V-League đứng ở đâu trên bản đồ bóng đá khu vực: Vì sao vẫn chưa bứt phá?

Đồng Nguyên Khang- dongnguyenkhang@gmail.com

04/11/2026 07:00 GMT+7

V-League đã có những bước tiến bộ nhất định thời gian qua và tạo ra những tín hiệu tích cực. Tuy nhiên, người hâm mộ vẫn mong chờ giải đấu lớn nhất VN có sự bứt phá mạnh mẽ hơn.

TÀI CHÍNH BỊ PHỤ THUỘC

Phần lớn các CLB V-League hiện vẫn phụ thuộc gần như hoàn toàn vào nguồn tài chính từ một ông bầu hoặc doanh nghiệp, thay vì tự chủ về kinh tế. Trong khi đó, các CLB ở những nền bóng đá phát triển có hệ thống doanh thu đa dạng từ bán vé, kinh doanh vật phẩm đến bản quyền hình ảnh, qua đó giảm sự lệ thuộc vào nhà tài trợ.

Tại VN, nguồn thu từ bán vé vẫn chưa đủ sức trở thành điểm tựa tài chính cho phần lớn đội bóng. Nói cách khác, sự tồn tại và phát triển của nhiều CLB vẫn gắn chặt với "sức khỏe" kinh doanh của các ông bầu. Một khi doanh nghiệp chủ quản gặp khó khăn, đội bóng lập tức chao đảo. V-League khó tăng trưởng bền vững khi các CLB chưa thể tự nuôi sống mình. Khi chưa tự chủ được tài chính, các CLB luôn phải đối mặt với bài toán nan giải là làm sao vừa đảm bảo an toàn ngân sách, vừa đủ nguồn lực để mạnh tay đầu tư và nâng tầm đội bóng.

Một nguyên nhân khác ít được chú ý nhưng cũng góp phần kéo thấp vị trí của V-League trên bảng xếp hạng Footy Rankings (chuyên trang thống kê, phân tích dữ liệu chuyên sâu về bóng đá, chủ yếu tập trung vào khu vực châu Á) là trong nhiều năm các CLB VN chưa thực sự coi đấu trường châu Á là mục tiêu ưu tiên. Thay vì đầu tư dài hạn để nâng cao năng lực cạnh tranh ở sân chơi châu lục, phần lớn đội bóng vẫn tập trung nguồn lực cho cuộc đua vô địch và thứ hạng tại các giải đấu trong nước. Một trong những lý do dẫn đến thực trạng này là bài toán tài chính.

Để đủ sức cạnh tranh ở đấu trường châu Á, các CLB phải đầu tư đáng kể vào lực lượng, từ việc chiêu mộ ngoại binh chất lượng đến nâng cấp đội hình. Bên cạnh đó, chi phí di chuyển, ăn ở và tổ chức thi đấu cũng là những khoản không nhỏ, trong khi việc đầu tư lớn chưa chắc mang lại thành tích tương xứng. Điều này khiến không ít đội bóng phải cân nhắc giữa mục tiêu chinh phục sân chơi châu lục và khả năng cân đối ngân sách.

Dù vậy, tư duy của các CLB VN đang có những chuyển biến tích cực. Nam Định và CLB Công an Hà Nội là những ví dụ tiêu biểu khi thể hiện tham vọng lớn hơn, sẵn sàng đầu tư để cạnh tranh và khẳng định vị thế ở đấu trường châu Á. Tuy nhiên, để thứ hạng của V-League được cải thiện một cách bền vững, bóng đá VN không thể chỉ trông chờ vào nỗ lực của một hay hai CLB tiên phong. Điều quan trọng là cần có thêm nhiều đội bóng xem sân chơi châu lục là mục tiêu phát triển lâu dài, chủ động nâng cao chất lượng đội hình, năng lực quản trị và tiềm lực tài chính. Chỉ khi sự đầu tư và quyết tâm ấy được duy trì trên diện rộng, V-League mới có thể tạo ra bước tiến thực chất trên bản đồ bóng đá châu Á.

