Tổng lực kích cầu cuối năm

DOANH NGHIỆP du lịch, nhà bán lẻ 'bắt tay' thúc đẩy mua sắm

Ngày 11.11 vừa qua, UBND TP.HCM tổ chức lễ công bố chương trình "Vibrant HCMC - Shopping Season 2026", khởi động chuỗi hoạt động mua sắm, tiêu dùng và trải nghiệm trên toàn địa bàn thành phố dịp cuối năm 2026 và Tết Nguyên đán 2027 (Chương trình được triển khai từ ngày 1.11.2026 - 5.2.2027). Với thông điệp "TP.HCM - Sống động từng trải nghiệm", chương trình hướng đến kết nối các lĩnh vực thương mại, du lịch, văn hóa, thể thao, ẩm thực, giải trí, công nghệ và tài chính, qua đó tạo thêm động lực thúc đẩy tiêu dùng, hỗ trợ doanh nghiệp (DN) và tăng trưởng thương mại - dịch vụ.

Ảnh: Nhật Thịnh

Điểm mới của chương trình năm nay là phương thức liên kết "5 trong 1", kết hợp mua sắm, giải trí, du lịch, thương mại điện tử và thanh toán số. Thay vì triển khai riêng lẻ các hoạt động khuyến mại, thành phố hướng đến hình thành hệ sinh thái mua sắm, tiêu dùng và trải nghiệm, kết nối các sự kiện, điểm đến, hệ thống phân phối và nền tảng trực tuyến. Các DN, đối tác đăng ký 150 chương trình khuyến mại quy mô lớn, với tổng giá trị ưu đãi trên 270 tỉ đồng, gồm voucher, giảm giá trực tiếp, hỗ trợ lãi suất, quà tặng điện tử và các ưu đãi khác dành cho người dân, du khách. Các hoạt động mua sắm và ưu đãi được triển khai sôi động tại nhiều trung tâm thương mại và không gian công cộng lớn tại thành phố.

Phát biểu tại buổi lễ, ông Trương Minh Huy Vũ, Phó chủ tịch UBND TP.HCM, cho biết chương trình không chỉ kết nối các hoạt động mua sắm trên không gian thực tế mà còn mở rộng sang không gian số, hình thành trục dữ liệu liên thông, tạo điều kiện phát triển thương mại, dịch vụ và bán lẻ trên địa bàn.

Tương tự, trong 2 tháng cuối năm, ngành du lịch và bán lẻ Hà Nội cũng triển khai đa dạng các giải pháp kích cầu. Các sản phẩm, chương trình tập trung vào những tour du lịch tiêu biểu, đặc trưng, có khả năng tạo trải nghiệm và tiềm năng kết nối thị trường, theo định hướng phát triển du lịch văn hóa - di sản, du lịch đêm, ẩm thực và các sự kiện, lễ hội cuối năm. Chẳng hạn, nhóm tour di sản - văn hóa - lịch sử có chương trình "Nghỉ dưỡng xanh giữa lòng văn hóa" tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam; "Chùa Hương - hành hương và khám phá, trải nghiệm sản vật địa phương" trong khi nhóm sản phẩm ẩm thực, mua sắm, du lịch đêm có chương trình Đêm 2 "Sống như những đóa hoa" và Đêm 3 "Lửa thanh xuân" do Ban Quản lý di tích Nhà tù Hỏa Lò thực hiện; chương trình biểu diễn "Tinh hoa Bắc bộ" tại Khu du lịch Tuần Châu - Hà Nội…

Song song, từ nay đến cuối năm 2026, thành phố sẽ tổ chức các sự kiện, lễ hội, hoạt động xúc tiến nhằm kích thích chi tiêu. Trong đó có Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội năm 2026 (lần thứ 5); Lễ hội Áo dài du lịch Hà Nội năm 2026; Không gian quảng bá văn hóa, thể thao, du lịch Hà Nội tại Liên hoan phim quốc tế Hà Nội lần thứ VIII… Nhiều tỉnh, thành phố khác cũng có những chương trình lễ hội, kích cầu nội địa và góp phần thúc đẩy tiêu dùng mang đậm dấu ấn địa phương như Festival Trà quốc tế - Thái Nguyên 2026, Festival hoa Đà Lạt...

Trên phạm vi toàn quốc, Bộ Công thương sẽ tổ chức "Chương trình khuyến mại tập trung quốc gia lần 2 năm 2026 - The Second Vietnam Grand Sale in 2026" từ ngày 1.12.2026 - 5.1.2027. Khi đó, các DN đều có thể tham gia và giảm giá đến mức tối đa 100%.

