ÁP LỰC KÉP CỦA SIÊU ĐÔ THỊ GIÁO DỤC
Với gần 2,6 triệu học sinh (HS) và khoảng 180.000 cán bộ, giáo viên (GV), nhân viên tại 3.428 cơ sở giáo dục các cấp, hệ thống giáo dục của TP.HCM có quy mô lớn nhất cả nước và đang đứng trước áp lực kép từ việc sáp nhập và biến động dân số.
Trường tiểu học Trần Đại Nghĩa (P.Bình Hưng Hòa, TP.HCM) được xây dựng để phục vụ nhu cầu học tập của người dân trong khu vực có mật độ dân cư cao
ẢNH: VŨ QUỐC ĐOAN
Tính trung bình mỗi năm TP.HCM tăng cơ học từ 50.000-60.000 HS và khoảng 24% HS không thường trú. Điều này dẫn tới quá tải cục bộ ở các khu công nghiệp, khu chế xuất, khu đô thị mới; từ đó phá vỡ sĩ số chuẩn, cản trở mục tiêu học 2 buổi/ngày và chỉ tiêu trường đạt chuẩn quốc gia.
Ông Nguyễn Văn Hiếu, Giám đốc Sở GD-ĐT, cho biết tính đến nay tỷ lệ trung bình toàn TP đạt con số 277 phòng học/10.000 dân. Tuy nhiên số trung bình này đang che lấp sự đứt gãy hạ tầng tại khu vực Bình Dương cũ và các vành đai công nghiệp.
Cụ thể, theo thống kê từng khu vực của Sở GD-ĐT TP.HCM, khu vực 1 (TP.HCM cũ) đã tiệm cận chuẩn, đạt 297 phòng/10.000 dân và "điểm nóng" rơi vào địa bàn các quận 12, Gò Vấp, các huyện Hóc Môn, Bình Chánh trước sáp nhập.
TP.HCM bứt tốc hoàn thiện hàng loạt trường học mới, giải bài toán ‘thiếu phòng học’
Khu vực 2 (Bình Dương cũ) chỉ đạt khoảng 200 phòng/10.000 dân, được coi là "báo động đỏ", mất cân đối trầm trọng với tốc độ tăng dân số cơ học cực cao do địa phương có nhiều khu công nghiệp, khu chế xuất.
Trong khi đó, khu vực 3 (Bà Rịa-Vũng Tàu cũ) đã vượt chuẩn với tỷ lệ 316 phòng/10.000 dân và chỉ thiếu hụt cục bộ ở một số ít phường, xã.
Số liệu của Sở GD-ĐT TP.HCM cho thấy sau sáp nhập, một số phường tồn tại tình trạng quá tải trường, lớp. Chẳng hạn tại P.Dĩ An, Trường THCS Võ Trường Toản có 99 lớp với 4.534 HS; Trường THCS Dĩ An có 78 lớp với 3.643 HS.
Hay tại P.An Phú có 8 trường công lập, gồm 2 trường mầm non, 5 trường tiểu học nhưng chỉ có 1 trường THCS. Trong đó cấp tiểu học với 232 lớp/10.625 HS nhưng chỉ 142 lớp/6.460 HS được học 2 buổi/ngày. Cấp THCS có 1 trường là Trường THCS Nguyễn Văn Trỗi với 103 lớp/4.658 HS, song chỉ có 54 phòng học, số phòng học không đáp ứng đủ số lớp nên chỉ học được 1 buổi/ngày.
Báo cáo từ P.An Phú cho thấy đầu năm học 2025-2026, dân số cơ học tăng nhanh kéo theo trung bình mỗi năm tăng thêm gần 2.000 HS, gây quá tải trường lớp, sĩ số trung bình 48-52 HS/lớp. Đa số các trường phải tận dụng tất cả các phòng chức năng để làm phòng học, gặp khó khăn khi dạy học 2 buổi/ngày.
Tại khu vực 1 có Trường tiểu học Ngô Quyền (Q.Bình Tân cũ) là trường công lập có đông HS nhất TP. Trường có 109 lớp với tổng số hơn 5.000 HS, sĩ số trung bình khoảng 47 HS/lớp. Tình trạng quá tải trường, lớp khiến các nhà trường gặp khó khăn trong việc bố trí lớp học và giảng dạy.
Từ nay đến hết năm 2026, TP dự kiến đưa vào sử dụng thêm 1.200 phòng học
ảnh: Vũ Quốc Đoan
TỪNG BƯỚC GIẢM SĨ SỐ HỌC SINH/LỚP
Theo Sở GD-ĐT, thời gian qua TP đã chỉ đạo ngành GD-ĐT rà soát, điều chỉnh quy hoạch mạng lưới trường lớp phù hợp với quy mô dân số từng địa bàn, thực hiện phân tuyến tuyển sinh hợp lý. Đồng thời đưa các dự án xây dựng mới, cải tạo, mở rộng trường học vào kế hoạch đầu tư công trung hạn. Bên cạnh đó, TP.HCM tăng cường đầu tư trang thiết bị dạy học; bố trí, bổ sung đội ngũ GV; từng bước giảm sĩ số HS/lớp theo lộ trình quy định của Bộ GD-ĐT.
Sở cho hay khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, việc chủ động rà soát quỹ đất, lập quy hoạch và đề xuất đầu tư xây dựng mới hoặc mở rộng các cơ sở giáo dục mầm non, tiểu học và THCS thuộc thẩm quyền và trách nhiệm trực tiếp của chính quyền cấp xã.
