Trao cho Đồng Nai cơ chế gì để không tự kìm hãm chính mình?

Sáng 22.4, thảo luận tại hội trường về dự thảo nghị quyết thành lập thành phố Đồng Nai, các đại biểu Quốc hội đều bày tỏ sự ủng hộ. 

Theo đại biểu Nguyễn Thị Sửu (đoàn TP.Huế), Đồng Nai không chỉ là một tỉnh công nghiệp phát triển mà đã hội tụ đầy đủ các yếu tố của một đô thị cấp quốc gia. Đồng Nai trong nhóm dẫn đầu về thu hút vốn, hạ tầng chiến lược, hạ tầng giao thông đa phương thức hội tụ rất ít địa phương có được. 

ẢNH: PHẠM THẮNG

Đặc biệt là sân bay quốc tế Long Thành tạo thành cực tăng trưởng mới mang tầm khu vực. Đồng Nai có vị trí địa kinh tế đắc địa nằm ở dòng chảy phát triển của TP.HCM, Tây nguyên và vươn ra quốc tế...

"Vấn đề khi thành lập Đồng Nai là thành phố trực thuộc Trung ương thì chúng ta sẽ trao cho Đồng Nai cơ chế gì để không tự kìm hãm chính mình?", đại biểu Nguyễn Thị Sửu nêu.

Bà đề xuất 3 cơ chế trụ cột cho Đồng Nai phát triển: một là cơ chế liên kết vùng mang tính bắt buộc và thực chất. Đồng Nai cần một thiết chế điều phối vùng Đông Nam bộ có thực quyền, để Đồng Nai là trung tâm logistics công nghiệp, còn TP.HCM là trung tâm tài chính công nghệ, các địa phương khác tham gia vào chuỗi giá trị. Nếu không làm được sẽ phân mảnh nguồn lực.

Thứ hai là trao quyền tự chủ về tài chính lớn hơn, một đô thị quy mô như Đồng Nai nếu vẫn cơ chế phân cấp thông thường sẽ không thể bứt phá, chủ động hơn trong đầu tư công và huy động nguồn lực xã hội. Thứ ba là kiểm soát chặt chẽ chất lượng phát triển.

Đồng Nai phải trở thành cực tăng trưởng thực sự

Đại biểu Trịnh Xuân An (đoàn Đồng Nai) chia sẻ, Đồng Nai là vùng đất có bề dày hơn 300 năm hình thành và phát triển, là cái nôi phát tích của toàn bộ vùng Đông Nam bộ, gắn liền với hành trình mở cõi phương Nam của dân tộc. 

ẢNH: PHẠM THẮNG

Theo ông, Quốc hội xem xét việc thành lập TP.Đồng Nai trực thuộc Trung ương, không chỉ đang bàn về một quyết định hành chính, mà đang đứng trước một dấu mốc mang tầm vóc lịch sử, khẳng định vị thế xứng đáng của Đồng Nai trong không gian phát triển quốc gia.

Thực tiễn phát triển cho thấy, Đồng Nai đã hội tụ đầy đủ các yếu tố của một cực tăng trưởng quan trọng của đất nước. Với quy mô kinh tế thuộc nhóm dẫn đầu (với gần 700.000 tỉ đồng, đóng góp khoảng 5% GDP cả nước, thu ngân sách năm 2025 đạt 103.000 tỉ đồng), hệ thống công nghiệp phát triển mạnh, hạ tầng giao thông đồng bộ...

Dù vậy, theo ông, đây mới chỉ là "điểm khởi đầu của một hành trình mới", Đồng Nai sẽ phải gánh vác một trọng trách lớn hơn. Đồng Nai sẽ không chỉ là một địa phương phát triển nhanh trong nhóm đầu, mà phải trở thành một cực tăng trưởng thực sự, có khả năng dẫn dắt, lan tỏa.

Đại biểu đoàn Đồng Nai cũng nhấn mạnh, thách thức lớn nhất đặt ra không nằm ở chủ trương, mà nằm ở năng lực tổ chức thực hiện. "Làm thế nào để chuyển từ tăng trưởng theo chiều rộng sang chiều sâu, làm thế nào để xây dựng một chính quyền đô thị thực sự hiện đại, hiệu quả, làm thế nào để nâng cao chất lượng sống của người dân - đó mới là những câu hỏi lớn mà Đồng Nai phải trả lời trong giai đoạn tới", ông An nêu.

Còn theo đại biểu Phạm Văn Hòa (đoàn Đồng Tháp), với đặc thù biên giới đường bộ giáp với Campuchia dài gần 260 km, khi Đồng Nai trở thành thành phố trực thuộc Trung ương sẽ mang lại vị thế quốc gia rất lớn. 

"Chúng ta sẽ có một thành phố trực thuộc Trung ương nằm ở khu vực biên giới. Đây là điểm rất thuận lợi cho việc phát triển kinh tế - xã hội gắn liền với nhiệm vụ quốc phòng, an ninh quốc gia", đại biểu Hòa nêu và đề nghị Quốc hội quan tâm, sớm ban hành các cơ chế đặc thù để địa phương có điều kiện bứt phá mạnh mẽ hơn nữa.