Từ 15.8, cần chuẩn bị gì khi chở trẻ em trên ô tô để tránh bị phạt?

Sau nhiều lần trì hoãn, quy định xử phạt đối với hành vi chở trẻ em trên ô tô nhưng không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp sẽ chính thức có hiệu lực bắt đầu từ ngày 15.8 tới đây. Dù trong giai đoạn đầu, người vi phạm chỉ bị cảnh cáo đối với lỗi không sử dụng thiết bị an toàn, các gia đình có trẻ nhỏ vẫn cần chủ động chuẩn bị đầy đủ để vừa tuân thủ quy định, vừa bảo vệ an toàn cho trẻ khi tham gia giao thông.

Cụ thể, theo Nghị định 238/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 168/2024 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn giao thông, từ ngày 15.8, người điều khiển ô tô chở trẻ em dưới 10 tuổi và có chiều cao dưới 1,35 m nhưng không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp sẽ bị phạt cảnh cáo.

Ảnh: B.H

Gia đình có trẻ nhỏ cần chuẩn bị gì trước ngày 15.8?

Điều đầu tiên các gia đình có trẻ nhỏ cần làm là xác định con mình có thuộc diện áp dụng quy định hay không. Nhiều người lầm tưởng chỉ cần trẻ dưới 10 tuổi hoặc chỉ cần thấp hơn 1,35 m là bắt buộc phải sử dụng ghế trẻ em, tuy nhiên quy định hiện hành áp dụng với trẻ em đồng thời đáp ứng cả hai điều kiện, dưới 10 tuổi và có chiều cao dưới 1,35 m

Điều này đồng nghĩa, trẻ đã trên 10 tuổi nhưng vẫn thấp hơn 1,35 m sẽ không thuộc diện áp dụng. Tương tự, trẻ dưới 10 tuổi nhưng đã cao từ 1,35 m trở lên cũng không nằm trong nhóm bắt buộc theo quy định này. Tuy nhiên, theo khuyến cáo của các chuyên gia an toàn về ô tô, dù trẻ nhỏ không thuộc diện áp dụng theo quy định, nhưng vì sự an toàn của con em mình, những gia đình có trẻ nhỏ và thường xuyên sử dụng ô tô cũng nên trang bị thiết bị an toàn phù hợp để trẻ sử dụng nhằm gia tăng khả năng bảo vệ, giảm chấn thương cho trẻ trong trường hợp không may xảy ra va chạm.

Ảnh: B.H

Sau khi xác định trẻ thuộc diện áp dụng, chủ xe nên lựa chọn thiết bị an toàn phù hợp với độ tuổi, cân nặng và chiều cao của trẻ thay vì mua theo cảm tính.

Thiết bị an toàn phù hợp dành cho trẻ em khi chở trên ô tô gồm những loại nào?

Trong QCVN 123:2024/BGTVT, thiết bị an toàn cho trẻ em bao gồm hệ thống ghế trẻ em CRS (Child Restraint System) và hệ thống ghế trẻ em nâng cao ECRS (Enhanced Child Restraint System). Trên mỗi ghế đạt chuẩn, nhà sản xuất phải gắn nhãn cố định thể hiện rõ giới hạn cân nặng hoặc chiều cao của trẻ phù hợp, hướng lắp (xuôi hay ngược chiều xe) và các cảnh báo an toàn.

Tùy từng giai đoạn phát triển của trẻ, thiết bị an toàn trên ô tô cũng khác nhau. Đối với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, loại phổ biến nhất là nôi trẻ em đặt quay ngược chiều, giúp bảo vệ tốt hơn phần đầu và cổ khi xảy ra va chạm.

Ảnh: B.H

Khi trẻ lớn hơn, phụ huynh có thể sử dụng ghế trẻ em quay xuôi chiều với dây đai tích hợp hoặc kết hợp dây an toàn của xe. Với trẻ đã lớn nhưng vẫn chưa đủ chiều cao để dây an toàn ô tô hoạt động hiệu quả, đệm nâng (booster seat) là lựa chọn phù hợp nhằm đưa vị trí ngồi lên cao hơn để dây an toàn ôm đúng vai và hông.

Điểm quan trọng là thiết bị phải được lắp đặt đúng cách, cố định chắc chắn bằng hệ thống ISOFIX hoặc dây đai an toàn của xe theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất. Một chiếc ghế trẻ em chất lượng nhưng lắp sai vẫn có thể làm giảm đáng kể khả năng bảo vệ khi xảy ra va chạm. Khi chọn mua thiết bị an toàn cho trẻ em trên ô tô, các gia đình nên chú ý lựa chọn loại nôi, ghế hoặc đệm nâng… phù hợp với con em mình và lắp đặt đúng để phát huy tối đa hiệu quả bảo vệ.

Vì sao trước mắt chỉ bị cảnh cáo nếu vi phạm?

Theo Nghị định 238/2026, trong giai đoạn đầu áp dụng từ ngày 15.8, hành vi không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp đối với trẻ em chỉ bị xử phạt cảnh cáo. Cụ thể, khoản 1, điều 2, Nghị định 238/2026/NĐ-CP nêu rõ "Phạt cảnh cáo đối với người điều khiển xe ô tô thực hiện hành vi chở trẻ em dưới 10 tuổi và chiều cao dưới 1,35 mét trên xe mà không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp với trẻ em theo quy định (trừ xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách)".

Ảnh: B.H

Việc áp dụng hình thức cảnh cáo trong thời gian đầu được đánh giá là tạo khoảng thời gian chuyển tiếp để người dân làm quen với quy định mới, đồng thời có thời gian tìm hiểu, lựa chọn và trang bị ghế trẻ em hoặc các thiết bị an toàn phù hợp.

Thực tế, hiện nay không ít gia đình Việt Nam vẫn chưa có thói quen sử dụng ghế an toàn cho trẻ em khi chở trẻ trên ô tô. Trong khi đó, thị trường có rất nhiều sản phẩm với mức giá, chủng loại và tiêu chuẩn khác nhau, khiến người tiêu dùng cần thêm thời gian để lựa chọn. Bên cạnh đó, cũng cần có thời gian để các cơ quan chức năng nghiên cứu, ban hành tiêu chuẩn an toàn phù hợp cho các thiết bị an toàn  trẻ em trên ô tô.

Dù vậy, điều một nội dung khác các gia đình, cá nhân khi chở trẻ em trên ô tô cần lưu ý là vị trí ngồi của trẻ. Bởi từ ngày 15.8, nếu tài xế cho trẻ em dưới 10 tuổi và cao dưới 1,35 m ngồi cùng hàng ghế với người lái (trừ xe chỉ có một hàng ghế) vẫn sẽ bị phạt từ 800.000 đến một triệu đồng. Trẻ trên 10 tuổi (dưới 1,35 m) hoặc cao từ 1,35 m trở lên (dưới 10 tuổi) sẽ không bị áp dụng theo quy định trên.

Ảnh: B.H

Thay vì chờ đến khi bị kiểm tra hoặc xử phạt, từ nay đến ngày 15.8, các gia đình có trẻ em nên chủ động kiểm tra độ tuổi, chiều cao của trẻ, lựa chọn thiết bị an toàn phù hợp và tập cho trẻ hình thành thói quen ngồi đúng vị trí mỗi khi lên ô tô. Đây không chỉ là cách tránh vi phạm quy định từ ngày 15.8 mà quan trọng hơn còn góp phần bảo vệ tính mạng và sự an toàn của trẻ trong mọi hành trình.