NHỮNG BÀI HỌC THỰC TẾ

Không khó để tìm thấy những ví dụ cụ thể cho thấy số phận các CLB phụ thuộc tài chính mong manh đến mức nào. CLB Quảng Ninh từng phải rút khỏi V-League năm 2021 vì khó khăn tài chính nghiêm trọng, với khoản lương thưởng nợ cầu thủ đến nay vẫn chưa giải quyết dứt điểm. Đội bóng này được hồi sinh ở giải hạng nhất năm 2024, nhưng cũng không trụ nổi lâu dài tại vùng đất mỏ. Trước thềm mùa giải 2026 - 2027, một tin đau lòng với người hâm mộ bóng đá Quảng Ninh xuất hiện. Sau buổi chia tay đầy cảm xúc với người hâm mộ hôm 3.9.2026, đội bóng chuyển vào Nam, đổi tên thành CLB Thép Cần Thơ từ 4.9.2026, giữ lại phần lớn lực lượng cũ. Cái tên CLB Quảng Ninh bị xóa khỏi bản đồ bóng đá chuyên nghiệp VN lần thứ 2 chỉ trong 5 năm.

Hành trình của CLB Bình Định cũng rất đáng suy ngẫm. Sau khi thăng hạng vào mùa 2021, đội bóng này nhận gói đầu tư khủng từ Tập đoàn Hưng Thịnh, với số tiền 300 tỉ đồng cho 3 mùa giải (2021, 2022, 2023). Nhưng chỉ sau hơn 1 năm, đội bóng này rơi vào tình trạng nợ nần, đề nghị tỉnh hỗ trợ và kêu gọi doanh nghiệp chung tay tài trợ đội bóng. Đến mùa 2023 - 2024, CLB Bình Định giành ngôi á quân, nhưng không đủ nguồn lực để giữ chân các trụ cột và rồi rớt hạng ngay mùa kế tiếp. Giờ đây, với cái tên mới Quy Nhơn United, đội bóng này giờ chỉ còn là đội bóng tầm trung ở giải hạng nhất.

Gần đây nhất và cũng đang nhận được nhiều sự quan tâm là câu chuyện của CLB Thanh Hóa. Khó khăn của đội bóng xứ Thanh bắt đầu từ cuối tháng 8.2025, khi ông Cao Tiến Đoan (bầu Đoan), Chủ tịch CLB Đông Á Thanh Hóa, bị khởi tố, tạm giam vì vi phạm quy định về kế toán. Thiếu vắng nguồn lực chính, công ty quản lý đội bóng từng phải đề nghị tỉnh tiếp nhận lại CLB. Đến cuối tháng 7.2026, lãnh đạo tỉnh cùng các doanh nghiệp, nhà tài trợ mới thống nhất chung tay duy trì đội bóng, hướng đến mô hình xã hội hóa bền vững hơn, còn CLB cũng công khai mã QR từ 27.10.2026 để kêu gọi người dân, doanh nghiệp cùng góp sức.

Đây không phải lần đầu Thanh Hóa cần đến sự chung tay như vậy. Tháng 2.2026, tiền đạo Tiến Linh từng quyên góp 50 triệu đồng giúp đội Thanh Hóa có kinh phí cho cầu thủ về quê đón tết. Ngoài ra, đội còn nhận nhiều khoản quyên góp khác.

Ba câu chuyện của CLB Quảng Ninh, Bình Định và Thanh Hóa, dù mỗi nơi một hoàn cảnh, đều cho thấy cùng một vấn đề cốt lõi. Đó là khi tấm "phao cứu sinh" tài chính của một CLB chỉ đến từ một cá nhân hay một doanh nghiệp duy nhất, mọi biến động bất ngờ đều có thể đẩy cả đội bóng vào thế chân tường. Cũng còn may là cả 3 trường hợp nói trên, bóng đá địa phương đều không hoàn toàn biến mất (chí ít là ở mùa 2026 - 2027). CLB Thép Cần Thơ đã có đội chuyên nghiệp trở lại sau 4 năm vắng bóng (nhân sự lấy từ đội Quảng Ninh), Quy Nhơn United vẫn duy trì được chỗ đứng với sự trợ giúp từ HAGL (cho mượn cầu thủ). CLB Thanh Hóa đang cố kêu gọi các nguồn tiền để tồn tại ở V-League mùa này. (còn tiếp)