TP.HCM hướng tới đột phá du lịch văn hóa

CÁNH CỬA VĂN HÓA MỚI

Trong xu hướng phát triển du lịch hiện nay, du khách không chỉ tìm kiếm các hoạt động tham quan, vui chơi đơn thuần mà ngày càng quan tâm đến những trải nghiệm mang chiều sâu văn hóa, giúp hiểu hơn về lịch sử, con người và bản sắc của điểm đến. Xu hướng ấy càng được thể hiện rõ tại một đô thị hội tụ đa dạng văn hóa như TP.HCM.

Ảnh: VietCharm cung cấp

Nổi bật trong số chương trình văn hóa - nghệ thuật mới lạ, được đầu tư công phu với nỗ lực nâng tầm trải nghiệm của du khách phải kể đến VietCharm Show với mô hình nghệ thuật - ẩm thực trải nghiệm. Ông Phạm Đình Trung, Giám đốc marketing VietCharm, chia sẻ sự khác biệt của chương trình nằm ở việc không chỉ tạo ra một buổi biểu diễn, mà tạo ra một hành trình trải nghiệm văn hóa VN, từ các tiết mục biểu diễn đặc trưng khắp 3 miền đến tinh hoa ẩm thực truyền thống. Mỗi chi tiết trong chương trình, từ không gian, nghệ thuật đến ẩm thực, đều được xây dựng từ sự trân trọng bản sắc dân tộc và mong muốn kể những câu chuyện VN theo cách gần gũi, hiện đại và giàu cảm xúc.

Ông Trung nói thêm: "Chúng tôi mong VietCharm sẽ góp thêm một dấu ấn văn hóa cho TP.HCM, trở thành điểm check-in của du khách nước ngoài khi đến với thành phố mang tên Bác". Đại diện VietCharm Show cho biết chương trình được xây dựng với kỳ vọng trở thành một "cánh cửa văn hóa" của TP.HCM, nơi du khách có thể cảm nhận tinh thần VN một cách sống động thông qua nghệ thuật, âm nhạc, ẩm thực và những câu chuyện đời sống đậm chất Việt.

Ảnh: VietCharm cung cấp

"Chúng tôi không chỉ muốn khán giả xem một buổi biểu diễn, mà muốn họ mang về một ký ức, một cảm xúc và một sự thấu hiểu sâu sắc hơn về con người VN. Nếu làm tốt điều đó, VietCharm sẽ không đơn thuần là một sản phẩm giải trí hay du lịch, mà có thể trở thành một điểm hẹn văn hóa mang tính biểu tượng của TP.HCM. Bởi với chúng tôi, văn hóa không phải là điều để trưng bày, mà là nguồn sống, là bản sắc và cũng là cách VN đối thoại với thế giới bằng ngôn ngữ của cảm xúc và nghệ thuật", ông Phạm Đình Trung nhấn mạnh.

Một cái tên khác cũng gây chú ý thời gian qua là Museumoon vừa ra mắt hồi tháng 5. Đây là mô hình trình diễn nghệ thuật đa thể loại với những trải nghiệm tham quan - thưởng lãm các tác phẩm nghệ thuật đang trưng bày tại bảo tàng. Bên cạnh đó, Museumoon sáng tạo các loại hình biểu diễn nghệ thuật, giới thiệu đến công chúng những format - nghệ sĩ - thể loại nghệ thuật trình diễn khác nhau, tạo nên một đời sống văn hóa nghệ thuật về đêm tại bảo tàng. Chương trình gián tiếp tạo sức sống mới để Bảo tàng Mỹ thuật TP.HCM có thể sáng đèn phục vụ người dân và du khách thay vì đóng cửa sau 17 giờ như hiện nay.