Khơi thông sức mua, tạo hiệu ứng lan tỏa

TS Huỳnh Thanh Điền (Trường ĐH Nguyễn Tất Thành) đánh giá chương trình kích cầu tiêu dùng cuối năm của TP.HCM cũng như của các địa phương là giải pháp tích cực nhằm thúc đẩy sức mua, hỗ trợ DN tiêu thụ hàng hóa và tạo động lực tăng trưởng cho khu vực thương mại, dịch vụ. Điểm đáng chú ý là sự kết hợp giữa mua sắm, du lịch, giải trí, thương mại điện tử và thanh toán số, qua đó mở rộng không gian tiêu dùng và tạo hiệu ứng lan tỏa đến sản xuất, việc làm. Khi đồng loạt các DN nhà nước, các hệ thống bán lẻ quy mô lớn hay những "ông lớn" ngành hàng không, du lịch… tiên phong triển khai các chương trình bình ổn giá, khuyến mại diện rộng trong dịp mua sắm cao điểm cuối năm thì sẽ kéo theo hiệu ứng cạnh tranh, thúc đẩy các cơ sở kinh doanh tư nhân khác có thêm áp lực điều chỉnh giá để giữ chân khách hàng.

ẢNH: NHẬT THỊNH

Tuy nhiên, vẫn còn một "mắt xích" cần vào cuộc trong cuộc tổng lực kích cầu cuối năm này, đó là sự đồng hành của hệ thống ngân hàng trong việc triển khai các gói vay tiêu dùng nhỏ lẻ với lãi suất ưu đãi. Chẳng hạn, có thể xây dựng các gói vay trị giá vài chục triệu đồng mỗi suất để người dân dễ dàng tiếp cận nguồn vốn mua sắm trả góp những vật dụng thiết yếu như xe máy, máy tính, điện thoại hay đồ gia dụng. Đây là cách hỗ trợ những người có nhu cầu nhưng chưa đủ khả năng tài chính để mua sắm ngay, đồng thời tạo thêm đầu ra cho DN sản xuất và hệ thống bán lẻ. Bên cạnh đó, việc chủ động khơi thông dòng tiền trong dân thông qua chi trả lương, thưởng sớm cho người lao động cũng là giải pháp thiết thực. Cơ quan nhà nước và cộng đồng DN có thể vận động, phối hợp đẩy sớm lịch chi trả lương, thưởng hoặc các khoản trợ cấp trước thời điểm mua sắm cao điểm. Khi có tiền sớm hơn, người lao động sẽ chủ động phân bổ tài chính, mua sắm từ trước thay vì dồn nhu cầu vào sát tết.

Chuyên gia kinh tế Trần Anh Tùng (Trưởng ngành Quản trị kinh doanh, Khoa Quản trị kinh doanh Trường ĐH Kinh tế - Tài chính TP.HCM) nhận xét: Điểm đáng chú ý của đợt tổng lực kích cầu lần này không nằm ở từng chính sách riêng lẻ, mà ở khả năng tạo ra hiệu ứng cộng hưởng giữa đầu tư, sản xuất và tiêu dùng. Cụ thể, đầu tư công tạo đơn hàng cho DN; giảm thuế, phí giúp cải thiện dòng tiền; còn kích cầu tạo thị trường tiêu thụ sản phẩm. Về phía cung, giải ngân đầu tư công tạo nhu cầu cho thép, xi măng, xây dựng, vận tải và lao động. Trong khi đó, giảm chi phí năng lượng, thuế và phí giúp DN duy trì biên lợi nhuận, giảm nhu cầu vay vốn, qua đó có thêm nguồn lực sản xuất. Về phía cầu, người dân tiết kiệm được chi phí sinh hoạt sẽ có thêm thu nhập khả dụng. Số tiền tiết kiệm đó sẽ chuyển thành GDP bổ sung khi thực sự được chi tiêu cho hàng hóa, dịch vụ có giá trị gia tăng trong nước. Chẳng hạn, nếu các chính sách giúp DN và hộ gia đình giữ lại 20.000 tỉ đồng, giả định 60% được chi tiêu thêm, sẽ tạo 12.000 tỉ đồng cầu danh nghĩa ban đầu.

Mặc dù vậy, ông Trần Anh Tùng cho rằng vẫn còn một khoảng trống rất lớn của tiêu dùng cần được nhanh chóng thúc đẩy, đó là mức chi tiêu của khách du lịch quốc tế. Ước tính, chỉ cần tăng mức chi tiêu bình quân của du khách tăng 10%, nền kinh tế có thể thu hút thêm 2,4 tỉ USD mà không cần tăng lượng khách. Tuy nhiên, thực tế chi tiêu của du khách tại Việt Nam vẫn chưa tương xứng. Nguyên nhân là hàng loạt "cỗ máy hút tiền" như kinh tế đêm, trung tâm mua sắm miễn thuế, tổ hợp giải trí và sản phẩm du lịch có giá trị cao vẫn chưa được kích hoạt đúng nghĩa. Ngay như trung tâm kinh tế lớn nhất là TP.HCM có lợi thế về khách quốc tế, hàng không, thương mại và dịch vụ nhưng vẫn chưa hình thành được một hệ sinh thái mua sắm đủ sức giữ chân du khách như Singapore hay Bangkok (Thái Lan). Vì thế, riêng với ngành du lịch cần nhanh chóng chuyển từ xúc tiến du lịch đơn thuần sang chính sách phát triển tiêu dùng du lịch. Đơn cử như TP.HCM nên thí điểm khu thương mại - giải trí hoạt động đến 2 - 3 giờ sáng, hoàn thuế điện tử thuận tiện, mở rộng cửa hàng miễn thuế theo quy định và lựa chọn nhà đầu tư đủ năng lực phát triển tổ hợp mua sắm quy mô lớn.

