Ứng dụng AI giúp nhận diện, chuyển đổi chữ nổi tiếng Việt

Một lần tình cờ nhìn thấy những lá thư viết bằng chữ nổi Braille đã mở đầu hành trình sáng tạo công nghệ của nhóm sinh viên tại TP.HCM.

ẢNH: AN VY

Nguyễn Hoàng Trọng Nghĩa, sinh viên Trường ĐH Khoa học tự nhiên, ĐH Quốc gia TP.HCM, cho biết dù đến từ những môi trường học tập khác nhau, các thành viên trong nhóm đã kết hợp thế mạnh chuyên môn để cùng phát triển DotBridge, ứng dụng hỗ trợ học tập và chuyển đổi chữ nổi Braille tiếng Việt bằng trí tuệ nhân tạo (AI).

Kể về cơ duyên thực hiện dự án, Nghĩa cho biết trong quá trình tham gia chương trình, các thành viên đọc được một bài viết về những em nhỏ đang viết chữ nổi Braille. Nhóm còn được xem những lá thư do chính các em viết, nhưng không ai có thể đọc hiểu nội dung bên trong. "Nếu mình không biết Braille thì làm sao để có thể đọc được những gì các bạn ấy viết?". Câu hỏi ấy đã thôi thúc cả nhóm bắt tay tìm lời giải.

Qua tìm hiểu, nhóm nhận thấy công cụ hỗ trợ chuyển đổi chữ nổi Braille tiếng Việt còn hạn chế. Phần lớn các công cụ quốc tế tập trung vào những ngôn ngữ khác, trong khi các mô hình AI phổ biến cũng chưa xử lý tốt việc nhận diện và dịch trực tiếp chữ nổi tiếng Việt.

Nghĩa cho biết với người chưa biết Braille, việc đọc một đoạn chữ nổi đòi hỏi phải đối chiếu từng ký hiệu, vừa mất thời gian vừa dễ nhầm lẫn. Từ thực tế đó, DotBridge ra đời với mong muốn thu hẹp khoảng cách giao tiếp giữa người sử dụng chữ nổi và cộng đồng.

Ứng dụng được nhóm phát triển theo hướng sử dụng camera điện thoại để nhận diện ký hiệu Braille, chuyển đổi thành văn bản và giọng nói. Không dừng lại ở chức năng dịch, nhóm còn xây dựng lộ trình học chữ nổi từ cơ bản đến nâng cao, kết hợp trò chơi giúp người dùng học và ghi nhớ ký hiệu dễ dàng hơn.

Để biến ý tưởng thành sản phẩm, nhóm sinh viên phải vượt qua không ít thử thách, đặc biệt là bài toán dữ liệu. Nguyễn Kiều Xuân Hậu, thành viên nhóm, cho biết do nguồn dữ liệu phục vụ huấn luyện mô hình nhận diện Braille tiếng Việt còn hạn chế, nhóm phải tự tìm hiểu, xây dựng và chuẩn hóa dữ liệu. Việc nhận diện chữ nổi qua camera cũng phức tạp, do kết quả có thể bị ảnh hưởng bởi ánh sáng, góc chụp, khoảng cách và chất lượng hình ảnh. Các thành viên phải kết hợp công nghệ thị giác máy tính, xử lý dữ liệu và AI, thử nghiệm nhiều lần để xây dựng quy trình từ hình ảnh chữ nổi đến văn bản, rồi chuyển thành giọng nói.

Nhận xét về dự án, ông Ngô Sĩ Kha, cố vấn cấp cao Trung tâm Đổi mới sáng tạo ĐH Quốc gia TP.HCM, bày tỏ niềm tự hào trước tinh thần sáng tạo và khát vọng tạo ra những giá trị tích cực cho cộng đồng của các bạn sinh viên. Theo ông Kha, điều đáng ghi nhận không chỉ nằm ở việc các bạn phát triển một sản phẩm công nghệ mà còn ở tư duy hướng đến tác động xã hội và khả năng mở rộng quy mô ứng dụng.