Ảnh: Museumoon cung cấp

"Xa hơn, chúng tôi cũng sẽ phát triển các loại hình trình diễn khác nhau, và tìm đến những bảo tàng khác để tối ưu hóa không gian và mang đến trải nghiệm thưởng thức nghệ thuật khác nhau ở nhiều vùng đất khác nhau", ông Vân Trình - Giám đốc sản xuất, đạo diễn Museumoon, chia sẻ và cho biết thêm: "Museumoon mang hoài bão trở thành một chương trình có thương hiệu - trình diễn định kỳ và có thể đi đến được nhiều không gian di sản khác nhau, tạo nên một lựa chọn thú vị cho công chúng và du khách; đồng thời tối ưu không gian, quảng bá cho những điểm chạm văn hóa di sản trở thành một không gian nghệ thuật đặc biệt, có chiều sâu và mang đến trải nghiệm khác biệt dành cho những người yêu nghệ thuật; và xa hơn, tạo nên một đời sống văn hóa thưởng thức văn nghệ thú vị cho người dân".

Trước những cái tên kể trên, À Ố Show (ra mắt 2013) từng ghi dấu ấn khi kết hợp trình diễn xiếc tre, múa và âm nhạc dân tộc, tái hiện sự đối lập nhưng hài hòa giữa làng quê Nam bộ thanh bình và nhịp sống đô thị sôi động, mang đến trải nghiệm văn hóa độc đáo cho du khách. Sau hơn một thập niên hoạt động, chương trình đã thực hiện hơn 1.250 suất diễn, phục vụ trên 300.000 lượt khán giả, trở thành một trong những hình mẫu tiêu biểu của nghệ thuật kể chuyện VN gắn với phát triển du lịch văn hóa.

LÀM GÌ ĐỂ CÓ THÊM "ĐẶC SẢN" DU LỊCH VĂN HÓA?

Sở Du lịch TP.HCM đánh giá các sản phẩm nghệ thuật - văn hóa như VietCharm Show, À Ố Show hay các mô hình trải nghiệm nghệ thuật ứng dụng công nghệ như Museumoon có nhiều tiềm năng để trở thành sản phẩm du lịch đặc trưng của TP.HCM trong giai đoạn tới.

Các chương trình nghệ thuật được đầu tư bài bản, kết hợp yếu tố truyền thống và ngôn ngữ biểu diễn hiện đại có khả năng tạo ra những trải nghiệm khác biệt, góp phần kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng mức chi tiêu của du khách. Đặc biệt, các sản phẩm này còn góp phần làm phong phú hệ sinh thái du lịch đêm của thành phố, tạo thêm lựa chọn cho du khách sau thời gian tham quan ban ngày. "Đây cũng là hướng đi phù hợp với định hướng phát triển du lịch gắn với công nghiệp văn hóa, phát huy các giá trị văn hóa đặc sắc của TP.HCM", ông Lê Trương Hiền Hòa, Phó giám đốc Sở Du lịch TP.HCM, chia sẻ.

Ảnh: Nhật Thịnh

Từ thực tế khai thác tour và phục vụ du khách, ông Võ Anh Tài, Phó tổng giám đốc Tổng công ty Du lịch Sài Gòn (Saigontourist Group), đánh giá nhu cầu trải nghiệm các sản phẩm văn hóa - nghệ thuật đang gia tăng rất rõ, đặc biệt ở phân khúc khách quốc tế, khách có mức chi tiêu cao và nhóm khách trẻ ưu tiên trải nghiệm. "Du lịch hiện đại đang thay đổi nhanh chóng. Du khách hôm nay không chỉ đi để ngắm, mà còn muốn cảm, muốn hiểu và muốn kết nối sâu hơn với bản sắc của điểm đến", vị này chia sẻ.

Ông cũng đánh giá cao tiềm năng của những mô hình như VietCharm Show, À Ố Show hay Museumoon trong việc trở thành sản phẩm du lịch văn hóa đặc trưng của TP.HCM. "Điểm mạnh lớn nhất của những mô hình này là khả năng kể câu chuyện VN bằng hình thức hiện đại nhưng vẫn giữ được chiều sâu văn hóa. Đây là hướng đi rất đúng. Bởi trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu, bản sắc chính là lợi thế cạnh tranh bền vững nhất của du lịch VN", ông nói.