Sở GD-ĐT đề nghị các địa phương trực tiếp chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan xử lý theo thẩm quyền. Cụ thể, khẩn trương rà soát tình hình thực tế về mạng lưới trường lớp, quỹ đất giáo dục và nhu cầu học tập, học bán trú của HS trên địa bàn để có phương án bố trí nguồn lực đầu tư phù hợp. Tổ chức làm việc, đối thoại trực tiếp để làm rõ nội dung kiến nghị và thông tin cụ thể về kế hoạch đầu tư công trung hạn, các dự án trường học dự kiến triển khai và các giải pháp tạm thời nhằm đảm bảo quyền lợi học tập cho HS.
Giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM Nguyễn Văn Hiếu cho biết từ nay đến hết năm 2026, TP dự kiến đưa vào sử dụng thêm 1.200 phòng học, năm 2027 thêm 1.500 phòng, cơ bản đáp ứng nhu cầu chỗ học vào cuối năm 2027; phấn đấu đến năm 2030 đạt tỷ lệ 300 phòng học/10.000 dân trong độ tuổi đi học.
Giai đoạn từ 2026-2030, TP.HCM cần 17.483 phòng học
ảnh: Vũ Quốc Đoan
RÀ SOÁT TẤT CẢ QUỸ ĐẤT GIÁO DỤC
Giai đoạn từ 2026-2030, TP.HCM cần 17.483 phòng học, trong khi khả năng đáp ứng hiện chỉ đạt 12.814 phòng, dẫn đến thiếu hụt 4.669 phòng.
Liên quan đến công tác xây dựng trường lớp tại TP.HCM, vào giữa tháng 4, ông Nguyễn Phước Lộc, Phó bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ VN TP.HCM, có buổi làm việc với đại diện các sở, ngành, UBND 168 phường, xã, đặc khu về công tác xây dựng trường học.
Tại buổi làm việc này, Phó chủ tịch HĐND TP.HCM Huỳnh Thanh Nhân đề nghị các địa phương rà soát tất cả quỹ đất giáo dục, siết chặt quản lý đối với kế hoạch xây dựng trường học trong các dự án đầu tư bất động sản, không để xảy ra tình trạng đất xây trường bị chuyển đổi mục đích sử dụng. Đặc biệt, để hoàn thành mục tiêu 80% trường học đạt chuẩn quốc gia vào năm 2030 thì các dự án xây dựng mới trường học triển khai trong giai đoạn này phải đảm bảo chuẩn quốc gia.
Phó giám đốc Sở Tài chính TP.HCM Lai Xuân Đạt cho hay hiện nay nguồn vốn dành cho giáo dục đã được TP chỉ đạo bổ sung khoảng 65.000 tỉ đồng để chuẩn bị cho công tác xây dựng trường lớp. Theo đó, để đáp ứng nhu cầu, lãnh đạo các phường, xã đóng vai trò chủ chốt trong việc xác định quy hoạch phù hợp và chọn vị trí xây dựng; xác định quy mô xây dựng, thời gian hoàn thành và dự kiến nguồn vốn. Trên cơ sở đề xuất của UBND xã, phường, sở GD-ĐT tổng hợp thành danh mục ưu tiên. Sở Tài chính sẽ tham mưu với UBND TP cân đối ngân sách để đảm bảo không thiếu chỗ học.
Phó chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường đề nghị Sở GD-ĐT làm đầu mối tổng hợp nhu cầu trường lớp theo từng cấp học để điều tiết hợp lý trên toàn địa bàn, tránh đầu tư cục bộ. Đồng thời chú trọng nâng cao chất lượng, cải thiện môi trường học tập, khắc phục tình trạng trường lớp chật hẹp, thiếu sân chơi, đảm bảo cả 2 yêu cầu về số lượng và chất lượng.
Chỉ đạo về công tác xây dựng trường lớp, ông Nguyễn Phước Lộc yêu cầu ngành giáo dục và các địa phương đánh giá sát thực trạng hệ thống trường lớp theo từng cấp học, từng địa bàn. Trên cơ sở đó, chủ động đề xuất giải pháp bảo đảm đủ trường lớp cho HS trên địa bàn.
Về tổ chức thực hiện, ông Nguyễn Phước Lộc yêu cầu rà soát, xác định quỹ đất phát triển giáo dục và phải hình thành danh mục hoàn thiện theo hướng đồng bộ giữa các địa bàn, làm rõ hơn mức độ sẵn sàng triển khai của từng khu đất và gắn chặt hơn với danh mục dự án, tiến độ thực hiện và khả năng bố trí nguồn lực; không dàn trải; có trọng tâm, trọng điểm.
Phó bí thư Thành ủy TP.HCM nhấn mạnh quan điểm xuyên suốt: "Đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho phát triển, cho tương lai; xác định GD-ĐT là một trong những cơ sở quan trọng để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của TP; giáo dục phải bảo đảm công bằng, toàn diện, không rào cản, hướng tới nền giáo dục tiên tiến, hội nhập quốc tế".
Thí điểm nhiều mô hình giáo dục kiểu mẫu
Về định hướng phát triển, ông Nguyễn Phước Lộc, Phó bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ VN TP.HCM, bày tỏ mong muốn TP.HCM là địa phương thí điểm nhiều mô hình giáo dục kiểu mẫu, bảo đảm bao phủ toàn diện các bậc học. Theo đó, cần có mô hình mẫu về đầu tư cho phân luồng giáo dục sau THCS; phát triển giáo dục nghề nghiệp chất lượng cao; không để HS nào bị bỏ lại phía sau. Đặc biệt quan tâm trẻ em yếu thế, trẻ khuyết tật; đầu tư kiểu mẫu giáo dục chuyên biệt, kiểu mẫu giáo dục hội nhập. "Mô hình nào cũng có kiểu mẫu, có chuẩn mực để đầu tư cho đến nơi đến chốn", ông Nguyễn Phước Lộc nhấn mạnh.
Bình luận (0)