Tổng thống Israel chọn đối thủ của ông Netanyahu để giao thành lập chính phủ mới

ẢNH: AP

Hãng Reuters ngày 8.11 đưa tin Tổng thống Israel Isaac Herzog đã chọn ông Gadi Eisenkot, đối thủ mạnh nhất của Thủ tướng Benjamin Netanyahu, để giao nhiệm vụ thành lập chính phủ mới, sau cuộc bầu cử rơi vào bế tắc khiến cả hai bên đều không có lộ trình rõ ràng để nắm quyền.

Ông Netanyahu, nhà lãnh đạo tại vị lâu nhất của Israel, đang nỗ lực duy trì quyền lực sau khi liên minh tôn giáo - dân tộc chủ nghĩa của ông mất thế đa số trong cuộc bầu cử ngày 27.10, dù vẫn là khối lớn nhất tại quốc hội.

Ông Eisenkot đã từ chối liên minh với các đảng phái Ả Rập, dù sự ủng hộ từ họ có thể giúp ông giành được đa số ghế trong quốc hội. Tuy nhiên, các nhà lãnh đạo Ả Rập vẫn đề cử ông Eisenkot là người đầu tiên đứng ra thành lập chính phủ, qua đó trao cho ông số lượng ủng hộ lớn nhất.

"Tổng thống Herzog đã mời ông Eisenkot đến phủ tổng thống. Tại đây, ông ấy sẽ được giao nhiệm vụ thành lập chính phủ vào ngày mai", người phát ngôn của Tổng thống Herzog cho biết hôm 7.11.

Trên X, ông Eisenkot cho rằng "đã đến lúc thành lập một chính phủ khẩn cấp quốc gia", đồng thời tuyên bố sẽ nỗ lực hết sức để đảm bảo rằng xứng đáng với trọng trách này.

Sau khi Eisenkot được đề cử, dự kiến sẽ có những tuần đàm phán kéo dài. Ông có 28 ngày để nỗ lực thành lập chính phủ, với khả năng được gia hạn thêm 14 ngày.

Các lộ trình tiềm năng để ông nắm quyền bao gồm thành lập một chính phủ thiểu số với sự ủng hộ từ các đảng của người Ả Rập đối với những vấn đề then chốt, liên minh với các đảng Do Thái giáo cực hữu mà trước đây ông cùng các đồng minh từng tránh xa hoặc xây dựng một chính phủ đoàn kết với ông Netanyahu.

ẢNH: REUTERS

Các nhà phân tích cho rằng cả 3 phương án này đều khó có khả năng trở thành hiện thực. Theo quy trình, nếu ông Eisenkot thất bại, một ứng viên khác có thể thử đứng ra thành lập chính phủ. Nếu ứng cử viên đó cũng thất bại, quốc hội có thể đề cử một người khác.

Quy trình này có thời hạn khoảng 100 ngày. Nếu không ai thành công, một cuộc bầu cử khác sẽ được tổ chức.

Đảng Likud của ông Netanyahu giành được số ghế nhiều nhất trong số các đảng riêng lẻ với 27 ghế tại Quốc hội Israel gồm 120 ghế. Tuy nhiên, liên minh tôn giáo - dân tộc chủ nghĩa của ông chỉ đạt tổng cộng 53 ghế, chưa đủ để chiếm thế đa số 61 ghế.

Đảng Yashar của ông Eisenkot trở thành đảng lớn thứ hai với 21 ghế, trong khi liên minh của ông, gồm 4 đảng do người Do Thái lãnh đạo, chỉ giành được 48 ghế. Hai đảng đại diện cho cộng đồng thiểu số người Ả Rập tại Israel giành được số ghế chưa từng có là 19 ghế.