Tranh luận dữ dội về bỏ thi tuyển sinh lớp 10

Bài viết Bỏ thi tuyển sinh lớp 10: Tiết kiệm tài nguyên, sức sống khỏi cuộc đua khốc liệt của thạc sĩ giáo dục Lương Dũng Nhân nhận được nhiều ý kiến tranh luận của độc giả Báo Thanh Niên. 

Ông Lương Dũng Nhân đánh giá "Suốt nhiều năm qua, chúng ta đã chứng kiến tài nguyên, công sức, thời gian và sức sống của cả gia đình lẫn học sinh bị dồn vào kỳ thi tuyển sinh lớp 10 - cuộc đua khốc liệt chỉ để "giành" được một "cái ghế có sẵn" mà xã hội đang phân phối. Việc tiến tới không tổ chức thi tuyển sinh lớp 10 đại trà của TP.HCM là tín hiệu đầy dũng khí". Ông cũng cho rằng việc bỏ thi tuyển sinh lớp 10 đại trà, cần giữ động lực học tập cho các em học sinh từ bên trong thay vì áp lực bên ngoài.

ẢNH: THÚY HẰNG

Nhiều người ủng hộ bỏ thi tuyển sinh lớp 10

Đồng quan điểm với thạc sĩ giáo dục Lương Dũng Nhân, bạn đọc Duc Hung Nguyen nói: "Mục tiêu phổ cập THPT thì bỏ thi tuyển sinh lớp 10 là đúng đắn. Cần phân loại khi thi vào đại học, có năng lực thì thi tuyển học tiếp đại học, không có năng lực thì chuyển sang đào tạo nghề. Lúc này cần phân loại mới hợp lý". Bạn đọc ĐẠI NHÂN HƯNG ủng hộ: "Đúng ra phải làm điều này sớm hơn. Phải làm từ hàng chục năm trước thì các con không thiệt thòi".

Phân tích kỹ hơn cho việc ủng hộ bỏ thi tuyển sinh lớp 10, tài khoản Bạn đọc mới viết: "Một học sinh từ lớp 1-9 đi học đều đặn, ốm không dám nghỉ, mưa to gió lớn vẫn phải đến trường, không dám đến muộn... đều đặn như vậy, kết quả học tập tốt, đạo đức hạnh kiểm tốt, học sinh giỏi trong 9 năm. Nhưng kết quả thi tuyển sinh lớp 10 bị rớt có thể thiếu 0,25 điểm. Vậy 9 năm cả học sinh và gia đình phấn đấu đem lại kết quả gì cho em học sinh 15 tuổi? Vậy thì các tiêu chí đánh giá của Bộ GD-ĐT hướng đến mục tiêu gì, và có lợi gì cho các em trong tương lai?".

Bạn Hà Nguyễn cũng tâm đắc: "Tôi rất tán đồng bỏ thi lớp 10 vì, mọi học sinh đều có quyền học như nhau. Chưa chắc học trường chuyên đã giỏi toàn diện, học thuật không có nghĩa học thuộc mà phải có chính kiến riêng, có suy nghĩ riêng, hay nói một cách chung nhất 'mỗi con người là hiện thân của một lý tưởng'".

Nhưng, nhiều người không ủng hộ chỉ xét học bạ để xét tuyển vào lớp 10

Tài khoản Quaan Lê tâm tư: "Xét học bạ không đảm bảo tính minh bạch và khả năng của mỗi học sinh, chưa kể thay vì so đo điểm xét tuyển, có khi điểm học bạ lại bị thương mại hóa hay bất bình đẳng ở những trường khác nhau. Tuy việc thi tuyển sinh không phải lúc nào cũng công bằng bởi xuất phát điểm và tiềm lực nhiều mặt của gia đình nhưng đó là cách duy nhất chỉ đúng trong một môi trường nặng tính cạnh tranh như hiện nay".

ẢNH: THÚY HẰNG

Phụ huynh Nguyễn Thu Hương bày tỏ: "Tôi khá ngạc nhiên khi nhiều người xem xét học bạ là phương án "nhẹ nhàng". Với phụ huynh có con đi học nhiều năm, chuyện học bạ giữa các trường không đồng đều là điều thấy rất rõ. Có nơi kiểm tra rất dễ, có nơi giáo viên chấm cực kỳ kỹ. Nếu dùng học bạ tuyển sinh thì cuối cùng phụ huynh sẽ lại tìm cách chạy vào trường có lợi thế điểm số. Khi đó áp lực không mất mà chỉ chuyển từ phòng luyện thi sang cuộc đua giữ học bạ đẹp. Điều tôi lo hơn là tiêu cực sẽ kín đáo hơn".

Bạn đọc Lê Văn Ngoan còn dẫn ra tác phẩm thơ của Chủ tịch Hồ Chí Minh, theo bạn đọc này học sinh phải có gian nan mới khổ luyện thành tài: "Gạo đem vào giã bao đau đớn/Gạo giã xong rồi, trắng tựa bông/Sống trên đời người cũng vậy/Gian nan rèn luyện mới thành công".

Phụ huynh Mai Văn Bình tranh luận: "Nhiều người đang nhìn kỳ thi lớp 10 như nguồn gốc duy nhất của áp lực, trong khi nếu bỏ thi mà xét học bạ thì áp lực có thể trải dài suốt 4 năm THCS".

Bên cạnh đó, nhiều ý kiến cho rằng bỏ thi tuyển sinh lớp 10, có những cái hại chỉ người trong ngành mới biết.

