Từ vụ mì tươi 'tẩm' hóa chất: Siết hậu kiểm, tăng chế tài, làm rõ 'lỗ hổng' quản lý

Như Thanh Niên thông tin, Phòng Cảnh sát kinh tế thuộc Công an TP.HCM vừa triệt phá một cơ sở sản xuất mì tươi sử dụng hóa chất cấm. Sự thật kinh hoàng được hé lộ khi vợ chồng Nguyễn Thị Mỹ Phụng, Phạm Tuấn Thanh thừa nhận đã hoạt động từ năm 2014, đưa ra thị trường trót lọt hơn 2.800 tấn sản phẩm. Các bị can sử dụng các hóa chất là hàn the, dung dịch thủy tinh lỏng (các chất cấm sử dụng trong thực phẩm) và chất phẩm màu khác để sản xuất mì tươi…

"Cảm giác như bị đầu độc từ từ"

Bạn đọc (BĐ) Đoàn Thị Thu Huyền bày tỏ: "Đọc tin mà thấy rùng mình. Bình thường vẫn mua mì tươi ở chợ vì nghĩ là đồ tươi thì an tâm hơn, giờ lại hóa ra không biết tin vào đâu nữa. Người tiêu dùng như chúng tôi đâu có cách nào kiểm tra, nhìn bằng mắt thì cũng chỉ thấy sợi mì trắng, sạch sẽ nhưng bên trong là gì thì chịu. Cảm giác giống như bị đầu độc từ từ mà không hay biết. Mỗi lần có vụ như vậy lại tự hỏi không biết mình đã ăn phải bao nhiêu hóa chất rồi".

Cùng chung nỗi lo, BĐ An Sơn Hà chia sẻ: "Từ sau mấy vụ thực phẩm bẩn, giờ đi chợ cứ phải cân nhắc từng thứ. Không phải là cầu kỳ, mà là sợ. Nhìn cái gì cũng thấy nghi ngại, từ rau, thịt cho tới mì tươi như vụ này. Người bán thì nói hàng sạch, nhưng mình cũng đâu biết họ lấy từ đâu. Thành ra nhiều khi tự ép mình nấu nhiều hơn, làm từ đầu cho chắc, dù mất thời gian. Nhưng không phải ai cũng có điều kiện làm vậy. Người đi làm cả ngày, ăn ngoài là chính thì gần như không có lựa chọn…".

ẢNH: CACC

"Có một điều là mỗi lần có vụ bị phát hiện thì mới biết, còn trước đó thì mọi thứ vẫn diễn ra bình thường. Vậy những thứ chưa bị phát hiện thì sao? Người tiêu dùng cứ dùng mà không hề hay biết? Bây giờ ra ngoài ăn cũng lo, mua về nấu cũng lo. Nhiều người nói nên chọn nơi uy tín, nhưng uy tín dựa trên cái gì khi thông tin không minh bạch? Cuối cùng lại quay về chuyện tự bảo vệ mình, nhưng khả năng của mỗi người có hạn", BĐ Nguyễn Văn Chung nhấn mạnh và cho rằng đa phần người tiêu dùng đều tỏ ra bất lực với thực trạng thực phẩm bẩn.

Cần làm rõ vì sao thực phẩm bẩn "lọt lưới" ?

Con số 2.800 tấn mì được sản xuất và tiêu thụ trong hơn 10 năm ở vụ việc vừa bị Công an TP.HCM phát hiện, được BĐ cho là thách thức công khai đối với cơ quan chức năng. BĐ Phạm Nguyễn Minh Trí đặt vấn đề: "Nói thật, nghe con số 2.800 tấn mà lạnh người. Một vài ký còn có thể lọt, chứ hàng nghìn tấn thì không thể nói là qua mặt đơn giản. Quy trình kiểm tra ở đâu, ai chịu trách nhiệm khi sản phẩm đã đi ra thị trường với số lượng lớn như vậy? Cứ mỗi lần có vụ việc lại nghe tăng cường kiểm tra, nhưng kiểm tra kiểu gì mà để tồn tại cả một lò sản xuất quy mô như vậy? Người dân chúng tôi cần biết vì sao hệ thống giám sát không phát hiện sớm?".

BĐ Đoàn Thế Hưng phân tích: "Muốn sản xuất hàng nghìn tấn mì phải có nguyên liệu, máy móc, kho bãi, phân phối… cả một hệ thống vận hành phía sau. Cần kiểm tra kỹ xem còn có những lò mì khác đang tồn tại mà chưa bị phát hiện hay không".

BĐ Nguyễn Hoàng Vy thẳng thắn: "Nhìn câu chuyện này dưới góc độ an toàn thực phẩm có dấu hiệu xuất hiện "lỗ hổng" trong khâu hậu kiểm. Nhiều nơi hiện nay chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm để tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, nhưng nếu hậu kiểm không đủ mạnh thì sẽ tạo kẽ hở. Một cơ sở có thể sản xuất số lượng lớn trong thời gian dài mà không bị phát hiện như vậy cho thấy cần làm rõ tần suất kiểm tra hoặc phương pháp kiểm tra…".

Trong khi đó, BĐ Bùi Thảo đề xuất: "Những cơ sở vi phạm cần được công khai danh sách rộng rãi, không chỉ dừng ở thông báo nội bộ hoặc tin ngắn được đăng tải trên các phương tiện truyền thông đại chúng. Thông tin rõ ràng, người tiêu dùng sẽ tự sàng lọc và tạo áp lực ngược lại lên thị trường, những cơ sở sản xuất. Bên cạnh đó, công tác kiểm tra đột xuất cần được thực hiện, tránh tình trạng doanh nghiệp chỉ thể hiện "mọi thứ đều tốt đẹp" khi biết trước lịch kiểm tra".

BĐ Nguyễn Trần Bình đưa ra góc nhìn bao quát: "Vụ này bên cạnh xem xét các sai phạm của chủ cơ sở cần nhìn rộng hơn về trách nhiệm quản lý. Một cơ sở hoạt động, sản xuất, lưu thông sản phẩm ra thị trường với khối lượng lớn như vậy có đăng ký kinh doanh, có kiểm tra định kỳ hoặc hậu kiểm… không? Các lần kiểm tra trước đó ghi nhận gì? Có hay không việc bỏ sót, làm qua loa, hoặc thậm chí có dấu hiệu buông lỏng?... Nếu chỉ xử lý chủ cơ sở mà không rà soát lại toàn bộ quy trình quản lý thì rất khó tạo ra thay đổi thực chất".