đã mang một diện mạo mới đầy sức sống nhưng vẫn giữ được sự uy nghiêm, cổ kính vốn có. Sảnh chính tầng 2 là không gian quan trọng nhất, rộng hơn 100 m2 với hệ thống hàng cột lớn vây quanh. Sau trùng tu, các mảng phù điêu trên trần sảnh được làm nổi bật, các hàng cột được sơn sửa lại tạo cảm giác vững chãi và uy nghi. Cầu thang chính, lối đi dẫn từ tầng trệt lên sảnh chính đã được phục hồi nguyên vẹn.
Quá trình này được thực hiện theo nguyên tắc "cuốn chiếu" để đảm bảo các phiên tòa vẫn diễn ra bình thường. Trong ảnh là một trong những phòng xét xử sau khi trùng tu
ẢNH: PHẠM HỮU
Phòng xét xử (phòng xử A và các phòng xử nhỏ) được chỉnh trang theo hướng hiện đại về công năng nhưng cổ điển về hình thức. Nội thất bàn ghế chủ tọa và hội đồng xét xử được làm từ gỗ tự nhiên màu nâu, thiết kế đơn giản nhưng tinh tế, phù hợp với quy định về trang trí phòng khánh tiết tòa án.
Hệ thống hành lang đệm bao quanh tòa nhà được thông thoáng trở lại, thực hiện đúng chức năng giảm nhiệt và đón gió tự nhiên, giúp tòa nhà luôn mát mẻ mà không cần phụ thuộc hoàn toàn vào máy lạnh.
Hy vọng sẽ mở cửa đón khách trong tương lai
Ông Phù Quốc Tuấn, Chánh văn phòng Tòa án Nhân dân TP.HCM cho biết năm 2012, công trình được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là di tích kiến trúc nghệ thuật cấp Quốc gia. Tọa lạc trong quần thể kiến trúc tiêu biểu nhất của khu vực trung tâm TP.HCM, công trình có mối tương quan hài hòa với trụ sở UBND TP.HCM, Bưu điện Thành phố và Hội trường Thống Nhất.
Sau hơn 140 năm tồn tại, nhiều hạng mục đã xuống cấp nghiêm trọng. Việc trùng tu đã gìn giữ được một tác phẩm kiến trúc kết hợp tinh tế giữa phong cách châu Âu và yếu tố bản địa, với những chi tiết đặc sắc như tượng thần công lý, phù điêu người Việt xưa được bảo tồn nguyên vẹn. Đồng thời, công trình sau trùng tu mang lại diện mạo xứng đáng cho Tòa án Nhân dân TP.HCM trong bối cảnh thành phố vừa mới hợp nhất với diện tích, quy mô dân số và nền kinh tế lớn hơn rất nhiều, thể hiện sự quan tâm sát sao của các cấp từ Trung ương đến địa phương và Tòa án Nhân dân Tối cao.
Quan cảnh phía sân lớn, trước cửa vào của tòa án
ẢNH: PHẠM HỮU
Dãy tòa nhà phía trái của tòa
ẢNH: PHẠM HỮU
Cũng theo ông Tuấn, việc trùng tu một công trình di tích kiến trúc nghệ thuật cấp Quốc gia có những yêu cầu riêng so với công trình thông thường, chẳng hạn các phương án kỹ thuật cần được cơ quan chuyên môn từ Trung ương đến địa phương thẩm định theo Luật Di sản văn hóa, phải đảm bảo hoạt động xét xử vẫn phải diễn ra bình thường trong suốt thời gian trùng tu, hay việc di dời hồ sơ lưu trữ cần được thực hiện cẩn trọng.
Về tư pháp, việc trùng tu tạo điều kiện làm việc tốt hơn cho cán bộ, công chức, góp phần nâng cao chất lượng xét xử, bảo vệ pháp chế Xã hội Chủ nghĩa, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.
Còn về văn hóa và du lịch, trên thế giới, nhiều tòa án không chỉ là nơi thực thi công lý mà còn là điểm du lịch nổi tiếng nhờ vẻ đẹp kiến trúc và bề dày lịch sử. Trụ sở Tòa án Nhân dân TP.HCM sau trùng tu hoàn toàn có tiềm năng trở thành một điểm nhấn kiến trúc đặc sắc của TP.HCM.
Đặc biệt, tương tự như việc UBND TP.HCM đã mở cửa trụ sở (cũng là một di tích kiến trúc nghệ thuật cấp Quốc gia) cho người dân và du khách tham quan vào các dịp cuối tuần. Do đó, ông Tuấn kỳ vọng trụ sở Tòa án Nhân dân TP.HCM sau khi hoàn thành trùng tu cũng sẽ mở cửa đón người dân đến chiêm ngưỡng vẻ đẹp kiến trúc của công trình hơn 140 năm tuổi này vào cuối tuần.
Trụ sở Tòa án Nhân dân TP.HCM sau trùng tu hoàn toàn có tiềm năng trở thành một điểm nhấn kiến trúc đặc sắc của TP.HCM
ẢNH: PHẠM HỮU
Việc mở cửa tham quan không chỉ giúp người dân hiểu thêm về di sản kiến trúc của TP.HCM, mà còn là cơ hội để tuyên truyền, giáo dục pháp luật, giúp người dân cảm nhận sự gần gũi, minh bạch của cơ quan tư pháp, đồng thời góp phần xây dựng công trình sau trùng tu sẽ trở thành niềm tự hào về di sản kiến trúc nghệ thuật giữa lòng thành phố hiện đại.
Bình luận (0)