Theo ông Võ Anh Tài, khi nghệ thuật biểu diễn được kết hợp với âm nhạc, ẩm thực, di sản và công nghệ trình diễn, trải nghiệm du lịch sẽ được nâng lên một cấp độ hoàn toàn khác. Đó không còn là dịch vụ đơn lẻ, mà là một "trải nghiệm tổng hòa" có khả năng tạo ấn tượng sâu sắc và lâu dài. "Đây cũng là nhóm sản phẩm rất phù hợp để phát triển kinh tế ban đêm. Một chương trình nghệ thuật chất lượng cao không chỉ giữ chân du khách lâu hơn mà còn kéo theo chi tiêu cho lưu trú, ẩm thực, mua sắm và giải trí. Tôi cho rằng đây sẽ là một trong những phân khúc tăng trưởng mạnh nhất của du lịch đô thị trong thời gian tới", đại diện Saigontourist Group nhận định.

Ông Võ Anh Tài nhìn nhận TP.HCM có đầy đủ điều kiện để phát triển mạnh du lịch văn hóa. Thành phố sở hữu nguồn tài nguyên rất phong phú: lịch sử, kiến trúc, nghệ thuật, ẩm thực và cả nhịp sống đô thị rất riêng. Tuy nhiên, tài nguyên văn hóa tự thân chưa đủ để tạo nên sức hút bền vững. Điều quan trọng hơn là khả năng chuyển hóa những giá trị đó thành sản phẩm du lịch hấp dẫn.

"Theo tôi, một thành phố muốn giữ chân du khách phải có những trải nghiệm không thể sao chép. Muốn làm được điều đó, TP.HCM cần tập trung vào 3 yếu tố.Thứ nhất, phải biến tài nguyên văn hóa thành sản phẩm có giá trị thương mại cao. Bản sắc văn hóa chỉ thực sự tạo ra giá trị kinh tế khi được chuyển hóa thành những sản phẩm mà du khách sẵn sàng chi trả. Thứ hai, cần đầu tư mạnh cho công nghiệp sáng tạo. Văn hóa muốn hấp dẫn du khách quốc tế cần được kể lại bằng tư duy mới, ngôn ngữ mới và cách tiếp cận hiện đại hơn. Thứ ba, cần xây dựng hệ sinh thái liên kết giữa du lịch, văn hóa, giải trí và truyền thông. Một sản phẩm du lịch văn hóa thành công không thể phát triển đơn lẻ, mà cần sự cộng hưởng của doanh nghiệp, nghệ sĩ, nhà đầu tư, truyền thông và cơ quan quản lý", ông Tài phân tích. Ông cũng lưu ý nếu làm tốt 3 yếu tố này, TP.HCM hoàn toàn có thể tạo ra những "must-see experience" - những trải nghiệm mà du khách nhất định phải thử.

Bên cạnh đó, ông Võ Anh Tài cho rằng TP.HCM hoàn toàn có tiềm năng trở thành trung tâm du lịch - văn hóa - giải trí hàng đầu khu vực nếu đầu tư đúng hướng. "Để biến tiềm năng thành hiện thực, theo tôi cần hội tụ 4 điều kiện. Thứ nhất là tư duy đầu tư dài hạn. Các sản phẩm văn hóa chất lượng cao cần thời gian để xây dựng thương hiệu, nuôi dưỡng thị trường và tạo thói quen tiêu dùng. Thứ hai là nguồn nội dung sáng tạo đủ mạnh và đủ khác biệt. Muốn cạnh tranh quốc tế, chúng ta phải kể được câu chuyện của riêng mình. Thứ ba là cơ chế đủ thuận lợi để khuyến khích đầu tư vào công nghiệp văn hóa. Thứ tư là sự liên kết chặt chẽ với toàn bộ hệ sinh thái du lịch của thành phố", chuyên gia này chia sẻ.

Còn ông Phạm Đình Trung cho rằng TP.HCM không thiếu tài nguyên văn hóa, điều cần thiết là một hệ sinh thái đủ mạnh để biến những giá trị đó thành sản phẩm có sức sống lâu dài. Điều này cần sự đồng hành giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và cộng đồng sáng tạo, cùng tầm nhìn đầu tư dài hạn cho văn hóa. "Tôi tin rằng khi văn hóa được xem là một tài sản chiến lược của du lịch, TP.HCM sẽ có thêm nhiều sản phẩm mang tính biểu tượng, góp phần nâng tầm thương hiệu điểm đến và tạo dấu ấn riêng với du khách quốc tế", ông nói thêm.