Cục diện bất định hậu bầu cử Israel

Bế tắc

Kết quả sơ bộ cuộc bầu cử hôm 27.10 tại Israel cho thấy không đảng nào giành được quá bán số ghế tại quốc hội 120 ghế. Tờ The Times of Israel dự phóng đảng Likud của Thủ tướng Benjamin Netanyahu và đồng minh chỉ có 53 ghế, trong khi đảng của cựu Tổng tham mưu trưởng quân đội Gadi Eisenkot và phe phản đối ông Netanyahu có 48 ghế. 

Các đảng Ả Rập - chủ yếu là người Israel gốc Palestine (đại diện cho khoảng 21% dân số) - được dự báo giành 19 ghế. Quá trình kiểm đếm những lá phiếu còn lại đang diễn ra nhưng được cho là không làm thay đổi đáng kể cục diện.

ẢNH: REUTERS

Mặc dù khối Ả Rập có chiến thắng lịch sử, giới quan sát nhận định rằng khả năng các đảng cực hữu liên minh của ông Netanyahu bắt tay với họ là điều gần như không thể xảy ra. Trong khi đó, ông Eisenkot vẫn để ngỏ khả năng liên minh với phe Ả Rập nhưng đưa ra điều kiện khắt khe: công nhận Israel là nhà nước của người Do Thái và coi Hamas là tổ chức cực đoan.

Về khả năng các đảng Do Thái bắt tay với các đảng Ả Rập để lập chính phủ, nhà bình luận chính trị Aviv Bushinsky nhận xét "xã hội Israel chưa sẵn sàng cho điều đó trước ngày 7.10 (ngày Hamas tấn công Israel năm 2023 - NV) và chắc chắn là cũng chưa sau ngày đó". Một khả năng khác là phe đối lập và phe Ả Rập gác lại bất đồng để loại ông Netanyahu, hoặc một lựa chọn còn đang gây tranh luận là vị thủ tướng bắt tay với chính đối thủ Eisenkot.

Tuần sau, Tổng thống Isaac Herzog sẽ chỉ định người được lập chính phủ mới, thường là lãnh đạo đảng có nhiều phiếu nhất. Sự bế tắc trong việc lập chính phủ sẽ khiến Israel đối mặt với khả năng bầu cử lại vào đầu năm sau, viễn cảnh mà ông Herzog tuyên bố muốn tránh. Trong thời gian đó, ông Netanyahu vẫn sẽ là thủ tướng tạm quyền.

Khôi phục tấn công Iran?

Kết quả của cuộc bầu cử lần này đối với ông Netanyahu được đánh giá là tốt hơn so với dự báo. Vị thủ tướng vẫn còn một con đường để củng cố vị thế cầm quyền là tham gia chiến dịch quân sự mới nhằm vào Iran. Trước bầu cử, ông đã nhiều lần đe dọa khôi phục chiến sự nhằm giải quyết chính quyền hiện tại ở Tehran "một lần và mãi mãi".

Trong khi đó, Phó tổng thống Mỹ JD Vance đã liên lạc với Thư ký Hội đồng An ninh quốc gia tối cao Iran Mohsen Rezaei về việc khôi phục đàm phán hòa bình nhằm ngăn ngừa chiến sự tái diễn. Tổng thống Donald Trump xác nhận việc này và cho hay đó là ý tưởng do cấp phó đề xuất. Mặt khác, AP loan tin giới chức Mỹ đã cảnh báo các đồng minh Trung Đông chuẩn bị cho một chiến dịch quân sự "ngắn và dữ dội" sau bầu cử giữa kỳ Mỹ (ngày 3.11) và về nguy cơ Iran đáp trả.

Nhà Trắng chưa bình luận về thông tin này trong khi Iran cảnh báo "tác động tàn khốc" đối với các thị trường năng lượng thế giới từ bất kỳ cuộc phiêu lưu quân sự nào của Israel. Theo tờ The Jerusalem Post, cuộc xung đột tái bùng phát với Iran sẽ chuyển hướng sự chú ý của công chúng Israel khỏi các rắc rối chính trị nội bộ sang vấn đề an ninh quốc gia, qua đó tạo lợi thế cho ông Netanyahu trong đàm phán lập chính phủ với ông là người đứng đầu.