Phát triển thị trường nội địa

Theo các chuyên gia kinh tế, với hơn 100 triệu dân và đóng góp khoảng 55 - 60% GDP, thị trường nội địa không chỉ là động lực tăng trưởng mà còn là dư địa phát triển rất lớn của nền kinh tế.

ẢNH: NHẬT THỊNH

TS Lê Duy Bình, Giám đốc điều hành Economica Việt Nam, phân tích tiêu dùng nội địa là một trụ cột đóng góp trực tiếp cho tổng cầu (GDP) của nền kinh tế, bên cạnh việc tiêu dùng của Chính phủ, xuất nhập khẩu và đầu tư. Sau 10 tháng năm nay, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng theo giá hiện hành tăng 13,5% so với cùng kỳ năm trước, nếu loại trừ yếu tố giá tăng 7,7% (cùng kỳ năm 2025 tăng 7,4%). Trong 2 tháng cuối năm, thị trường nội địa càng trở nên quan trọng, nếu vẫn tiếp tục giữ được mức tăng trưởng như thời gian qua thì sẽ đóng góp lớn cho nền kinh tế.

Vị chuyên gia nhấn mạnh: Tiêu dùng trong nước phát triển không chỉ giúp đạt mục tiêu tăng trưởng cao trong năm nay mà còn mang ý nghĩa rất lớn cho trung hạn và dài hạn của kinh tế VN. Đó là việc chúng ta sẽ chuyển dần sang mô hình tăng trưởng mới, dựa vào tiêu dùng nội địa thay cho phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu. Từ đó tăng khả năng chống chịu, tăng cường nội lực cho nền kinh tế. Gần đây, Chính phủ đã thực hiện một số chính sách như giảm 30% thuế thu nhập cá nhân cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và 30% thuế thu nhập DN cho đối tượng có doanh thu không vượt mức 10 tỉ đồng/năm hay giảm thuế, phí liên quan xăng dầu, giảm giá điện... là phù hợp để kiểm soát lạm phát, giúp hàng hóa ổn định. Nhưng điều quan trọng là phải làm thế nào để tăng thu nhập khả dụng cho người dân. Bởi khi có thêm tiền thì người dân mới tăng chi tiêu, từ đó mới phát triển được thị trường tiêu dùng nội địa.

Qua đó, TS Lê Duy Bình nhấn mạnh: Chính phủ vẫn cần tiếp tục thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp khác mang tính bổ trợ ngoài các chương trình khuyến mại, giảm giá mà nhiều địa phương đang thực hiện. Chẳng hạn, giảm thuế mạnh hơn nữa. Song song, cần gia tăng chính sách hỗ trợ cho các đối tượng yếu thế, hỗ trợ người nghèo, người có công... Đồng thời, vẫn có một số vấn đề cần tiếp tục theo dõi, trước hết là nguy cơ lạm phát còn cao. Hay lãi suất vẫn ở mức cao sẽ ảnh hưởng lớn tới hoạt động sản xuất, kinh doanh, đầu tư và tiêu dùng trong nước. Vì vậy, cần tiếp tục kiềm chế lạm phát, tạo tiền đề để giảm lãi suất, qua đó hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh và tăng trưởng kinh tế...

Ông Trần Anh Tùng cũng nhìn nhận: Trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, bảo hộ thương mại gia tăng, hoạt động xuất khẩu và sản xuất - kinh doanh trong nước đang chịu nhiều tác động, thị trường nội địa chính là bộ đệm giúp kinh tế Việt Nam giảm phụ thuộc vào biến động xuất khẩu. Từ tháng 1 - 8.2026, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng của Việt Nam đạt 5,24 triệu tỉ đồng, tăng 13,3% so với cùng kỳ. Nếu sức mua tăng thêm 1% trên quy mô này, doanh thu danh nghĩa tương ứng khoảng 52.355 tỉ đồng, gần 2 tỉ USD. Nếu giả định 40% doanh số tăng thêm chuyển thành giá trị gia tăng trong nước, tác động trực tiếp tương ứng khoảng 4.000 - 4.400 tỉ đồng. Trường hợp TP.HCM là ví dụ cụ thể. Chương trình Vibrant HCMC - Shopping Season 2026 đặt mục tiêu giao dịch trên 30.000 tỉ đồng, trong đó 10.000 - 11.000 tỉ đồng được kỳ vọng là doanh số tăng thêm nhờ kích cầu. Điều này cho thấy sức mạnh không chỉ nằm ở quy mô dân số mà ở thu nhập thực tế và khả năng chuyển sức mua thành giá trị sản xuất trong nước.