Bạn đọc Nguyễn Mạnh nói "cái hại" đó là cảnh đang tồn tại hiển nhiên: "Học sinh khi không cần thi tuyển thì lên lớp chỉ ngồi chơi, phá phách đủ thứ. Chỉ có trường trung tâm, gom học sinh giỏi về thì đua nhau học để thành tài. Các trường ven thành phố thì rất tệ. Trong một lớp 50 em thì chỉ có vài em học khá, còn lại chỉ chơi bời, phá phách".

Đồng quan điểm, anh Khánh Lê Nam kể: "Bỏ kiểm tra miệng đã làm học sinh lười học rồi, giờ bỏ thi tuyển sinh lớp 10, thế hệ tương lai như thế nào?".

Không mong bỏ thi tuyển sinh lớp 10, nhưng thay đổi cách thức thi

Một luồng ý kiến tranh luận khác cho rằng cần có kỳ thi tuyển sinh lớp 10, nhưng cách thức thi phải thay đổi.

Bạn Quaan Lê nêu ý kiến: "Cần gấp rút xây thêm trường THPT, việc sắp xếp các em vào các trường THPT theo tuyến đường cũng khá hay vì nó đáp ứng được phần lớn mong muốn con tiếp tục theo học trường công. Sau đó, nhà trường sẽ tổ chức một bài khảo sát đánh giá năng lực để phân bổ học sinh nào thì cách dạy và tiến độ học nấy mới ứng với một đề thi giữa kỳ hay cuối kỳ có tính phân hóa cao. Khi đó các trường cấp 3 công lập có vai vế tương đối bình đẳng".

Tài khoản "Bạn đọc mới" cho rằng: "Học sinh khu vực nào đăng ký khu vực đó, còn việc thi là nhằm yêu cầu học sinh phải đạt chuẩn mới có thể vào học được THPT. Nếu bỏ thi thì học sinh sẽ không học gì cả. Còn nếu thi như hiện nay gây áp lực và phân hóa không đều giữa các trường THPT. Riêng các trường chuyên thì vẫn tổ chức thi tuyển như bình thường".

Độc giả Tô Sỹ Ngọc chia sẻ: "Nhà có 2 con nên tôi thấy rất rõ. Đứa lớn cách đây vài năm thi còn tương đối nhẹ đầu, đứa nhỏ bây giờ thì gần như cả năm lớp 9 không còn thời gian nghỉ. Các lớp luyện thi liên tục quảng cáo "cam kết vào trường top", "luyện tốc độ", "săn điểm 9-10". Nghe thôi đã thấy không khí cạnh tranh ngột ngạt. Điều tôi tiếc nhất là các cháu mất dần hứng thú học thật. Học văn thì học khung ý, học toán thì học dạng bài, học tiếng Anh thì luyện mẹo".

Bạn Vũ Trung Đức thẳng thắn: "Cái tôi thấy mệt nhất là kỳ thi lớp 10 bây giờ bị kéo thành cuộc đua trường tốp. Thành ra đề thi không chỉ để xét đậu công lập mà còn phải đủ sức "lọc" học sinh cho vài trường nổi tiếng. Hệ quả là toàn bộ học sinh phải học theo mức độ khó đó, kể cả những em chỉ cần vào trường công bình thường gần nhà. Thi thì vẫn nên thi, vì bỏ thi chưa chắc công bằng hơn. Nhưng có nhất thiết phải làm đề khó tới mức học sinh phải luyện đề từ lớp 7, lớp 8 không? Cần tách rõ mục tiêu tuyển sinh đại trà và tuyển chọn trường chuyên, trường tốp, không nên gom hết vào một kỳ thi".

ẢNH: THÚY HẰNG

Lâu dài vẫn là xây thêm trường, thu hẹp chênh lệch giữa các trường công

Bạn đọc Quản Hữu Hiệp cho biết hiện nay sở dĩ ai cũng phải "tranh suất" cho con vào trường công, vì áp lực kinh tế. Trường công là an sinh giáo dục. Do đó, "nếu muốn giảm áp lực thì ngoài chuyện đổi cách tuyển sinh, nhà nước cần tăng thêm trường công ở khu dân cư đông, đồng thời đầu tư để chất lượng các trường không chênh nhau quá lớn. Nhiều trường nghề, trường thường nếu được đầu tư bài bản vẫn có thể giúp học sinh phát triển tốt. Quan trọng là xã hội có chịu nhìn nhận công bằng hay không".

Phụ huynh, nhà giáo từng làm giáo viên THCS hơn 20 năm, tên Tô Ngọc Trang chia sẻ: "Nếu chất lượng các trường còn chênh lệch lớn thì phụ huynh vẫn sẽ tìm mọi cách cho con vào trường được xem là tốt hơn. Khi đó áp lực chỉ chuyển từ phòng thi sang một hình thức khác. Nhiều người nói xét học bạ sẽ nhẹ nhàng hơn, nhưng thực tế điều đó cũng có thể tạo áp lực ngay trong trường học. Giáo viên chịu sức ép điểm số, phụ huynh bắt đầu quan tâm từng cột điểm nhỏ, rồi so sánh giữa các lớp với nhau".

Cũng có góc nhìn này, độc giả Tươi Nguyễn chia sẻ: "Muốn bỏ thi thì phải xây đủ trường. Không đủ trường lớp mà xét tuyển sẽ dẫn đến tiêu cực, nạn chạy chọt lại tăng lên".